Mô hình cũ dần bộc lộ giới hạn
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn khó khăn hiếm thấy của Công ty CP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco – Mã: HAX) khi lợi nhuận thuần của doanh nghiệp chỉ còn đạt 5,62 tỷ đồng, giảm tới 96% so với năm trước. Doanh thu cũng lùi về mức 4.651 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với 5.513 tỷ đồng của năm 2024. Kết quả kinh doanh kém khả quan này của doanh nghiệp diễn ra trong bối cảnh mô hình kinh doanh vốn dựa vào phân phối xe xăng không còn duy trì được hiệu quả như trước.
Áp lực không chỉ đến từ yếu tố chu kỳ khi thị trường ô tô năm qua chứng kiến cuộc cạnh tranh giá ngày càng gay gắt, các hãng đồng loạt giảm giá để giải phóng hàng tồn kho. Đồng thời, xu hướng chuyển dịch sang xe điện cũng khiến nhu cầu đối với xe xăng chịu tác động rõ rệt.
Trong cơ cấu hiện tại, Mercedes vẫn là trụ cột về doanh thu, chiếm khoảng 72% tổng doanh thu năm 2025. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, mảng này chỉ đóng góp khoảng 8% lợi nhuận trong cùng kỳ. Vai trò của Mercedes đang dần thay đổi khi vẫn giữ quy mô nhưng không còn là nguồn tạo lợi nhuận chính.
Theo phân tích, sản lượng tiêu thụ xe Mercedes của Haxaco trong giai đoạn 2021–2025 giảm bình quân khoảng 21% mỗi năm. Doanh nghiệp thậm chí đã dừng phân phối Mercedes tại một showroom trong quý IV/2025, đây là một trong những điều chỉnh cần thiết trước bối cảnh mới.
Trong khi đó, MG vốn là mảng từng được kỳ vọng bổ trợ tăng trưởng cũng bắt đầu đối mặt với giới hạn. Dù sản lượng tiêu thụ vẫn duy trì ở mức hơn 5.000 xe trong năm 2025, triển vọng mở rộng không thực sự rõ ràng khi hạ tầng sạc còn thiếu đồng bộ, còn danh mục xe hybrid chưa đủ rộng để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
VinFast và sự dịch chuyển trong cấu trúc lợi nhuận
Trong bối cảnh đó, kế hoạch tham gia phân phối xe VinFast thông qua Viet Future Group (VFG) cho thấy Haxaco đang tìm kiếm một hướng đi mới. Theo phương án được thông qua, doanh nghiệp dự kiến sở hữu 65–85% vốn tại VFG, với giá trị đầu tư tối đa khoảng 867 tỷ đồng, tương đương gần 35% tổng tài sản tại cuối năm 2025.
Dù thương vụ vẫn đang trong quá trình hoàn tất và nhiều chi tiết chưa được xác nhận đầy đủ, các dự báo hiện tại cho thấy nếu được triển khai, mảng VinFast có thể trở thành động lực tăng trưởng đáng kể.
Theo Chứng khoán HSC, năm 2026 mảng này được ước tính có thể đóng góp khoảng 27% doanh thu của Haxaco. Nhưng ở chiều lợi nhuận, tỷ lệ đóng góp có thể lên tới 48%. Đến năm 2027, con số này lần lượt tăng lên khoảng 47% doanh thu và 68% lợi nhuận; và tiếp tục duy trì tỷ trọng chi phối trong năm 2028.
Nếu kế hoạch được thực hiện, Haxaco có thể dịch chuyển khỏi mô hình phụ thuộc chủ yếu vào Mercedes và MG như trước, sang một cấu trúc mới, trong đó mảng xe điện đóng vai trò trung tâm về lợi nhuận.
Sự thay đổi này cũng được phản ánh trong dự báo kết quả kinh doanh. Sau khi đưa mảng VinFast vào mô hình, lợi nhuận thuần của Haxaco được ước tính đạt khoảng 92 tỷ đồng trong năm 2026, tăng 16,5 lần so với mức nền thấp của năm 2025. Sang năm 2027, lợi nhuận có thể đạt 169 tỷ đồng, tăng thêm 83%, trước khi lên khoảng 188 tỷ đồng vào năm 2028.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mảng kinh doanh mới này không đi kèm lợi thế độc quyền. VFG sẽ phải cạnh tranh với nhiều đại lý khác, đồng thời hoạt động trong một hệ sinh thái mà nhà sản xuất giữ vai trò trung tâm, từ sản phẩm đến hạ tầng hỗ trợ. Điều đó đồng nghĩa với việc Haxaco không còn toàn quyền kiểm soát chuỗi giá trị như mô hình đại lý truyền thống.
Bên cạnh đó, các chỉ tiêu kinh doanh đặt ra cho VFG được đánh giá là khá tham vọng nếu so với quy mô hiện tại. Doanh thu quy đổi cả năm 2025 của doanh nghiệp này mới khoảng 1.440 tỷ đồng, dựa trên hoạt động từ quý IV, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa hiện trạng và kỳ vọng.
Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện của Haxaco không chỉ là việc bổ sung một mảng kinh doanh mới. Việc doanh nghiệp tìm đến VinFast phản ánh một xu hướng lớn hơn khi thị trường ô tô bước vào giai đoạn chuyển dịch sang xe điện, cách vận hành của các đại lý phân phối cũng đang dần thay đổi.
Trong cấu trúc mới, tăng trưởng không còn đến từ việc mở rộng quy mô bán hàng đơn thuần, mà phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng thích nghi với hệ sinh thái do nhà sản xuất định hình. Điều này có thể mở ra cơ hội mới, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực vận hành và khả năng thích ứng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/loi-nhuan-haxaco-se-thay-doi-ra-sao-khi-tim-huong-di-moi-voi-vinfast-1438337.html
