Hàng không Việt Nam vào cuộc đua mới

Khoảng 1 tháng nữa, thị trường hàng không sẽ bước vào mùa kinh doanh cao điểm nhất trong năm – dịp Tết Nguyên đán 2026. Hiện tại, các hãng cấp tập đưa thêm máy bay về và tăng chuyến nhằm đáp ứng nhu cầu của hành khách.

Đua nhau nhập máy bay, mở rộng mạng lưới

Vietnam Airlines vừa thông báo mở bán thêm 60.000 chỗ với gần 300 chuyến bay, tập trung trong giai đoạn cao điểm từ ngày 9-2 đến 3-3-2026 (tức từ 22 tháng chạp đến rằm tháng giêng). Cùng với việc tăng tải, Vietnam Airlines mở bán thêm 4 đường bay xuất phát từ Hải Phòng tới Nha Trang, Cần Thơ, Buôn Ma Thuột và Phú Quốc, góp phần đáp ứng nhu cầu di chuyển đa dạng của hành khách, giảm áp lực lên các đường bay trục trong dịp cao điểm Tết.

Tại Vietravel Airlines, bên cạnh các đường bay đang khai thác, từ ngày 1-2-2026, hãng hàng không lữ hành này sẽ đưa vào thêm đường bay từ TP HCM đi Vinh. Đây là đường bay đầu tiên của Vietravel Airlines đến khu vực Bắc Trung Bộ, với tần suất khá dày, 3 chuyến/ngày, trong giai đoạn Tết âm lịch.

“Hãng đang tích cực bổ sung nguồn lực, từ đội máy bay đến nhân sự phi công, tiếp viên; phối hợp với các cơ quan chức năng tăng chuyến, kể cả khai thác trong khung giờ đêm, nhằm góp phần tăng nguồn cung và đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trong dịp Tết 2026” – đại diện Vietravel Airlines thông tin.

Đáng chú ý, thị trường hàng không Tết năm nay có sự gia nhập của hãng Sun PhuQuoc Airways (SPA) thuộc Sun Group. Chỉ hơn 2 tháng từ khi bắt đầu khai thác thương mại, SPA đã nhập về tổng cộng 6 máy bay và đang chuẩn bị bổ sung 2 máy bay Airbus A320. Việc “tân binh” này tham gia khai thác các đường bay giữa TP HCM và Hà Nội đi Phú Quốc, Cam Ranh… góp phần đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách trong cao điểm Tết Nguyên đán 2026.

Vietjet cũng vừa đưa về thêm 3 máy bay trong những ngày cuối năm 2025, đầu năm 2026 – trong số 22 chiếc mới được hãng bổ sung chỉ trong chưa đầy 1 tháng qua. Đây là đợt tăng cường đội máy bay lớn nhất từ trước đến nay của Vietjet.

Tương tự, Bamboo Airways cũng vừa tiếp nhận một máy bay mới trong nỗ lực khôi phục quy mô đội bay với sự điều hành trở lại của Tập đoàn FLC. Hãng hàng không này không giấu tham vọng đưa đội bay về lại quy mô 30 chiếc như đã được Chính phủ cấp phép, từ nay tới năm 2030.

Ngành hàng không không chỉ đang gia tăng cạnh tranh giữa các hãng mà hạ tầng sân bay cũng chứng kiến sự nhập cuộc của các doanh nghiệp (DN) tư nhân, thay vì tập trung vào một số “ông lớn” nhà nước. Trong đó, dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (tỉnh Bắc Ninh) vừa được Quốc hội thông qua, đã được giao cho Masterise Group làm chủ đầu tư.

Mục tiêu của dự án là lọt vào nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới theo tiêu chí của Skytrax. Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ được xây dựng theo chuẩn mực quốc tế, đáp ứng nhu cầu khai thác khoảng 30 triệu hành khách/năm và 1,6 triệu tấn hàng hóa/năm giai đoạn đến năm 2030.

Trước đó, tháng 8-2025, Masterise Group đã tăng vốn điều lệ từ 6.700 tỉ đồng lên hơn 35.200 tỉ đồng để triển khai dự án. Đáng chú ý, tập đoàn này cam kết thực hiện dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình theo tiến độ với các mốc thời gian cụ thể, trong đó có mốc APEC 2027.

Giá vé máy bay sẽ giảm?

Không như kỳ vọng của nhiều người khi có nhiều DN tham gia thị trường hàng không, giá vé máy bay Tết 2026 vẫn không hề rẻ, lại ngày càng khó mua. Dù các hãng bổ sung hàng trăm chuyến – Vietjet tăng 380, Vietnam Airlines tăng 270… – nhưng giá vé vẫn neo cao ở mức 3,7-3,86 triệu đồng/chiều trên tuyến TP HCM – Hà Nội và đã kín chỗ.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, TS Phạm Hương Trang, giảng viên ngành quản trị du lịch và khách sạn, Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, nhận định tình trạng vé máy bay Tết năm nào cũng khan hiếm và đắt đỏ không phải là nghịch lý mà là quy luật thị trường.

Yếu tố tác động đến mức giá vé máy bay, theo TS Phạm Hương Trang, là công suất hạ tầng còn hạn chế. Các sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài đang vận hành gần mức tối đa, lượt cất hạ cánh (slot) bay cao điểm khan hiếm – các hãng muốn tăng chuyến cũng khó có thêm khung giờ bay tốt.

“Áp lực chi phí vận hành tăng cao. Ngoài nhiên liệu thì phí bảo hiểm, bảo dưỡng máy bay cũng tăng do lạm phát toàn cầu. Tỉ giá USD/VNĐ biến động đẩy chi phí ngoại tệ – thuê máy bay, động cơ, bảo hiểm – đều tăng theo. Tình trạng thiếu hụt máy bay do Airbus và Boeing thu hồi động cơ cũng ảnh hưởng đến việc này” – chuyên gia của RMIT Việt Nam nhìn nhận.

Theo các chuyên gia, cấu trúc thị trường hàng không chưa thực sự cạnh tranh khi chỉ 2 hãng Vietnam Airlines và Vietjet đã chiếm khoảng 85%-90% thị phần. Dịp lễ, Tết, hàng chục triệu người cùng lúc cần bay trong vài ngày, trong khi năng lực khai thác của các hãng này có giới hạn khiến nguồn cung không đủ so với nhu cầu. Hiện tượng “lệch chiều” – một chiều đông nghẹt, chiều kia vắng – khiến các hãng phải điều chỉnh giá để cân đối doanh thu.

Về bức tranh thị trường hàng không Việt Nam năm 2026, trong báo cáo cập nhật vừa công bố, Công ty Chứng khoán MBS cho rằng ngành hàng không sẽ duy trì đà tăng mạnh mẽ trở lại, nhờ gia tăng lượng khách quốc tế. Chính sách miễn thị thực, chi phí sinh hoạt hợp lý giúp Việt Nam trở thành điểm du lịch hấp dẫn. Đối với thị trường nội địa, lượng khách sẽ duy trì mức tăng ổn định. Nguồn cung máy bay dự kiến sẽ gia tăng trở lại cùng với việc mở rộng hạ tầng sân bay giúp nâng cao năng lực vận hành của các hãng.

Vậy giá vé máy bay có khả năng giảm hay không? Theo TS Phạm Hương Trang, giá vé máy bay có thể giảm nhưng mức độ không đồng đều. Giá giảm chỉ khoảng 5%-10% vào những thời gian thấp điểm hoặc các tuyến có nhiều hãng khai thác, chứ không thể có vé siêu rẻ như nhiều năm trước. Vào cao điểm lễ, Tết, giá vé vẫn sẽ duy trì mức cao do nhu cầu vượt nguồn cung.

Theo TS Phạm Hương Trang, cạnh tranh chủ yếu diễn ra giữa 3 hãng nhỏ hơn – Sun PhuQuoc, Bamboo, Vietravel Airlines – thông qua các chương trình khuyến mãi và dịch vụ gia tăng hơn là cạnh tranh giá trực tiếp. Đây là phương thức cạnh tranh bền vững, không gây mất cân bằng thị trường. Thách thức đặt ra là chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, trong khi thực tế cho thấy nhiều hãng tư nhân đã phải rút lui do khó khăn tài chính.

“Để phát triển bền vững, các hãng mới cần sự hỗ trợ thiết thực từ nhà nước về slot bay, ưu đãi thuế phí – tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn” – TS Phạm Hương Trang đề xuất.