Hoạt động huy động vốn qua kênh trái phiếu Chính phủ (TPCP) trong quý I/2026 ghi nhận diễn biến kém tích cực khi kết quả phát hành không đạt kỳ vọng, trong bối cảnh thị trường tài chính – tiền tệ có nhiều biến động.
Theo số liệu từ Kho bạc Nhà nước (KBNN), riêng trong tháng 3/2026, đơn vị này đã tổ chức 4 phiên đấu thầu với tổng khối lượng gọi thầu lên tới 54.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng khối lượng trúng thầu chỉ đạt 19.560 tỷ đồng, tương đương khoảng 39% kế hoạch phát hành 50.000 tỷ đồng đã công bố trước đó. So với cùng kỳ năm trước, kết quả này cho thấy sự sụt giảm rõ rệt về khả năng huy động vốn.
Lũy kế quý I/2026, tổng giá trị TPCP phát hành đạt 80.101 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức 110.440 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025. Con số này tương ứng khoảng 73% kế hoạch quý I (110.000 tỷ đồng) và mới hoàn thành 16% kế hoạch năm 2026 (500.000 tỷ đồng).
Dù khối lượng phát hành chưa đạt mục tiêu, cơ cấu TPCP tiếp tục được điều hành theo hướng bền vững. Kỳ hạn phát hành bình quân duy trì ở mức 10,02 năm, góp phần kéo dài kỳ hạn nợ và giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn. Đồng thời, thời gian đáo hạn bình quân của danh mục TPCP hiện đạt khoảng 8,44 năm, cho thấy định hướng quản lý nợ công vẫn được duy trì ổn định.
Ở góc độ chi phí vốn, lãi suất phát hành TPCP trong năm 2026 được điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường và định hướng chính sách tiền tệ. Mức lãi suất bình quân hiện vào khoảng 4,06%/năm, góp phần kiểm soát chi phí vay của ngân sách nhà nước trong bối cảnh mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS), diễn biến lợi suất TPCP tăng trong thời gian qua không phải tín hiệu tích cực. Việc lợi suất nhích lên phản ánh thực tế dòng tiền trong hệ thống ngân hàng chưa thực sự ổn định, buộc nhà đầu tư yêu cầu mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro thanh khoản. Điều này đồng nghĩa chi phí vốn của khu vực công đang có xu hướng gia tăng, từ đó làm suy giảm hiệu quả lan tỏa của chính sách tài khóa.
Một điểm đáng chú ý khác là mối liên hệ giữa thị trường TPCP và tiến độ giải ngân đầu tư công. Trong quý I/2026, giải ngân đầu tư công tiếp tục diễn ra chậm so với yêu cầu, trong khi các “điểm nghẽn” mang tính cơ cấu như công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng hay thiếu hụt vật liệu xây dựng vẫn chưa được xử lý triệt để. Theo SHS, điều này tạo ra một nghịch lý khi nhu cầu vốn thực tế chưa được hấp thụ hết do giải ngân chậm, nhưng thanh khoản hệ thống lại không dồi dào, khiến lợi suất TPCP tiếp tục chịu áp lực tăng.
Trong bối cảnh đó, KBNN cho biết sẽ tiếp tục điều hành công tác phát hành TPCP theo hướng linh hoạt hơn về kỳ hạn, khối lượng và thời điểm phát hành, gắn với quản lý ngân quỹ nhà nước nhằm tối ưu chi phí vay và hạn chế áp lực huy động trong các giai đoạn thị trường không thuận lợi.
Đồng thời, việc mở rộng cơ sở nhà đầu tư, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao tính minh bạch của thị trường TPCP cũng được xác định là những giải pháp trọng tâm, nhằm cải thiện khả năng hấp thụ vốn của thị trường trong trung và dài hạn.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/huy-dong-trai-phieu-chinh-phu-chung-lai-ap-luc-chi-phi-von-gia-tang-trong-quy-i-2026-1438874.html
