Chất lượng doanh nghiệp là nền tảng bền vững cho thị trường chứng khoán

Chất lượng doanh nghiệp là nền tảng bền vững cho thị trường chứng khoán

Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Hoàng Tùng – Giám đốc chi nhánh miền Nam của CTCK Agribank (Agriseco) – khi dự báo về triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026.

Dòng vốn ngoại sẽ trở lại

Theo chuyên gia Agriseco, Fed đang dần mất vai trò chi phối trực tiếp đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nguyên nhân nằm ở việc thị trường vốn của Việt Nam đã bước sang trạng thái mới.

“Khi FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam từ Cận biên (Frontier Market) lên Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market), có hiệu lực từ tháng 9/2026, Việt Nam sẽ không còn được nhìn như một thị trường ‘phản xạ’ theo chính sách tiền tệ toàn cầu”, ông Tùng cho biết.

Vị chuyên gia nhận định, Fed vẫn có ảnh hưởng đến chi phí vốn toàn cầu. Nhưng từ năm 2026, thị trường Việt Nam sẽ được đánh giá nhiều hơn bởi chất lượng doanh nghiệp, mức độ minh bạch và chiều sâu thị trường, thay vì số lần Fed tăng hay giảm lãi suất.

“Đây là điều được quan sát rất rõ khi nhiều doanh nghiệp niêm yết mở rộng bằng nội tại, giảm sự lệ thuộc vào yếu tố bên ngoài. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường chứng khoán phát triển bền vững”.

Việc thị trường nâng hạng cũng là một động lực để khối ngoại trở lại, theo ông Tùng. Ông cho biết, khối ngoại đã bán ròng trong năm 2025, nhưng nó giống như một giai đoạn tái sắp xếp trước khi nâng hạng chứ không phải sự rút lui dài hạn.

“Khi Việt Nam còn ở nhóm thị trường cận biên, nhiều quỹ đầu tư lớn bị hạn chế hoặc không ưu tiên nắm giữ dài hạn. Việc bán ròng phản ánh yếu tố kỹ thuật và cơ cấu danh mục, hơn là đánh giá tiêu cực về kinh tế Việt Nam”, trích lời vị chuyên gia.

Khi việc nâng hạng có hiệu lực, dòng vốn từ các quỹ đầu tư theo chỉ số sẽ quay lại theo cơ chế phân bổ tự động. Tuy nhiên, đây sẽ là dòng vốn chọn lọc cao, tập trung vào doanh nghiệp có quy mô, quản trị tốt và khả năng hấp thụ vốn. Điều này buộc các công ty chứng khoán phải chuyển vai trò từ “bán sản phẩm” sang định hướng và tư vấn dòng vốn dài hạn cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp.

Việt Nam đang kiểm soát lạm phát tốt

Một trong những lực đấy lớn của thị trường trong năm tới là mục tiêu tăng trưởng GDP 10% của Chính phủ. Ông Tùng nhận định, đây là mục tiêu cần thiết khi Việt Nam đang hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao. Tuy nhiên, bài học từ nhiều quốc gia từng tăng trưởng nhanh rồi rơi vào bẫy thu nhập trung bình như Thái Lan, Malaysia hay một số nền kinh tế Mỹ Latinh cho thấy: nếu tăng trưởng dựa vào mở rộng tín dụng, đầu tư dàn trải hoặc tạo bong bóng tài sản, cấu trúc vốn sẽ bị méo mó và thị trường sẽ tự điều chỉnh bằng những chu kỳ suy thoái.

“Điểm khác biệt của Việt Nam hiện nay là định hướng tăng trưởng thực chất, dựa trên năng suất, hạ tầng, công nghiệp sản xuất chế biến, chuyển đổi số và thị trường vốn. Chỉ cần tăng trưởng đủ nhanh và đúng hướng, có kỷ luật tài chính cùng khả năng dự báo chính sách, thị trường sẽ tự lớn lên một cách bền vững”, ông Tùng nói thêm.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 chữ số, Chính phủ đã có rất nhiều chính sách lớn, bao gồm cả việc đẩy mạnh đầu tư công. Tuy nhiên, điều này đặt ra dấu hỏi về áp lực lạm phát. Về câu chuyện này, ông Tùng cho rằng, câu hỏi không phải là đầu tư bao nhiêu mà là hạ tầng mới có giúp tăng năng suất hay không.

“Nếu đầu tư hạ tầng giúp giảm chi phí logistics, mở rộng không gian kinh tế hay tạo dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp thì đó là đầu tư đúng và không tạo áp lực lạm phát dài hạn”, theo vị chuyên gia. Ông cũng cho rằng, Việt Nam hiện đang là “quản trị lạm phát” chứ không gặp áp lực khi mở rộng quy mô kinh tế. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với nhiều thị trường mới nổi khác.

Câu chuyện chính sách và doanh nghiệp FDI

Một thay đổi của giai đoạn tới là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) không chỉ đến sản xuất mà bắt đầu coi thị trường chứng khoán Việt Nam là kênh huy động vốn. Trong đó, Nghị định 245/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ nhiều nút thắt liên quan đến IPO. Với định hướng này, ông Tùng cho rằng, năm 2026 và xa hơn có thể chứng kiến làn sóng đổ bộ của nhóm doanh nghiệp nước ngoài này.

“Việc cổ phiếu FDI chỉ chiếm khoảng 0.17% quy mô thị trường là quá thấp. Khi các doanh nghiệp FDI lớn, hoạt động hiệu quả, quản trị theo chuẩn quốc tế tham gia niêm yết, chất lượng hàng hóa trên thị trường sẽ được nâng lên rõ rệt”, vị chuyên gia nhận định.

Bên cạnh đó, ông Tùng cho rằng, chính sách quan trọng nhất của năm 2026 là các thể chế về thị trường vốn, gồm việc chuẩn hóa công bố thông tin, bảo vệ nhà đầu tư theo chuẩn quốc tế, và hoàn thiện các tiêu chí xếp hạng. “FTSE Russell là cánh cửa đầu tiên. MSCI là bài kiểm tra lớn tiếp theo, và muốn vượt qua, thị trường phải thay đổi từ gốc”, ông nói thêm.

Đối với câu chuyện IPO, các thương vụ lớn của TCBS (HOSE: TCX) và VPS (HOSE: VCK) đang có diễn biến giá chưa đạt kỳ vọng. Vấn đề có thể là thời điểm, sức hấp thụ của thị trường và sự đồng bộ giữa doanh nghiệp – nhà đầu tư – thị trường.

Theo ông Tùng, năm 2026, khi thị trường đã có quy mô lớn hơn, chuẩn nâng hạng mới rõ ràng, cũng như dòng vốn mới nổi bắt đầu giải ngân, làn sóng IPO sẽ tiếp tục diễn ra, có thể gồm cả các doanh nghiệp FDI.

“IPO sẽ không còn là ‘lên sàn cho có’ mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp”, ông khẳng định.

Hải Âu

FILI

– 09:00 11/01/2026