Bức tranh vốn hóa doanh nghiệp phi tài chính 2025: Kỷ lục mới và cuộc đổi ngôi lịch sử

Sự bứt phá chưa từng có của hệ sinh thái Vingroup đã tạo ra bước ngoặt lớn trong bảng xếp hạng vốn hóa năm 2025, kéo theo sự sắp xếp lại toàn bộ cục diện quyền lực của nhóm doanh nghiệp phi tài chính.

Vingroup tái định nghĩa trật tự thị trường 2025 – Ảnh minh họa

Năm 2025 ghi dấu như một cột mốc đặc biệt của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khi VN-Index xác lập mức đỉnh lịch sử theo giá đóng cửa, dừng tại 1,784.49 điểm, tăng 40.87% so với cuối năm trước. Đà tăng mạnh này không chỉ đưa chỉ số lên vùng cao nhất trong hơn 2 thập kỷ, mà còn tạo nền tảng cho xu hướng hưng phấn tiếp tục được duy trì sang đầu năm 2026, khi VN-Index sớm nối dài chuỗi phá đỉnh chỉ sau ít tuần giao dịch đầu năm.

VN-Index liên tục chinh phục các cột mốc điểm số mới

Nguồn: VietstockFinance

Trong bối cảnh đó, quy mô vốn hóa thị trường ghi nhận sự bùng nổ rõ nét. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn hóa toàn thị trường đạt gần 9.88 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 60% so với năm 2024. Riêng nhóm doanh nghiệp phi tài chính đạt hơn 6.66 triệu tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 61%, qua đó trở thành trụ cột chính thúc đẩy đà mở rộng của thị trường.

Không chỉ mở rộng về quy mô, năm 2025 còn chứng kiến sự tái sắp xếp mạnh mẽ trong Top 10 doanh nghiệp phi tài chính có vốn hóa lớn nhất, với những cú bứt phá đáng chú ý, những cuộc đổi ngôi mang tính bước ngoặt và sự xuất hiện của các nhân tố mới so với bảng xếp hạng năm trước.

Sự thống trị tuyệt đối: Kỷ nguyên mang tên Vingroup

Tâm điểm của bảng xếp hạng vốn hóa năm 2025 thuộc về Tập đoàn VINGROUP – CTCP (HOSE: VIC), với mức tăng trưởng mang tính bước ngoặt. Từ vị trí thứ 12 trong năm 2024, vốn hóa của VIC đã tăng vọt 1,592% – từ 77.5 ngàn tỷ đồng lên hơn 1.3 triệu tỷ đồng – chính thức vươn lên dẫn đầu nhóm doanh nghiệp phi tài chính.

Khoảng cách mà Vingroup tạo ra mang tính áp đảo khi vốn hóa của VIC cao gấp 2.5 lần doanh nghiệp xếp thứ 2 và chiếm gần 40% tổng giá trị vốn hóa của toàn bộ Top 10. Đây không chỉ là sự thay đổi về thứ hạng mà là sự tái định hình toàn bộ bản đồ quyền lực của thị trường.

Động lực phía sau cú bứt phá này đến từ hiệu ứng cộng hưởng giữa thị giá cổ phiếu và quy mô cổ phần lưu hành. Thương vụ phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 1:1 lớn nhất lịch sử đã nhân đôi lượng cổ phiếu, đồng thời khuếch đại tác động của mức tăng giá 736.5% trong năm, tạo nền tảng cho mức định giá kỷ lục.

Sức mạnh của hệ sinh thái Vingroup tiếp tục được củng cố khi CTCP Vinhomes (HOSE: VHM) giữ vị trí á quân với vốn hóa hơn 509 ngàn tỷ đồng, tăng 210% so với năm trước, tạo ra khoảng cách đáng kể với nhóm bám đuổi phía sau.

Nguồn: VietstockFinance, người viết tổng hợp

Nguồn: VietstockFinance, người viết tổng hợp

Ảnh hưởng của nhóm Vingroup lên chỉ số VN-Index thể hiện rõ qua con số đóng góp. Bốn cổ phiếu VIC, VHM, VPL và VRE đã đóng góp tổng cộng 395.28 điểm vào đà tăng của VN-Index năm 2025, chiếm hơn 76.35% mức tăng toàn thị trường. Riêng VIC đóng góp 280.6 điểm và VHM đóng góp 90.7 điểm, khẳng định vai trò dẫn dắt mang tính quyết định.

Top 10 cổ phiếu ảnh hưởng tích cực nhất đến VN-Index trong năm 2025 – Nguồn: VietstockFinance

Những cựu vương thất thế: Vị thế dẫn đầu không còn tuyệt đối

Trái ngược với đà bứt phá của nhóm dẫn dắt, năm 2025 ghi nhận sự điều chỉnh vốn hóa tại một số doanh nghiệp từng giữ vị trí cao trong bảng xếp hạng. Tổng CTCP Đầu tư Quốc tế Viettel (Viettel Global, UPCoM: VGI), quán quân vốn hóa năm 2024, giảm 22% giá trị vốn hóa và lùi xuống vị trí thứ 4. Diễn biến này phần nào phản ánh mức độ nhạy cảm của doanh nghiệp có tỷ trọng tài sản và hoạt động ở thị trường nước ngoài trong bối cảnh biến động địa chính trị, tỷ giá; đồng thời cho thấy áp lực điều chỉnh ngắn hạn của nhóm cổ phiếu công nghệ sau giai đoạn tăng giá mạnh, khi tâm lý chốt lời gia tăng.

Nguồn: VietstockFinance, người viết tổng hợp

CTCP FPT (HOSE: FPT) cũng ghi nhận mức giảm 15% vốn hóa – từ vị trí á quân năm 2024 xuống hạng 9 trong năm 2025. Sự dịch chuyển này phản ánh thách thức trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao ở quy mô lớn, trong bối cảnh nhu cầu chi tiêu CNTT toàn cầu có dấu hiệu chậm lại, doanh nghiệp quốc tế thận trọng hơn với các kế hoạch đầu tư và tiến độ triển khai dự án chuyển đổi số.

Sự suy giảm của các doanh nghiệp từng giữ vị trí dẫn đầu cho thấy cuộc đua vốn hóa ngày càng phân hóa, nơi vị thế không mang tính cố định và phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì động lực tăng trưởng trong từng giai đoạn thị trường.

Nhân tố mới và những trụ cột ổn định

Một điểm nhấn đáng chú ý của bảng xếp hạng năm 2025 là sự xuất hiện của CTCP Vinpearl (HOSE: VPL). Là cổ phiếu mới niêm yết trong năm, VPL nhanh chóng lọt vào Top 10 ở vị trí thứ 8 với vốn hóa gần 169 ngàn tỷ đồng. Cổ phiếu này chính thức giao dịch từ ngày 13/5/2025, với giá tham chiếu 71,300 đồng/cp và kết thúc năm tại mức 94,200 đồng/cp, tăng hơn 32%.

Song song với sự trỗi dậy của các nhân tố mới, nhiều doanh nghiệp đầu ngành duy trì được đà tăng trưởng ổn định, góp phần tạo nền tảng cân bằng cho thị trường. CTCP Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer, HOSE: MCH) ghi nhận mức tăng vốn hóa 84%, CTCP Đầu tư Thế giới Di động (HOSE: MWG) tăng 49%, phản ánh sức bật của lĩnh vực tiêu dùng nội địa. CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HOSE: HPG) tăng 43%, cho thấy sự phục hồi của ngành thép, trong khi Tổng Công ty Khí Việt Nam – CTCP (PV GAS, HOSE: GAS) tăng 16% và tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong ngành năng lượng.

Sự kết hợp giữa các cú bứt phá mạnh và tăng trưởng bền bỉ đã tạo nên một cấu trúc thị trường 2 tốc độ, với sự thống trị áp đảo ở nhóm dẫn đầu và chiều sâu ổn định từ các doanh nghiệp đầu ngành.

Tái cấu trúc Top 10: Dịch chuyển khẩu vị dòng tiền

Biến động trong Top 10 vốn hóa năm 2025 phản ánh rõ sự thay đổi trong khẩu vị đầu tư. 3 cái tên – CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk, HOSE: VNM), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam – CTCP (HOSE: GVR) và CTCP Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) đã rời khỏi bảng xếp hạng, nhường chỗ cho VIC, VPL và MWG so với năm 2024. Sự thay đổi này cho thấy dòng vốn đang rời xa các ngành truyền thống có tốc độ tăng trưởng chậm để ưu tiên các câu chuyện tăng trưởng đột phá, doanh nghiệp mới niêm yết và các mô hình gắn với tiêu dùng nội địa.

Xét theo cơ cấu sàn, Top 10 năm 2025 ghi nhận 8 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, tăng so với 7 doanh nghiệp năm trước, chủ yếu nhờ MCH chính thức chuyển sàn từ UPCoM. Diễn biến này, cùng với sự sụt hạng của VGI và ACV trên UPCoM, phần nào phản ánh dòng vốn lớn ngày càng ưu tiên tính minh bạch, thanh khoản và uy tín của sàn giao dịch chính.