Doanh nghiệp xăng dầu kích hoạt kịch bản phòng ngừa
Thị trường năng lượng toàn cầu mở cửa tuần mới trong trạng thái biến động mạnh khi giá dầu WTI tăng gần 5 USD, tương đương hơn 7%, lên quanh 71,6 USD/thùng; trong khi dầu Brent tăng xấp xỉ 5,8 USD, lên mức 78,4 USD/thùng. Đà tăng diễn ra ngay sau khi giá dầu chuẩn toàn cầu khép lại tuần trước ở vùng cao nhất kể từ tháng 7 năm ngoái, cho thấy tâm lý phòng ngừa rủi ro đang chiếm ưu thế.
Nhiều tổ chức phân tích quốc tế nhận định, nếu xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran tiếp tục lan rộng hoặc kéo dài, giá dầu có thể tiến sát vùng 90–100 USD/thùng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vốn đã nhạy cảm với các tín hiệu gián đoạn nguồn cung.
Trao đổi với báo chí, lãnh đạo Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cho biết doanh nghiệp đã triệu tập cuộc họp ngay trong buổi sáng với sự tham gia của Chủ tịch HĐQT và ban điều hành để rà soát toàn bộ kế hoạch kinh doanh. Theo đại diện này, nguồn hàng tháng 3 đã được chốt từ trước nên cơ bản vẫn đảm bảo tiến độ cung ứng. Tuy nhiên, với kế hoạch tháng 4, doanh nghiệp đang theo dõi sát diễn biến địa chính trị để chủ động điều chỉnh nếu cần.
Hiện các đối tác nước ngoài chưa chính thức thông báo tăng phụ phí, song khả năng điều chỉnh là có thể xảy ra nếu giá dầu tiếp tục biến động mạnh. Đáng chú ý, chi phí vận tải và bảo hiểm đã phản ứng gần như tức thì với đà tăng của giá dầu, tùy theo chủng loại tàu và tuyến vận chuyển.
Một doanh nghiệp đầu mối tại khu vực phía Bắc cũng cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản nguồn cung theo các mặt bằng giá khác nhau, không chỉ cho vài tuần tới mà tính cho cả quý II. Biên độ biến động lần này được đánh giá là lớn và đến nhanh, buộc doanh nghiệp phải gia tăng mức độ phòng ngừa rủi ro.
Trong các cuộc họp nội bộ, một số doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục điều hành theo hướng ổn định thị trường, phân bổ nghĩa vụ cung ứng hợp lý giữa các đầu mối nhằm tránh tình trạng dồn áp lực lên một số đơn vị lớn nếu xuất hiện hiện tượng thu hẹp nguồn bán từ các nhà cung cấp bên ngoài.
Rủi ro lan rộng tới chuỗi cung ứng và lạm phát
Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, tác động của xung đột Mỹ – Israel – Iran không chỉ dừng lại ở mức tăng của giá dầu mà nằm ở hiệu ứng dây chuyền đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Eo biển Hormuz (tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu và LNG thế giới) được ví như “điểm nghẽn hệ thống”. Chỉ cần rủi ro gián đoạn xuất hiện trên lý thuyết, thị trường đã phản ứng bằng việc đẩy giá lên cao.
Với Việt Nam, độ nhạy cảm khá rõ do vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn xăng dầu nhập khẩu. Khi giá dầu thế giới tăng, giá cơ sở điều hành trong nước sẽ chịu áp lực điều chỉnh tương ứng. Tuy nhiên, xăng dầu không chỉ là chi phí tại cây xăng mà là chi phí đầu vào của toàn bộ nền kinh tế. Cước vận tải thường tăng trước, sau đó lan sang giá nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng, kéo theo kỳ vọng lạm phát gia tăng.
Bên cạnh yếu tố giá, rủi ro đáng chú ý hơn nằm ở logistics. Khi căng thẳng leo thang, phụ phí chiến sự, phí bảo hiểm, thời gian vận chuyển và vòng quay container đều có thể kéo dài. Doanh nghiệp xuất khẩu đối diện nguy cơ chậm giao hàng, thiếu nguyên phụ liệu và phải gia tăng tồn kho an toàn, đồng nghĩa với chi phí vốn cao hơn.
Kịch bản đáng lo ngại nhất, theo chuyên gia, là xung đột kéo dài trong nhiều tháng. Khi đó, mặt bằng chi phí logistics có thể neo ở mức cao, làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng. Trong trường hợp cực đoan nếu xảy ra gián đoạn nghiêm trọng tại Hormuz, hệ quả không chỉ là giá xăng tăng mà còn là thiếu lịch tàu, thiếu container cục bộ và đứt nhịp sản xuất ở một số ngành.
Trước bối cảnh này, các chuyên gia khuyến nghị cần minh bạch thông tin để ổn định kỳ vọng thị trường, đồng thời giảm chi phí logistics nội địa nhằm bù đắp phần nào cú sốc bên ngoài. Việc đa dạng hóa nguồn cung, điều chỉnh điều khoản hợp đồng vận tải và xây dựng cơ chế tín dụng linh hoạt cho các ngành chịu tác động mạnh cũng được xem là các giải pháp cần cân nhắc.
Diễn biến địa chính trị tại Trung Đông những ngày qua đang được cộng đồng doanh nghiệp theo dõi sát sao. Thị trường năng lượng vì thế nhiều khả năng tiếp tục biến động mạnh trong ngắn hạn, trong khi các doanh nghiệp trong nước buộc phải nâng cao mức độ phòng ngừa rủi ro để đảm bảo ổn định nguồn cung và hạn chế tác động lan tỏa tới hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/loat-doanh-nghiep-xang-dau-hop-khan-ngay-dau-tuan-1430590.html
