Tự chủ nguyên liệu: Bài toán lớn phía thượng nguồn
Tập đoàn Hòa Phát (HPG) hiện là doanh nghiệp sản xuất thép quy mô lớn nhất tại Việt Nam và cả thị trường Đông Nam Á, với công suất thép thô dự kiến đạt khoảng 16,5 triệu tấn trong những năm tới. Bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là thép, doanh nghiệp cũng duy trì hoạt động ở các mảng khu công nghiệp và nông nghiệp.
Trong chiến lược hoạt động của Tập đoàn, đề xuất tham gia khai thác mỏ quặng sắt Quý Xa tại Lào Cai vừa qua đã phản ánh rõ định hướng dài hạn nhằm gia tăng mức độ tự chủ nguồn nguyên liệu đầu vào cho hoạt động sản xuất thép.
Theo tính toán, để duy trì công suất thép thô khoảng 16,5 triệu tấn mỗi năm, Hòa Phát cần hơn 22 triệu tấn quặng sắt. Hiện nay, phần lớn nhu cầu này vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, với chi phí khoảng 3 tỷ USD mỗi năm, tạo áp lực không chỉ lên chi phí sản xuất mà còn liên quan đến yếu tố tỷ giá và cân đối ngoại tệ.
Mỏ Quý Xa được đánh giá có trữ lượng khoảng 120 triệu tấn, hàm lượng sắt trung bình 54–55% Fe, với công suất khai thác ước tính 3 triệu tấn mỗi năm. Nếu được khai thác trở lại, nguồn quặng này có thể đáp ứng khoảng 13% nhu cầu nguyên liệu của Hòa Phát, đồng thời đáp ứng khoảng 70% nhu cầu cho nhà máy tại Hải Dương, theo ước tính của Chứng khoán HSC.
Đáng chú ý, Hòa Phát đề xuất mua lại khoản nợ khoảng 6.500 tỷ đồng của đơn vị vận hành trước đó để đổi lấy quyền thăm dò và khai thác mỏ. Cách tiếp cận này không chỉ nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu mà còn góp phần xử lý các nghĩa vụ tài chính tồn đọng, duy trì việc làm cho hơn 2.000 lao động và tạo nguồn thu ổn định cho địa phương.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng hiệu quả kinh tế của dự án còn phụ thuộc vào yếu tố kỹ thuật. Việc nâng hàm lượng quặng từ mức 54–55% Fe lên chuẩn thương mại 62% Fe sẽ phát sinh thêm chi phí chế biến, và lợi ích cuối cùng cần được so sánh với giá quặng trên thị trường quốc tế.
Mở rộng mảng bất động sản: Hướng đi mới ngoài lõi thép
Theo dự báo của chứng khoán HSC, Hòa Phát sẽ bắt đầu tích cực mở rộng sang lĩnh vực bất động sản nhà ở trong 5 năm tới. Hiện tại, mảng này mới đóng góp khoảng 1% doanh thu và 8% lợi nhuận sau thuế, chủ yếu đến từ hoạt động khu công nghiệp.
Theo nhận định của Chứng khoán HSC, việc mở rộng sang nhà ở dân dụng là bước đi phù hợp trong bối cảnh hiện nay, dựa trên nền tảng tài chính và cấu trúc dòng tiền của doanh nghiệp.
Cụ thể, Hòa Phát được dự báo duy trì lợi nhuận hàng năm ở mức 20–30 nghìn tỷ đồng trong vài năm tới, cùng với dòng tiền từ khấu hao hơn 12 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp cũng chưa có nhu cầu đầu tư lớn cho mở rộng công suất thép, ngoại trừ dự án tại Phú Yên (nếu được triển khai sau năm 2028), qua đó tạo dư địa cho các khoản đầu tư mới.
Bên cạnh đó, việc định hướng phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp với nhu cầu thực được đánh giá là phù hợp với xu hướng thị trường hiện nay, đồng thời gắn với các mục tiêu ổn định xã hội. Trong bối cảnh tín dụng bất động sản vẫn được kiểm soát chặt, dòng tiền nội tại lớn cùng khả năng tiếp cận đa dạng các kênh huy động có thể giúp Hòa Phát tạo lợi thế nhất định so với các doanh nghiệp phát triển truyền thống.
Được biết, Hòa Phát cũng đã tham gia một số dự án bất động sản quy mô lớn. Trong đó, đáng chú ý là dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tại Hà Nội. Đây là dự án PPP có tổng mức đầu tư khoảng 855 nghìn tỷ đồng, được triển khai theo hình thức liên danh với sự tham gia của các đối tác gồm Đại Quang Minh, THACO và T&T Group. Dự án có quy mô hơn 11.000 ha, kéo dài khoảng 80 km từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, trong đó bao gồm khoảng 3.300 ha công viên cảnh quan và 2.100 ha dành cho tái thiết đô thị.
Trong cấu trúc đầu tư, vốn chủ sở hữu dự kiến chiếm khoảng 15% tổng mức đầu tư, tương đương khoảng 128 nghìn tỷ đồng. Với tỷ lệ nắm giữ dự kiến từ 20–25% trong liên danh, Hòa Phát sẽ đóng góp khoảng 26–32 nghìn tỷ đồng cho dự án này. Phần còn lại sẽ được huy động từ các nguồn vốn khác theo mô hình PPP. Với cấu phần vừa phát triển hạ tầng, vừa khai thác quỹ đất đô thị, dự án này được xem là một tổ hợp hạ tầng – đô thị quy mô lớn, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Bên cạnh đó, Hòa Phát cũng đang hợp tác với Đại Quang Minh để phát triển một khu đô thị đa năng tại Hà Nội với tổng vốn đầu tư khoảng 100 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2029. Trong dự án này, Hòa Phát dự kiến nắm giữ khoảng 20% cổ phần. Dự án được định hướng theo mô hình đô thị tích hợp, kết hợp hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ thương mại và các tiện ích xã hội, đồng thời tập trung vào phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp với nhu cầu thực.
Theo kế hoạch, các đợt mở bán của dự án có thể bắt đầu từ cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, trong khi việc bàn giao nhà dự kiến từ cuối năm 2027. Đáng chú ý, nhằm đảm bảo mục tiêu ổn định xã hội, tỷ suất lợi nhuận của dự án được định hướng ở mức khoảng 15%, đồng thời người mua có thể phải cam kết hạn chế chuyển nhượng trong vòng 5 năm.
Theo nhận định của Chứng khoán HSC, dù biên lợi nhuận không cao, việc tham gia các dự án theo định hướng phát triển đô thị và nhà ở giá phù hợp có thể giúp Hòa Phát mở rộng vai trò trong các chương trình phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời tạo thêm động lực tăng trưởng dài hạn ngoài hoạt động thép cốt lõi.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/duoc-du-bao-se-day-manh-sang-bat-dong-san-hai-dai-du-an-hoa-phat-dang-tham-gia-co-gi-dac-biet-1435473.html
