Chuyên gia SSIAM: Khả năng tiếp tục điều chỉnh là có thật và có áp lực giải chấp trong ngắn hạn nhưng không quá nghiêm trọng

Sau một tuần giao địch đầy biến động khi chỉ số chính VN-Index lại tiếp tục đánh rơi gần thành quả tích lũy của hai tuần trước đó với mức giảm hơn 115 điểm, thị trường Việt Nam tiếp tục có phiên đầu tuần 9/3 ngập trong sắc đỏ và xanh lơ.

Áp lực bán không chỉ đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật thông thường mà phản ánh tâm lý nhà đầu tư đang thận trọng và cho rằng, cuộc chiến có thể kéo dài hơn dự kiến, và vì vậy, chuỗi các tác động tiêu cực lên giá xăng dầu, gián đoạn chuỗi cung ứng, đến các vấn đề lạm phát, lên tăng trưởng kinh tế – cần được xem xét thấu đáo hơn. Trong điều kiện bất định, mọi kịch bản đều có thể xảy ra. Thông điệp quan trọng nhất lúc này là ưu tiên quản trị rủi ro, không sử dụng đòn bẩy và duy trì tư duy dài hạn.

Thực tế, yếu tố không đến từ nội tại mà bởi xung đột leo thang tại Trung Đông, từ đó ảnh hưởng tới giá dầu Brent đã lan rộng ra toàn cầu. Những ngày gần đây, xung đột quân sự tại Iran diễn biến theo chiều hướng nghiêm trọng hơn, với các cuộc tấn công lan rộng trong khu vực Trung Đông. Trong bối cảnh yếu tố địa chính trị tiếp tục là rủi ro lớn nhất của thị trường toàn cầu, diễn biến leo thang này đang làm gián đoạn mạnh các tuyến vận chuyển năng lượng và đẩy rủi ro lạm phát toàn cầu lên mức đáng lo ngại.

Đặc biệt, giá dầu Brent đã bật tăng dựng đứng lên sát 110 USD/thùng — tăng tới 50% chỉ trong vài tuần kể từ khi chiến sự nổ ra — và nhiều dự báo cho thấy xung đột có thể còn kéo dài thêm 4–5 tuần, khiến áp lực từ nhóm năng lượng trở nên khó lường hơn.

Ngay lập tức, thị trường tài chính quốc tế phản ứng mạnh theo hướng “Risk-off”. Hầu hết các chỉ số lớn trong khu vực châu Á đều lao dốc: KOSPI -8,1%, Nikkei -7,2%, Taiex -5,3%, Hang Seng -2,9%.

Việt Nam cũng không nằm ngoài quỹ đạo chung khi VN-Index đánh mất gần 6% trong tuần trước, đặc biệt là nhịp bán tháo mạnh vào cuối phiên thứ Sáu khi nhà đầu tư bắt đầu định giá lại mức độ nghiêm trọng của cuộc chiến. Tâm lý tiêu cực lan sang phiên hôm nay (9/3), góp phần khiến nhiều cổ phiếu chịu áp lực bán lớn và rơi về mức giá sàn.

Theo bà Trang, dù khả năng thị trường tiếp tục điều chỉnh sâu hơn là có thật, áp lực giải chấp được đánh giá là sẽ có trong một vài phiên nhưng sẽ không quá nghiêm trọng như các đợt trước đây do tỷ lệ margin toàn thị trường cuối 2025 đang ở vùng an toàn xấp xỉ 100%.

Tại thị trường nội địa, tác động của giá dầu thế giới ngay lập tức phản ánh qua quyết định của Chính phủ tại Nghị quyết 36/NQ-CP về cơ chế điều chỉnh giá nhiên liệu linh hoạt. Giá xăng RON95-III đã tăng mạnh lên 27.047 đồng/lít – mức cao nhất kể từ 6/2022.

Bà Trang nhận định, điều này tạo nguy cơ đẩy lạm phát (đang ở mức 3% trong 2 tháng đầu năm) tiến sát trần mục tiêu 4–4,5%, thu hẹp đáng kể dư địa nới lỏng tiền tệ. Để giảm tác động lan truyền, Chính phủ có thể kích hoạt các công cụ hỗ trợ như: Xả Quỹ bình ổn giá xăng dầu (~230 triệu USD); tạm giảm thuế nhập khẩu nhiên liệu đến 30/4/2026.

Tuy nhiên, SSIAM đánh giá cú sốc này mang tính chu kỳ hơn là một rủi ro vĩ mô dài hạn. Bối cảnh nội lực của Việt Nam vẫn tích cực với nền tảng tăng trưởng ổn định, xuất khẩu sản xuất duy trì đà cải thiện, vốn FDI giải ngân đều đặn và dư địa điều hành chính sách vẫn khá rộng. Đặc biệt, thị trường Việt Nam còn nhận được động lực quan trọng từ triển vọng nâng hạng FTSE EM trong thời gian tới, tạo sức hút dòng vốn trung – dài hạn.

Trong ngắn hạn, thị trường có thể còn biến động mạnh theo diễn biến địa chính trị. Nhưng về trung – dài hạn, triển vọng của chứng khoán Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực.

Bà Trang cho biết, định giá thị trường hiện đã lùi về vùng hỗ trợ lịch sử — tương tự giai đoạn Mỹ áp thuế quan toàn cầu hồi tháng 4/2025 — mở ra cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn. Đây là thời điểm phù hợp để rà soát lại danh mục, thay vì hoảng loạn trước biến động.