Kỳ vọng vốn ngoại đảo chiều

Tỷ giá dự báo sẽ “dễ thở” hơn

Nhìn lại năm 2025, sau nhịp chững lại trong quý đầu năm, tỷ giá USD/VND tăng liên tục trong hai quý tiếp theo, đạt đỉnh 26.550 đồng/USD vào ngày 26/8/2025, tương ứng tăng hơn 4,3% so với đầu năm.

Tỷ giá biến động mạnh được nhìn nhận là một trong những yếu tố tác động đến hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Năm qua, khối ngoại bán ròng hơn 126.000 tỷ đồng trên sàn HOSE, riêng tháng 8 bán ròng hơn 42.000 tỷ đồng.

Theo dự báo của bà Trần Khánh Hiền, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Chứng khoán MBS (MBS), việc đồng USD suy yếu (khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ duy trì đà cắt giảm lãi suất) cùng nguồn cung ngoại tệ cải thiện nhờ xuất khẩu và kiều hối sẽ giúp tỷ giá USD/VND chỉ tăng khoảng 2,2 – 2,5% trong năm 2026. Khi áp lực tỷ giá hạ nhiệt, hoặc VND ổn định hơn, dư địa điều hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trở nên linh hoạt hơn trong việc hỗ trợ thanh khoản hệ thống và duy trì mặt bằng lãi suất phù hợp, qua đó, cải thiện tâm lý rủi ro và triển vọng của các lớp tài sản, đặc biệt là chứng khoán. Ngược lại, nếu tỷ giá chịu áp lực tăng, ưu tiên ổn định vĩ mô sẽ lớn hơn, khiến chính sách tiền tệ thận trọng hơn và triển vọng thị trường kém thuận lợi.

Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) cho rằng, bước sang năm 2026, câu chuyện tỷ giá có thể tích cực hơn, với dự báo biên độ biến động có thể chỉ ở ngưỡng +-1%, thấp hơn nhiều so với mức hơn 4% trong năm 2025. Đây là kết quả của sự cộng hưởng từ môi trường quốc tế lẫn nội tại nền kinh tế. Trong đó, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất là Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) dự báo sẽ có thêm từ một tới hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay. Động thái này sẽ giúp chênh lệch lãi suất giữa VND và USD chuyển sang trạng thái dương, triệt tiêu áp lực rút vốn của khối ngoại và tạo tâm lý an tâm cho dòng tiền ở lại.

Cùng chung góc nhìn, Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, áp lực tỷ giá trong năm 2026 sẽ bớt căng thẳng hơn nhờ ba yếu tố: xu hướng bình thường hóa lãi suất toàn cầu, chênh lệch lãi suất USD/VND tiếp tục thu hẹp và dòng vốn FDI vào Việt Nam duy trì ổn định. Kịch bản cơ sở của VDSC, tỷ giá USD/VND dao động trong biên độ 4% và kết thúc năm 2026 trong khoảng 26.890 – 27.150 đồng/USD.

Theo VDSC, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng chỉ ổn định hơn, thay vì giảm mạnh. Kịch bản cơ sở là tỷ giá duy trì ở mặt bằng cao và biến động trong biên độ hẹp, phản ánh vai trò chi phối của các yếu tố nội tại như cán cân thương mại, nhu cầu ngoại tệ và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, các yếu tố bên ngoài chủ yếu giúp giảm áp lực, còn mức độ ổn định và mặt bằng tỷ giá phụ thuộc lớn vào dư địa và sự linh hoạt của chính sách trong nước.

Kỳ vọng vốn ngoại trở lại

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược VPBankS nhận định, sau 3 năm liên tiếp duy trì trạng thái bán ròng khiến thị trường nhiều phen chao đảo, sự ổn định của tỷ giá USD/VND trong năm 2026 có thể là “tấm vé thông hành” đưa dòng vốn này trở lại Việt Nam, với giá trị mua ròng ước tính khoảng 3 tỷ USD. Song song đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện vẫn duy trì đà tăng trưởng 6% trong năm 2025 nhờ sự phục hồi của nhu cầu tiêu dùng toàn cầu, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Trong 2 năm gần đây, áp lực tỷ giá – xuất phát từ việc đồng USD mạnh lên và chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ nới rộng khiến cho VND giảm khoảng 8,4% so với USD – đã khiến nhiều quỹ ngoại buộc phải cơ cấu lại danh mục, giảm tỷ trọng tại các thị trường mới nổi để hạn chế rủi ro mất giá nội tệ. Trong khi đó, lãi suất tại Mỹ vẫn neo ở mức tương đối cao, khiến cho các tài sản Mỹ trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế. Dù đã bắt đầu chu kỳ nới lỏng, Fed vẫn khá thận trọng và cắt giảm lãi suất tương đối chậm khiến cho áp lực tỷ giá USD/VND chưa thể nhanh chóng hạ nhiệt. Việc Fed hạ lãi suất thêm trong năm tới sẽ góp phần đáng kể giảm căng thẳng tỷ giá và tình trạng dòng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán chảy ra khỏi Việt Nam.

Cũng có quan điểm cho rằng, tỷ giá là một yếu tố quan trọng nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định hành vi của dòng vốn ngoại trong giai đoạn vừa qua. Để dòng vốn ngoại thực sự quay lại mạnh mẽ và bền vững, thị trường Việt Nam vẫn cần hội tụ thêm các yếu tố khác như tiến triển trong nâng hạng thị trường, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết, mức độ ổn định của chính sách vĩ mô, cũng như xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu trong bối cảnh chu kỳ tiền tệ quốc tế. Nếu các yếu tố này cùng đồng thời được cải thiện, năm 2026 có thể đánh dấu một bước ngoặt, nơi dòng vốn ngoại không chỉ dừng bán, mà bắt đầu đóng vai trò dẫn dắt trở lại trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhìn nhận, khối ngoại đã bán ròng gần 130.000 tỷ đồng trong năm 2025, ghi nhận mức bán ròng kỷ lục từ trước đến nay trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ giá cũng chỉ là một trong những yếu tố tác động đến dòng vốn ngoại. Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất cùng với việc Fed duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài cũng là những yếu tố tác động đến đà bán ròng của khối ngoại trong thời gian qua.

Do vậy, theo chuyên gia Chứng khoán Yuanta Việt Nam, việc Fed tiếp tục hạ lãi suất và tỷ giá USD/VND hạ nhiệt hoặc đà tăng chậm lại sẽ là yếu tố tác động tích cực lên dòng vốn ngoại. Bên cạnh đó, quy mô rút vốn carry trade (chiến lược đầu tư ngoại hối) của Nhật Bản đã giảm đáng kể, cùng với đó là làn sóng IPO trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng sẽ thu hút dòng vốn ngoại trở lại. Ngoài ra, việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng vào đầu tháng 10/2025 sẽ giúp thị trường đón nhận dòng vốn từ các quỹ thụ động cũng như chủ động đổ về. Đây cũng sẽ là chất xúc tác quan trọng giúp cải thiện kỳ vọng và thu hút dòng vốn quay trở lại trong thời gian tới.

“Nếu lộ trình nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam theo chỉ số của FTSE Russel được cụ thể hóa trong năm 2026, đây sẽ là “cú huých” rất lớn đối với dòng vốn ngoại, đặc biệt là dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và dòng vốn trung dài hạn từ các quỹ chỉ số toàn cầu. Khác với dòng vốn đầu cơ, nhóm vốn này thường có tính ổn định cao và ít rút ra đột ngột, qua đó, giúp cải thiện chất lượng thanh khoản của thị trường”, ông Nguyễn Thế Minh dự báo.

Đáng chú ý, trong tuần đầu năm mới 2026, khi thị trường giao dịch sôi động, chỉ số VN-Index liên tục lập đỉnh mới, khối ngoại có 3 phiên mua ròng, với tổng giá trị mua ròng trong tuần khoảng 500 tỷ đồng. Đà mua ròng tập trung ở cổ phiếu VCB, MBB…