Nâng hạng công cụ nợ có bảo đảm: Thêm dư địa trên thị trường vốn quốc tế

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương. Ảnh: Mạnh Tuấn

Ngày 22/1/2026, Fitch Ratings đã chính thức nâng xếp hạng tín nhiệm đối với các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam từ mức ‘BB+’ lên mức ‘BBB-‘.

Các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam được nâng từ mức BB+ lên mức ‘BBB-‘ (tương đương xếp hạng đầu tư), cao hơn một bậc so với Xếp hạng ngoại tệ dài hạn đối với công cụ nợ không có bảo đảm của Việt Nam (hiện ở mức ‘BB+’).

Đánh giá về quyết định trên, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, mặc dù việc nâng hạng xếp hạng tín nhiệm của công cụ nợ dài hạn có bảo đảm này là độc lập với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, song tác động tích cực là rất rõ nét. Hiện nay, xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam vẫn được giữ nguyên ở mức BB+ với triển vọng Ổn định, theo đánh giá được Fitch Ratings khẳng định vào tháng 6/2025.

Quyết định nâng xếp hạng tín nhiệm đối với các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam cho thấy mức độ rủi ro của nền kinh tế Việt Nam đang được nhìn nhận là giảm xuống, qua đó củng cố niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài đối với việc mở rộng đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh bước vào giai đoạn phát triển mới 2026–2030.

Bên cạnh đó, việc chuyển sang nhóm đầu tư trong xếp hạng tín nhiệm đối với công cụ nợ có bảo đảm của Chính phủ sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Chính phủ phát hành công cụ nợ ra thị trường quốc tế, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng trong thời gian tới là rất lớn, đòi hỏi huy động đồng thời cả nguồn lực trong nước và quốc tế.

Đây cũng là điều kiện thuận lợi để Chính phủ nghiên cứu thời điểm phù hợp cho việc phát hành trái phiếu ra nước ngoài. Khi Chính phủ phát hành thành công các công cụ nợ trên thị trường quốc tế, điều này sẽ đóng vai trò mở đường, tạo niềm tin cho các doanh nghiệp lớn của Việt Nam vươn ra thị trường vốn quốc tế, huy động thêm nguồn lực để đầu tư trở lại cho nền kinh tế trong nước.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định, việc nâng hạng tín nhiệm các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm lần này là tín hiệu tích cực, phản ánh nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố nền tảng tài khóa và nâng cao uy tín quốc gia, qua đó tạo thêm niềm tin và dư địa để thực hiện các mục tiêu chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của Đất nước.

Lý giải về quyết định nâng hạng của Fitch, Thứ trưởng cho biết có ba yếu tố then chốt dẫn đến quyết định tích cực này.

Thứ nhất, Fitch Ratings đã rà soát theo bộ tiêu chí mới về xếp hạng tín nhiệm quốc gia, được ban hành vào tháng 9/2025, trong đó bổ sung các tiêu chí đánh giá liên quan đến xác suất không trả được nợ và khả năng thu hồi nợ trong trường hợp xảy ra vỡ nợ. Khi áp dụng các tiêu chí này đối với nền kinh tế Việt Nam, kết quả đánh giá cho thấy nhiều yếu tố tích cực, qua đó hỗ trợ cho việc nâng hạng.

Thứ hai, Fitch Ratings cũng đã đánh giá khả năng trả nợ của nền kinh tế Việt Nam trong trung và dài hạn là tích cực, trên cơ sở triển vọng tăng trưởng và nền tảng kinh tế vĩ mô. Quyết định này phản ánh kỳ vọng của Fitch Ratings khả năng thu hồi nợ đối với trái phiếu không được bảo đảm của quốc gia phát hành, kết hợp với các lợi ích thu hồi bổ sung từ phần được bảo đảm hoặc bảo lãnh cho các công cụ nợ.

Thứ ba, việc Việt Nam phát hành trái phiếu Brady năm 1998 với kỳ hạn 30 năm, trong đó phần gốc của trái phiếu này được đảm bảo bằng trái phiếu của Kho bạc Hoa Kỳ, đã làm giảm mức độ rủi ro, tạo nên độ tin cậy cao cho các nhà đầu tư, qua đó được Fitch Ratings đánh giá cao.

Hướng tới mục tiêu nâng hạng tín nhiệm quốc gia

Liên quan đến mục tiêu nâng hạng tín nhiệm quốc gia, hiện nay, Bộ Tài chính đã xây dựng kế hoạch phối hợp với các bộ, ngành liên quan, như: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường…, để tiến hành sơ kết 5 năm thực hiện Đề án cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến năm 2030. Mục tiêu Đề án đặt ra là đưa Việt Nam đạt mức xếp hạng tín nhiệm Đầu tư (từ Baa3/BBB- trở lên) vào năm 2030.

Cụ thể, Việt Nam phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 – 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.

Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, trong bối cảnh đó, việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia là yêu cầu hết sức cần thiết. Việc sơ kết đề án cũng sẽ giúp định hình rõ hơn các kế hoạch trong thời gian tới nhằm hướng tới mục tiêu nâng hạng tín nhiệm quốc gia, tương tự như việc các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm vừa được nâng từ BB+ lên BBB-, qua đó nâng cao uy tín của Việt Nam trong cộng đồng đầu tư quốc tế.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính dự kiến tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính.

Một là, triển khai các giải pháp và chính sách nhằm điều hành hiệu quả các chỉ tiêu về nợ công, nợ Chính phủ và nợ quốc gia, bảo đảm duy trì ở mức tích cực, đáp ứng các tiêu chí đánh giá xếp hạng tín nhiệm của các tổ chức quốc tế.

Hai là, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô. Khi các chỉ số kinh tế vĩ mô được duy trì trong trạng thái tích cực, điều này sẽ có tác động thuận lợi đến việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm.

Ba là, tiếp tục tăng cường phối hợp với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như S&P, Fitch Ratings…, thông qua việc cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và minh bạch, giúp các tổ chức này có cơ sở đánh giá chính xác hơn đối với nền kinh tế Việt Nam.

Thời gian qua, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành đã làm việc rất tích cực với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm. Qua đó, các tổ chức này hiểu rõ hơn về thực trạng, nỗ lực và mục tiêu phát triển của Việt Nam, cũng như các kết quả đã đạt được, từ đó đưa ra những đánh giá ngày càng chính xác và tích cực hơn về triển vọng của Việt Nam trong thời gian tới.

“Với ba nhóm giải pháp nêu trên, chúng tôi tin tưởng rằng việc nâng hạng tín nhiệm đối với các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm lần này là một bước khởi đầu quan trọng, tạo nền tảng để Việt Nam tiếp tục phấn đấu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia trong giai đoạn tới”, Thứ trưởng khẳng định.