Hoạt động mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp niêm yết

Hoạt động mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp niêm yết

Năm 2025, đầu tư mở rộng của các doanh nghiệp niêm yết bật tăng mạnh sau một giai đoạn dài trầm lắng. Đặc biệt, ở nhóm doanh nghiệp công nghiệp, nơi nhu cầu mở rộng công suất và nâng cao năng lực sản xuất đã cho thấy dấu hiệu tăng rất mạnh khi môi trường kinh doanh dần thuận lợi hơn để hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết 68 trong việc phát triển kinh tế tư nhân.

Nghị quyết 68 đặt trọng tâm vào việc nâng cao vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy sự hình thành của các doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Khi định hướng chính sách đã trở nên rõ ràng, quyết định đầu tư của doanh nghiệp thường xuất hiện theo hai hướng chính là gia tăng chi tiêu để mở rộng công suất và nâng cao năng lực vận hành. Điều này khiến thị trường bước sang một giai đoạn mới khi hiệu quả kinh doanh sẽ được đánh giá dựa trên tiến độ triển khai dự án và dòng tiền thực tế thay vì chỉ dựa vào các câu chuyện kỳ vọng.

Làn sóng đầu tư 2025 từ hồi phục đến tăng tốc từ câu chuyện chính sách

Khi Nghị quyết 68 đóng vai trò là nền tảng cho động lực tăng trưởng thì mức tăng đầu tư trong năm 2025 chính là bằng chứng định lượng cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang bước sang giai đoạn mở rộng. Tuy nhiên, việc gia tăng đầu tư không đồng nghĩa giá trị kinh tế tạo ra cũng tăng tương ứng, bởi giữa các dự án luôn tồn tại sự khác biệt lớn về khả năng tạo công suất và khả năng chuyển hóa thành dòng tiền. Trong thực tế có những dự án giúp mở rộng năng lực sản xuất và tạo nguồn thu mới, nhưng cũng có những khoản đầu tư chỉ làm gia tăng quy mô tài sản dở dang, và khi dự án đi vào hoạt động thì doanh thu từ dự án cũng chưa đủ bù áp lực từ chi phí mà doanh nghiệp phải gánh chịu, khiến dự án chưa mang lại hiệu quả tương ứng cho doanh nghiệp.

Làn sóng đầu tư quay trở lại trong năm 2025 xuất phát từ hai yếu tố chính khi doanh nghiệp vừa bước ra khỏi giai đoạn trì hoãn dự án kéo dài, vừa đối diện nhu cầu mở rộng công suất trong bối cảnh tiêu dùng, dịch vụ và hoạt động sản xuất bắt đầu phục hồi rõ nét hơn. Cụ thể hơn, hoạt động đầu tư (bao gồm đầu tư mở rộng, gia tăng tồn kho và đầu tư vào công ty con) của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2025 ghi nhận sự gia tăng rõ rệt khi tổng giá trị đầu tư đạt xấp xỉ 300,000 tỷ đồng, cao gần gấp đôi so với giai đoạn phục hồi ban đầu của năm 2022. Trong bức tranh chung đó, nhóm doanh nghiệp công nghiệp nổi bật với mức tăng đầu tư khoảng 136.046 tỷ đồng, tương đương tổng mức gia tăng của ba năm trước cộng lại.

Bên cạnh đó, động lực đầu tư mạnh mẽ của nhóm công nghiệp đến từ việc đây là nhóm ngành thường phản ứng sớm nhất trước sự cải thiện của đơn hàng, thương mại và dòng vốn đầu tư của chu kỳ kinh tế. Trong năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng khoảng 18,2% trong khi dòng vốn FDI tiếp tục tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo. Những tín hiệu này tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước mở rộng nhà xưởng, đầu tư thêm thiết bị, nâng cấp hệ thống logistics và cải thiện năng lực kỹ thuật nhằm đáp ứng nhu cầu mới của thị trường.

Song song với khu vực công nghiệp, hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp bất động sản cũng gia tăng đáng kể khi thị trường bắt đầu bước sang giai đoạn tái khởi động dự án. Việc Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản cùng có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8 năm 2024 đã tạo ra một nền tảng pháp lý mới để xử lý các vướng mắc liên quan đến đất đai và thủ tục triển khai dự án. Bước sang năm 2025, những thay đổi này bắt đầu phản ánh rõ hơn qua nguồn cung mới, số lượng dự án được cấp phép và sự phục hồi của giao dịch trên thị trường. Cùng với đó, dòng vốn cũng trở nên tích cực hơn khi FDI vào lĩnh vực bất động sản gia tăng và thị trường trái phiếu doanh nghiệp dần ổn định trở lại. Nhờ vậy, nhiều chủ đầu tư có thêm dư địa tài chính để khởi động lại các dự án dang dở, mở rộng quỹ đất và chuẩn bị nguồn cung cho chu kỳ bán hàng tiếp theo.

Khi làn sóng đầu tư quay trở lại, yếu tố quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả không chỉ nằm ở quy mô chi tiêu mà nằm ở chất lượng của từng dự án. Cùng một mức chi đầu tư nhưng giá trị kinh tế tạo ra có thể rất khác nhau giữa dự án mở rộng công suất và dự án chỉ làm gia tăng tài sản dở dang. Tiêu chí đầu tiên cần quan sát là tiến độ pháp lý và khả năng giải ngân bởi các dự án kéo dài thường làm chi phí vốn gia tăng và khiến kỳ vọng thị trường không còn tích cực. Tiêu chí thứ hai là công suất tăng thêm và thời điểm dự án đi vào vận hành vì đây là yếu tố quyết định khả năng tạo doanh thu trong tương lai. Tiêu chí tiếp theo nằm ở cấu trúc vốn và sức chịu đựng chi phí lãi vay bởi các dự án mở rộng quy mô thường đòi hỏi nguồn vốn dài hạn và ổn định. Cuối cùng là năng lực vận hành của doanh nghiệp bởi chỉ khi công suất mới được khai thác hiệu quả, biên lợi nhuận được duy trì và dòng tiền quay vòng hiệu quả thì khoản đầu tư mới thực sự chuyển hóa thành lợi nhuận thay vì trở thành gánh nặng tài chính.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 68 đóng vai trò như một cơ chế tạo kỳ vọng cho chu kỳ đầu tư mới của khu vực tư nhân. Chính sách này nhấn mạnh mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân và định hướng xây dựng lực lượng doanh nghiệp lớn có khả năng dẫn dắt, từ đó hình thành mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh và chuỗi cung ứng rộng hơn. Khi trọng tâm chính sách chuyển sang nâng cao năng lực của nền kinh tế, doanh nghiệp tư nhân có động lực mở rộng đầu tư sớm nhằm chiếm vị thế trước khi nhu cầu tăng tốc và trước khi cạnh tranh về nguồn lực trở nên gay gắt hơn.

Những khoản đầu tư lớn trong nhóm ngành công nghiệp

Trong top 10 doanh nghiệp ngành công nghiệp có mức tăng đầu tư lớn nhất năm 2025, Vietjet ghi nhận quy mô đầu tư khoảng 31.6 ngàn tỷ đồng trong khi Gelex đạt khoảng 14.7 ngàn tỷ đồng. Con số này cho thấy dòng vốn đầu tư đang tập trung vào một số doanh nghiệp có chiến lược mở rộng công suất rõ ràng và tham vọng tăng trưởng dài hạn. Khi đầu tư tập trung vào những doanh nghiệp quy mô lớn như vậy, hiệu ứng lan tỏa thường diễn ra theo chuỗi từ nhà thầu xây dựng, nhà cung cấp vật liệu, thiết bị cho đến các dịch vụ vận hành.

Trong bối cảnh thực thi của năm 2025, Vietjet thể hiện chiến lược mở rộng công suất vận tải hàng không song song với việc gia tăng năng lực kỹ thuật nhằm nâng cao tính tự chủ trong vận hành. Trong khi đó, Gelex lại theo đuổi hướng mở rộng nền tảng hạ tầng công nghiệp và tiện ích nhằm đón dòng vốn sản xuất trong dài hạn. Cả hai hướng đi đều phản ánh đúng tinh thần của Nghị quyết 68 khi nhấn mạnh vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa sang hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh. Tuy nhiên, mỗi lĩnh vực cũng đối diện những rủi ro nhất định khi ngành hàng không chịu áp lực từ chi phí vận hành và hiệu suất khai thác, còn hạ tầng công nghiệp phụ thuộc nhiều vào tiến độ dự án và khả năng lấp đầy.

Cụ thể, Vietjet nổi bật về quy mô chi đầu tư trong nhóm doanh nghiệp công nghiệp khi tập trung mở rộng đội bay nhằm gia tăng công suất khai thác các đường bay. Trên phương diện chiến lược, doanh nghiệp công bố đơn đặt hàng 100 máy bay Airbus dòng A321neo kèm theo 50 quyền chọn bổ sung, cho thấy định hướng mở rộng quy mô dài hạn và chuẩn bị năng lực cho tăng trưởng sản lượng vận chuyển trong tương lai. Bên cạnh việc gia tăng đội bay, Vietjet cũng đầu tư vào năng lực hạ tầng kỹ thuật khi trúng thầu hợp đồng trị giá 1.543 tỷ đồng cho dự án xây dựng và kinh doanh dịch vụ bảo dưỡng máy bay số 3 và số 4 tại sân bay Long Thành. Dự án được định hướng hoàn thành cơ bản trong năm 2025 và dự kiến đi vào khai thác từ năm 2026. Giá trị kinh tế của khoản đầu tư này nằm ở khả năng giảm phụ thuộc vào dịch vụ bảo dưỡng thuê ngoài đồng thời mở ra nguồn thu mới từ dịch vụ kỹ thuật khi quy mô đội bay tiếp tục mở rộng. Để đánh giá hiệu quả từ dự án, nhà đầu tư cần theo những cột mốc quan trọng bao gồm tiến độ nhận máy bay mới, tiến độ vận hành trung tâm bảo dưỡng tại Long Thành và hiệu suất khai thác đội bay.

Gelex lại thể hiện hướng đầu tư vào nền hạ tầng phục vụ sản xuất và đô thị. Hệ sinh thái của Gelex trải rộng từ thiết bị điện, khu công nghiệp cho đến các dự án tiện ích, qua đó tạo nền tảng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất. Trong năm 2025, Gelex ghi nhận lợi nhuận trước thuế 4,621 tỷ đồng, doanh thu thuần hợp nhất 39,513 tỷ đồng và tổng tài sản đạt 73,593 tỷ đồng, trong khi tiền và các khoản tương đương tiền đạt 8,660 tỷ đồng. Những con số này cho thấy nền tảng tài chính đủ mạnh để doanh nghiệp theo đuổi các dự án hạ tầng có thời gian triển khai dài. Ở mảng khu công nghiệp, chiến lược của Gelex gắn với việc mở rộng quỹ đất và thu hút dòng vốn sản xuất, trong đó hệ sinh thái hạ tầng liên quan đến Viglacera đóng vai trò như một nền tảng để thu hút doanh nghiệp sản xuất vào các khu công nghiệp. Nhà đầu tư cần theo dõi các chỉ số quan trọng bao gồm tiến độ phát triển dự án, tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp, khả năng huy động vốn và chiến lược đầu tư của doanh nghiệp.

Làn sóng mở rộng đầu tư trong năm 2025 cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đã bắt đầu bước vào giai đoạn tăng tốc, phù hợp với định hướng được đề cập trong Nghị quyết 68. Không chỉ Vietjet hay Gelex, nhiều tập đoàn tư nhân khác cũng đang chuẩn bị kế hoạch mở rộng công suất và nâng cao năng lực sản xuất trong những năm tới. Tuy nhiên, cơ hội đầu tư sẽ có sự phân hóa rõ rệt bởi các dự án quy mô lớn chỉ thực sự tạo giá trị khi được triển khai đúng tiến độ và chuyển hóa thành dòng tiền thực tế. Vì vậy, chiến lược danh mục hợp lý là bám sát các mốc thực thi dự án và ưu tiên những doanh nghiệp có năng lực vận hành tốt cùng cấu trúc vốn phù hợp.

Lê Hoài Ân, CFA

FILI

– 12:00 24/03/2026