Hòa Phát trong bức tranh phân hóa mới của ngành thép
Bước sang năm 2026, triển vọng ngành thép Việt Nam được nhìn nhận sẽ tiếp tục phục hồi, song ngày càng thể hiện sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm doanh nghiệp. Trong khi hoạt động xuất khẩu tiếp tục chịu sức ép từ các hàng rào phòng vệ thương mại, thị trường nội địa nổi lên như trụ cột tăng trưởng chính. Tuy nhiên, lợi ích từ sự dịch chuyển này không trải đều, mà tập trung vào những doanh nghiệp có vị thế thượng nguồn và khả năng chủ động nguồn cung.
Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) được nhiều tổ chức phân tích nhắc tới như một trường hợp đặc biệt, khi hội tụ đồng thời ba yếu tố từ quy mô sản xuất lớn, vai trò chi phối ở phân khúc HRC và thời điểm mở rộng công suất trùng với giai đoạn chính sách đang có xu hướng siết chặt hơn với thép nhập khẩu.
Khác với phần lớn doanh nghiệp thép nội địa tập trung ở khâu hạ nguồn, Hòa Phát là một trong số rất ít đơn vị sở hữu chuỗi sản xuất khép kín, trong đó thép cuộn cán nóng (HRC) giữ vai trò trung tâm. HRC không chỉ là sản phẩm đầu ra có giá trị lớn, mà còn là đầu vào của hàng loạt ngành công nghiệp hạ nguồn như tôn mạ, ống thép, cơ khí chế tạo và xây dựng công nghiệp.
Trong năm 2025, khi xuất khẩu thép gặp nhiều khó khăn do các biện pháp phòng vệ thương mại, tiêu thụ HRC nội địa lại ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Hòa Phát đã tận dụng tốt xu hướng này để mở rộng thị phần, qua đó từng bước thay thế nguồn cung nhập khẩu. Sự dịch chuyển này không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì sản lượng, mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động nhờ giảm phụ thuộc vào thị trường bên ngoài.
Kỳ vọng chính sách và “cửa sổ cơ hội” hiếm có
Một trong những luận điểm quan trọng trong triển vọng của Hòa Phát năm 2026 nằm ở yếu tố chính sách. Sau khi thuế chống bán phá giá được áp dụng với HRC khổ hẹp, thị trường xuất hiện hiện tượng thép Trung Quốc chuyển sang các dòng HRC khổ lớn nhằm né thuế. Điều này khiến áp lực cạnh tranh tại thị trường nội địa chưa được giải tỏa hoàn toàn.
Trong báo cáo cập nhật mới đây, VCBS cho rằng Hòa Phát là doanh nghiệp hiếm hoi, thậm chí có thể là duy nhất đứng trước triển vọng hưởng lợi rõ rệt từ sự thay đổi chính sách trong năm 2026. Theo đó, tổ chức này kỳ vọng Bộ Công Thương sẽ xem xét áp thuế chống bán phá giá đối với thép cuộn cán nóng (HRC) khổ lớn ngay trong quý I/2026, qua đó bịt hoàn toàn kẽ hở “lách” phòng vệ thương mại của thép nhập khẩu giá rẻ.
Song song với đó, việc Trung Quốc siết chặt quản lý hành chính đối với thép xuất khẩu thông qua “Thông báo 79” được đánh giá sẽ làm suy giảm đáng kể nguồn cung HRC giá thấp vào thị trường khu vực.
Dung Quất 2 giai đoạn 2 và bài toán hấp thụ sản lượng
Trong bối cảnh trên, việc Dung Quất 2 giai đoạn 2 của Hòa Phát đi vào vận hành đánh dấu bước mở rộng công suất quan trọng của doanh nghiệp này. Trong khi các chu kỳ trước việc mở rộng công suất thường đi kèm rủi ro dư cung, nhất là khi thị trường xuất khẩu chưa phục hồi.
Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 cho thấy rủi ro này có thể được kiểm soát tốt hơn. Khi thép HRC khổ lớn nhập khẩu bị siết chặt cả về thuế lẫn thủ tục, dư địa tiêu thụ tại thị trường nội địa được mở rộng đáng kể. Nhu cầu từ các doanh nghiệp hạ nguồn, vốn đang ưu tiên nguồn cung trong nước để giảm rủi ro pháp lý và chi phí thương mại, có thể trở thành lực hấp thụ quan trọng cho sản lượng mới từ Dung Quất.
Trong kịch bản thuận lợi, sản lượng HRC từ Dung Quất 2 giai đoạn 2 không chỉ tìm được đầu ra, mà còn góp phần thay thế trực tiếp một phần lớn lượng thép nhập khẩu trước đây.
Dù triển vọng lợi nhuận ngành thép năm 2026 được dự báo cải thiện, mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp là không đồng đều. Nhóm doanh nghiệp hạ nguồn, đặc biệt là các đơn vị phụ thuộc lớn vào xuất khẩu vẫn phải đối mặt với nhiều bất định. Ngược lại, các doanh nghiệp thượng nguồn có khả năng chi phối thị trường nội địa lại đứng trước cơ hội rõ nét hơn.
Trong nhóm này, Hòa Phát nổi bật nhờ hội tụ cả lợi thế quy mô, thời điểm mở rộng công suất và bối cảnh chính sách đang dịch chuyển theo hướng có lợi cho sản xuất trong nước. Nếu các kỳ vọng về chính sách trở thành hiện thực, năm 2026 có thể là giai đoạn hiếm hoi mà doanh nghiệp này hưởng lợi rõ rệt từ cả thị trường lẫn môi trường chính sách.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/hoa-phat-hpg-co-the-la-doanh-nghiep-thep-duy-nhat-huong-loi-kep-tu-loat-chuyen-dong-moi-cua-nganh-1423610.html
