Điều bình thường của thế giới nhưng lại là điều phi thường tại Việt Nam

Sáng 13/1, Lễ vinh danh FChoice 2025 và Hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026” đã chính thức diễn ra tại khách sạn Sheraton (Hà Nội).

Sự kiện tôn vinh những doanh nghiệp, doanh nhân và dấu ấn nổi bật của kinh tế Việt Nam năm 2025, đồng thời mở ra không gian đối thoại chuyên sâu về con đường hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026–2030.

Hội thảo phiên 1 với các diễn giả PGS.TS Trần Đình Thiên, ông Đặng Thành Tâm – Chủ tịch HĐQT Kinh Bắc (KBC), ông Phạm Hồng Hải – CEO Ngân hàng OCB, ông Nguyễn Đức Hùng Linh – Phó TGĐ Khối đầu tư AgriS (SBT) đã cùng thảo luận về chủ đề “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số”.

Host: Thưa PGS. TS Trần Đình Thiên, Trong năm 2025, kinh tế Việt Nam đã chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về bộ máy, cơ chế, chính sách. Nhiều quyết sách được thực thi chỉ trong thời gian rất ngắn như sáp nhập, sắp xếp bộ máy, các dự án từng đình trệ nhiều năm cũng đã được giải phóng… Đó có thể nói là những thay đổi phi thường, nhưng đang dần trở thành những điều “bình thường mới”. Theo ông, những yếu tố “bình thường mới” nào có thể tạo ra bước ngoặt cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026–2030 và bắt đầu với tăng trưởng 2 con số của năm 2026?

PGS.TS Trần Đình Thiên: “Đất nước chúng ta đã biến điều bình thường của thế giới thành điều phi thường. Đó chính là việc coi khu vực tư nhân là một động lực tăng trưởng mạnh nhất. Đến năm 2025, chúng ta đã đặt khu vực tư nhân vào đúng vai trò bình thường của nó, là nền tảng, cốt lõi và động lực.

Việc này đã tạo nên sự phi thường và quan trọng nhất, nó tạo ra niềm tin của mọi người về tương lai.

Điểm thứ hai là một sự khác biệt đáng kể. Từ trước đến nay, các nghị quyết của Đảng thường rất hay và đúng đắn về mặt nội dung, nhưng hiệu quả và hiệu lực trong thực thi lại chưa cao. Chúng ta đã có các nghị quyết về tư nhân, công nghệ, hội nhập, nhưng tác động chưa thực sự rõ rệt.

Lần này, sự khác biệt nằm ở cách tiếp cận. Thay vì từng nghị quyết riêng biệt, độc lập, đơn độc và không đồng bộ mục tiêu, chúng ta đang sử dụng một cách tiếp cận theo bộ, theo khối – như “bộ tứ,” “bộ bát”.

Đây là một cách tiếp cận tổng thể, hệ thống, không chỉ giải quyết từng điểm riêng lẻ mà thay đổi toàn bộ cục diện. Tôi tin rằng, tiền đề nhất quán này, bắt nguồn từ tư duy và cách tháo gỡ các nghị quyết, sẽ đảm bảo thành công và giúp các chính sách đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng.

Điểm thứ ba là về mô hình tăng trưởng, đang bắt đầu có động lực mạnh mẽ dựa trên những thay đổi vừa qua. Nếu chúng ta thực thi tốt, điều này sẽ trở nên tuyệt vời cho Việt Nam.

Cụ thể, có ba yếu tố chính:

Thứ nhất, khu vực tư nhân lần đầu tiên được nhìn nhận một cách khác biệt, đúng với vai trò của nó.

Thứ hai, khoa học công nghệ thực sự trở thành mục tiêu và công cụ. Trước đây, công nghệ thường chỉ được tôn thờ hoặc coi trọng một cách chung chung. Nhưng lần này, cách tiếp cận trong các nghị quyết đã xác định công nghệ là lực lượng sản xuất nền tảng, và việc triển khai đang bắt đầu được đẩy mạnh, không chỉ là mục tiêu mà còn là công cụ để đạt được mục tiêu.

Thứ ba, là cách triển khai về hạ tầng nền tảng. Mặc dù chúng ta chưa thể hoàn toàn hài lòng với hạ tầng hiện tại, nhưng đã có một sự tiếp cận hệ thống trong phát triển hạ tầng, có sự ưu tiên và liên kết chặt chẽ. Đây là một yếu tố quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, vấn đề mà chúng ta vẫn còn lo ngại nhất là liệu chúng ta có đủ năng lực thực thi để chuyển hóa những ý tưởng này thành hiện thực hay không. Với tinh thần của các Nghị quyết đã được đưa ra, tôi tin rằng nếu thành công, điều này sẽ đảm bảo đất nước phát triển không chỉ về số lượng mà còn về hiệu quả, về cách sử dụng nguồn lực một cách tối ưu. Tôi rất mong và tin tưởng điều đó sẽ thành hiện thực”.

Host: Ở trong lĩnh vực ngân hàng, ông Hải thấy những điều “bình thường mới” nào tương tự và điều đó có thể góp phần ra sao cho mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số?

Ông Phạm Hồng Hải – Tổng giám đốc Ngân hàng OCB: “Trong lĩnh vực ngân hàng, chúng ta cũng thấy rõ tư duy Quyết định nhanh – triển khai nhanh – chịu trách nhiệm rõ ràng. Đơn cử như trước đây, trong ngân hàng: Một sản phẩm mới có thể mất 12–18 tháng để phê duyệt và triển khai; Một thay đổi quy trình phải qua nhiều lớp.

Tuy nhiên, hiện nay, điều đang trở nên “bình thường” đó là: Phân quyền mạnh cho Ban điều hành và các hội đồng chuyên trách; Thí điểm nhanh (pilot), đo lường sớm, điều chỉnh linh hoạt. Phương pháp làm việc Agile và các Squad team ngày càng phổ biến trong tổ chức. Khi cả đội ngũ được phân quyền để thực thi triển khai nhanh “hướng về cùng một mục tiêu” và chấp nhận “thử và sai” để tạo ra kết quả nhanh với tính linh hoạt.

Điều thứ hai là cho vay dựa trên dòng tiền. Trước đây, điều đầu tiên các ngân hàng Việt Nam hỏi doanh nghiệp là tài sản đảm bảo ở đâu? Giờ đây, với hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, chúng tôi đã giúp hàng loạt start up Việt Nam tiếp cận nguồn vốn.

Cuối cùng là tín dụng xanh. Chúng tôi cho rằng, đây không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là cơ hội kinh doanh cho ngành ngân hàng. Thực tế, tín dụng xanh đã tạo cơ hội rất lớn cho ngân hàng, giúp ngân hàng tăng trưởng ổn định, an toàn và ít biến động hơn. Tôi cho rằng đây là điều bình thường mới trong hệ thống ngân hàng”.