Bộ trưởng Bộ Tài chính: 38,5 triệu tỷ đồng vốn cần huy động, chứng khoán nhận nhiệm vụ thách thức nhưng mở ra cơ hội lớn

Phát biểu tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 sáng 20/3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết năm 2025 là một năm với nhiều dấu ấn của thị trường chứng khoán Việt Nam khi duy trì sự ổn định trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, căng thẳng thương mại và xung đột địa chính trị kéo dài.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vừa thành công, xác lập các định hướng phát triển mang tính chiến lược cho giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khu vực kinh tế tư nhân. Mục tiêu tăng trưởng GDP giai đoạn 2026–2030 ở mức hai con số đặt ra yêu cầu rất lớn về huy động nguồn lực.

Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn của nền kinh tế cho giai đoạn này lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 20%, còn lại 80% là từ khu vực ngoài nhà nước.

“Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ ngày càng thu hẹp, việc huy động nguồn vốn trung và dài hạn từ thị trường trở nên đặc biệt quan trọng. Thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, được đặt vào vai trò then chốt trong việc đáp ứng nhu cầu này. Đây là nhiệm vụ nặng nề và đầy thách thức, song đồng thời cũng mở ra cơ hội lớn cho nhà đầu tư, các tổ chức tài chính” , Bộ trưởng nhấn mạnh.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết nhiều vấn đề mà thị trường quan tâm hiện đã và đang được triển khai hoặc nghiên cứu, như tháo gỡ vướng mắc cho nhà đầu tư nước ngoài, thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước, hoàn thiện chuẩn mực báo cáo tài chính theo thông lệ quốc tế. Các cơ quan chức năng sẽ sớm có những quyết sách cụ thể trong thời gian tới.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan liên quan tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, bám sát chiến lược, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và đổi mới tư duy, dám nghĩ dám làm để hoàn thành nhiệm vụ.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng khung pháp lý theo hướng minh bạch, đồng bộ và tiệm cận thông lệ quốc tế. Trọng tâm là nâng cao chuẩn mực quản trị công ty, từng bước áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), đồng thời tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Thứ ba, triển khai hiệu quả các đề án lớn như chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, nâng hạng thị trường và tái cơ cấu cơ sở nhà đầu tư. Trong đó, chú trọng mở rộng quy mô và đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường; đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết; khuyến khích các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng tham gia thị trường; nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch thông tin. Đồng thời, phát triển mạnh nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư dài hạn, các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và thu hút dòng vốn nước ngoài ổn định.

Thứ tư, hiện đại hóa toàn diện hạ tầng thị trường, hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ theo chuẩn mực quốc tế; tăng cường năng lực quản trị rủi ro, đảm bảo thị trường vận hành an toàn, thông suốt và hiệu quả.

Thứ năm, tăng cường kỷ cương, kỷ luật và tính minh bạch của thị trường. Công tác thanh tra, giám sát cần được nâng cao hiệu quả, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư – yếu tố cốt lõi cho sự phát triển bền vững của thị trường.

Bộ trưởng Tài chính nhấn mạnh, sự phát triển của thị trường chứng khoán phụ thuộc lớn vào sự đồng hành của các thành viên thị trường. Theo đó, các công ty chứng khoán cần nâng cao năng lực tài chính, quản trị và chất lượng dịch vụ; các công ty quản lý quỹ đẩy mạnh phát triển sản phẩm đầu tư đa dạng, chuyên nghiệp để thu hút dòng vốn dài hạn, đặc biệt là vốn tổ chức và vốn nước ngoài.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là nâng cao chuẩn mực quản trị, minh bạch hóa hoạt động, tăng cường công bố thông tin và xây dựng chiến lược phát triển bền vững, bởi chất lượng thị trường phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng doanh nghiệp niêm yết.

Các tổ chức cung cấp dịch vụ như kiểm toán, tư vấn, định giá, xếp hạng tín nhiệm cũng cần nâng cao chất lượng, đảm bảo tính độc lập và chuyên nghiệp, góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, cộng đồng nhà đầu tư được khuyến nghị hướng tới phong cách đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn và có trách nhiệm, tuân thủ các nguyên tắc thị trường, qua đó góp phần xây dựng một thị trường phát triển bền vững.

Lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng thị trường trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư và đẩy mạnh cải cách, qua đó tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển bền vững, trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế.