Chu kỳ siêu tăng trưởng của thị trường mới nổi bắt đầu

Trong suốt một thời gian dài, nhóm tài sản thị trường mới nổi (EM) thường ở thế “chiếu dưới”. Kể từ năm 2010, chỉ số MSCI Emerging Markets chưa từng vượt trội so với thị trường Mỹ trong 2 năm liên tiếp.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều cơ sở cho thấy, các EM đang bước vào một chu kỳ “siêu tăng trưởng” kéo dài nhiều năm. Những yếu tố nền tảng từng giúp EM vượt trội trong năm 2025 – như xu hướng suy yếu của đồng USD, triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu tương đối thuận lợi và nhu cầu đa dạng hóa danh mục ra ngoài nước Mỹ – vẫn còn hiện hữu. Quan trọng hơn, sau một tháng 1 đầy biến động, những cơ hội đầu tư mới đang dần hình thành.

Hàng hóa và lợi thế của các nền kinh tế giàu tài nguyên

Nếu một trong những hệ quả rõ nét của xung đột Nga – Ukraine là việc các ngân hàng trung ương gia tăng dự trữ vàng và giảm phụ thuộc vào trái phiếu kho bạc Mỹ, thì các động thái gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump – từ nỗ lực kiểm soát nguồn dầu thô tại Venezuela cho tới những tuyên bố sẵn sàng giành quyền tiếp cận Greenland, khu vực giàu tài nguyên khoáng sản – nhiều khả năng sẽ thúc đẩy các quốc gia đẩy mạnh tích trữ nguyên liệu đầu vào chiến lược.

Những lĩnh vực then chốt như robot, xe điện hay các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đều đòi hỏi lượng lớn kim loại và khoáng sản thiết yếu. Trên thực tế, mỗi khi lập trường của ông Donald Trump trở nên cứng rắn hơn, giá vàng, bạc, đồng hay niken thường có xu hướng tăng mạnh.

Diễn biến này đặc biệt tích cực đối với các nền kinh tế giàu tài nguyên tại khu vực “Nam bán cầu”.

Diễn biến thị trường chứng khoán Chile, quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới, có mối liên hệ chặt chẽ với giá kim loại này.

Trong lịch sử, thị trường chứng khoán Chile – quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới – có mối liên hệ chặt chẽ với giá kim loại này. Tương tự, định giá thị trường Brazil thường đồng pha với xu hướng của kim loại công nghiệp, trong khi thị trường Nam Phi gắn liền với biến động giá vàng.

Cải cách thể chế và sự mở cửa của các thị trường mới

Chỉ cách đây vài tuần, việc Venezuela – từng là con nợ lớn trên thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu và rơi vào tình trạng vỡ nợ từ năm 2017 sau các lệnh trừng phạt của Mỹ – quay trở lại “vòng tròn” tài chính quốc tế vẫn là kịch bản khó hình dung. Thế nhưng hiện nay, Phố Wall đã bắt đầu thảo luận về khả năng tái cơ cấu nợ của quốc gia này.

Một ví dụ khác là Ả Rập Xê út, nền kinh tế dầu mỏ lớn trong khu vực Trung Đông, được MSCI nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi từ năm 2019. Trong tháng 1/2026, nước này công bố hàng loạt cải cách nhằm thu hút dòng vốn quốc tế.

Từ tháng 2, nhà đầu tư nước ngoài sẽ được phép đầu tư trực tiếp vào sàn chứng khoán chính, đồng thời có thể mua bất động sản trên toàn quốc, ngoại trừ hai thánh địa Mecca và Madina.

Chỉ số Tadawul All Shares đang có diễn biến khả quan sau một năm 2025 kém tích cực. Động lực tăng trưởng có thể còn mạnh hơn nếu Riyadh tiếp tục mở rộng cải cách.

Theo ước tính của HSBC, hiện mới chỉ khoảng 60% các quỹ đầu tư thị trường mới nổi toàn cầu phân bổ vốn vào cổ phiếu Ả Rập Xê út. Nếu giới hạn sở hữu nước ngoài 49% đối với từng cổ phiếu được dỡ bỏ, thị trường này có thể đón thêm khoảng 25 tỷ USD dòng vốn mới.

AI trở thành động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc

Các thị trường mới nổi không phải là một khối đồng nhất; sự đa dạng giữa các quốc gia và ngành nghề tạo ra những tập hợp cơ hội đầu tư rất khác nhau. Trong bức tranh công nghệ rộng hơn, AI nhiều khả năng tiếp tục là động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc, qua đó củng cố luận điểm đầu tư tại nhiều thị trường EM trọng điểm.

Thị trường chứng khoán Ả Rập Xê út có thể được thúc đẩy mạnh hơn nhờ các cải cách.

Cơ hội không chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp bán dẫn tại Đài Loan (Trung Quốc) hay Hàn Quốc, mà còn mở rộng dọc theo chuỗi cung ứng AI, bao gồm các công ty dịch vụ sản xuất điện tử, nhà sản xuất bộ nguồn và doanh nghiệp bảng mạch in.

Song song đó, nhiều doanh nghiệp Internet Trung Quốc tích hợp AI ngày càng sâu vào hệ sinh thái, giúp tiết giảm chi phí và mở rộng dư địa tăng trưởng ngoài các mảng thương mại điện tử hay quảng cáo truyền thống.

Các “ông lớn” này cũng là những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây hàng đầu, qua đó được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu xử lý khối lượng công việc liên quan đến AI ngày càng lớn. Việc tham gia phát triển chip bán dẫn còn giúp họ định vị sâu hơn trong toàn bộ chuỗi giá trị AI.

Đáng chú ý, phần lớn chuỗi cung ứng dài, sâu và phức tạp của ngành AI lại nằm ngoài khối phương Tây. Các nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao – linh kiện then chốt cho các hệ thống AI như của Nvidia – chủ yếu đặt tại Hàn Quốc. SK Hynix hiện dẫn đầu thị trường, theo sau là Samsung Electronics và Micron Technology của Mỹ.

Theo JPMorgan, cổ phiếu tại các thị trường mới nổi có triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2026, nhờ mặt bằng lãi suất thấp hơn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện, định giá hấp dẫn, quản trị doanh nghiệp được nâng cao, nền tài khóa lành mạnh hơn và tăng trưởng toàn cầu duy trì ổn định.

Nhiều ngân hàng trung ương EM đã và đang nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ nhu cầu trong nước, xu hướng được kỳ vọng sẽ duy trì trong năm 2026.

Một phần lớn chuỗi cung ứng dài, sâu và phức tạp của ngành AI lại nằm ngoài khối phương Tây.

Tại Trung Quốc, khu vực kinh tế tư nhân có thể bắt đầu phát đi những tín hiệu phục hồi sau nhiều năm trầm lắng. Trong khi đó, thị trường Hàn Quốc tiếp tục được hỗ trợ bởi cải cách quản trị doanh nghiệp và làn sóng AI. Ở các khu vực khác, Mỹ Latinh được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng nhờ chính sách tiền tệ nới lỏng mạnh và những thay đổi chính trị đáng chú ý.

Tổng thể, với tư cách là một nhóm tài sản, các thị trường mới nổi đang dần chuyển mình thành một “khu chợ sôi động”, nơi mỗi nhà đầu tư có thể tìm thấy cơ hội phù hợp. Người am hiểu chuỗi cung ứng có thể săn tìm các doanh nghiệp công nghiệp ngách; nhà đầu tư hàng hóa có thể đặt cược vào các công ty khai khoáng lâu nay bị bỏ quên; còn dòng vốn đầu cơ có thể hướng tới các thị trường cận biên hoặc chuẩn bị được nâng hạng, khi các cải cách kinh tế thực chất tiếp tục được triển khai tại những quốc gia như Trung Quốc hay Việt Nam.