Ngành xi măng lãi trở lại sau 2 năm lỗ, nhưng khó khăn vẫn còn phía trước?

Ngành xi măng lãi trở lại sau 2 năm lỗ, nhưng khó khăn vẫn còn phía trước?

Dù lợi nhuận toàn ngành xi măng đạt hơn 360 tỷ đồng trong năm 2025 – đảo chiều tích cực sau 2 năm thua lỗ, song triển vọng năm 2026 vẫn đối mặt nhiều lực cản khi dư cung lớn, cạnh tranh giá gay gắt và chi phí đầu vào duy trì ở mức cao, khiến đà phục hồi chưa thực sự bền vững.

Thống kê từ VietstockFinance, trong 16 doanh nghiệp xi măng trên sàn chứng khoán đã công bố BCTC quý 4/2025, ngành xi măng tiếp tục có tín hiệu khởi sắc khi lợi nhuận ròng đạt hơn 200 tỷ đồng, gấp gần 54 lần cùng kỳ; dù doanh thu chỉ cải thiện hơn 2%, lên hơn 6.3 ngàn tỷ đồng. Kết quả này giúp ngành khép lại năm 2025 với lợi nhuận hơn 360 tỷ đồng – đảo chiều so với 2 năm lỗ trước đó.

Sự cải thiện thể hiện rõ trong quý cuối năm, khi số lượng doanh nghiệp thua lỗ giảm còn 3 đơn vị (so với 6 ở thời điểm cùng kỳ). Đáng chú ý, có 4 doanh nghiệp tăng lợi nhuận, trong đó 2 trường hợp tăng bằng lần.

Ông lớn dẫn dắt đà tăng trưởng

Động lực chính đến từ nhóm đầu ngành. Xi Măng Vicem Hà Tiên (HOSE: HT1) lãi ròng gần 85 tỷ đồng trong quý 4/2025, gấp 4 lần cùng kỳ, nhờ sản lượng tiêu thụ tăng và chi phí được tiết giảm. Lũy kế lợi nhuận ròng cả năm đạt gần 273 tỷ đồng, gấp 4.6 lần năm trước, mức cao nhất kể từ năm 2022 và vượt kế hoạch năm.

Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh (UPCoM: QNC) cũng có quý tích cực với lợi nhuận hơn 17 tỷ đồng, gấp 3.4 lần cùng kỳ và cao nhất kể từ quý 3/2024. Kết quả này đến từ việc giá than, thạch cao, đất silic và các khoáng chất đầu vào giảm. Tuy nhiên, tính chung cả năm, lãi ròng vẫn giảm 17%, còn gần 36 tỷ đồng; song QNC vẫn vượt xa kế hoạch lợi nhuận nhờ nền đặt ở mức thấp.

Xi măng VICEM Bút Sơn (HNX: BTS) khép lại quý cuối năm 2025 với khoản lãi cao nhất trong 36 quý – đạt gần 38 tỷ đồng, cùng kỳ lỗ gần 76 tỷ đồng; qua đó, đưa cả năm lãi gần 32 tỷ đồng sau 2 năm thua lỗ, và vượt 8% chỉ tiêu lợi nhuận.

Trong khi đó, lợi nhuận của Xi măng Bỉm Sơn (HNX: BCC) đi lùi 16%, còn gần 35 tỷ đồng. Lãi ròng cả năm hơn 30 tỷ đồng, cải thiện hơn khoản lỗ 6 tỷ đồng ở năm trước, nhưng mới thực hiện được 57% mục tiêu lợi nhuận năm.

Loạt thương hiệu xi măng rời sàn chứng khoán, hủy niêm yết bắt buộc

Bên cạnh gam màu sáng, ngành xi măng vẫn chứng kiến nhiều doanh nghiệp chìm sâu trong khó khăn, kéo theo làn sóng rời sàn hoặc hủy niêm yết bắt buộc.

Xi măng VICEM Hải Vân (HOSE: HVX) khép lại năm 2025 với khoản lỗ ròng gần 46 tỷ đồng, đánh dấu năm thứ 3 liên tiếp thua lỗ và nâng lỗ lũy kế lên hơn 142 tỷ đồng. Riêng quý 4/2025, doanh nghiệp tiếp tục lỗ 14 tỷ đồng, là quý thứ 11 liên tiếp thua lỗ. Trước tình trạng này, HOSE đã ra quyết định hủy niêm yết bắt buộc đối với cổ phiếu HVX.

Lý giải nguyên nhân, HVX cho biết, thị trường tiêu thụ xi măng tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên đang chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt, khi nhiều thương hiệu giá rẻ ngoài hệ thống VICEM đẩy mạnh hiện diện. Để giữ thị phần, Công ty đã đưa ra nhiều giải pháp để đẩy mạnh tiêu thụ, gia tăng sản lượng. Trong bối cảnh đó, HVX xây dựng kế hoạch kinh doanh 2026 với doanh thu hơn 670 tỷ đồng, tăng 56% so với năm 2025, song vẫn dự kiến lỗ gần 40 tỷ đồng.

CTCP Tấm lợp Vật liệu Xây dựng Đồng Nai (UPCoM: DCT) cũng kết thúc năm 2025 trong tình cảnh lỗ năm thứ 6 liên tiếp, nâng tổng mức lỗ lũy kế lên hơn 930 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu âm hơn 558 tỷ đồng.

Khoản 11 Điều 1 Luật số 56/2024/QH15 quy định: Công ty đại chúng là công ty cổ phần phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên, có vốn chủ sở hữu từ 30 tỷ đồng trở lên và có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. DCT hiện không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.

Cuối tháng 12/2025, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) thông báo hủy niêm yết bắt buộc hơn 1.5 triệu cp TBX của CTCP Xi măng Thái Bình từ ngày 26/12, sau khi doanh nghiệp bị hủy tư cách công ty đại chúng do vốn điều lệ dưới 30 tỷ đồng.

Doanh thu ngàn tỷ năm 2025

Thống kê từ VietstockFinance, tổng doanh thu của 16 doanh nghiệp xi măng trong năm 2025 đạt gần 22,773 tỷ đồng, tăng 5% so với năm trước. Trong đó, có 6 đơn vị đạt doanh thu trên 1 ngàn tỷ đồng gồm HT1, BCC, BTS, QNC, Xi măng VICEM Hoàng Mai (HNX: HOM) và Xi măng Sài Sơn (UPCoM: SCJ) với tổng doanh thu hơn 18,441 tỷ đồng, chiếm 81%. Nhóm này cũng cải thiện lợi nhuận, đạt gần 407 tỷ đồng, trong khi năm trước lỗ hơn 162 tỷ đồng.

Ngành xi măng vẫn tiếp tục khó khăn trong năm 2026?

Theo số liệu của Cục Hải quan, xuất khẩu xi măng và clinker 11 tháng năm 2025 đạt 33.38 triệu tấn, vượt kết quả cả năm 2024. Riêng tháng 11/2025, xuất khẩu duy trì ở mức 3.56 triệu tấn, cho thấy nhịp giao hàng ổn định trong bối cảnh nhu cầu cải thiện.

Về thị trường, Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm gần 18% tổng lượng và kim ngạch, đạt 5.22 triệu tấn, tương đương hơn 199.45 triệu USD, dù giảm mạnh so với cùng kỳ. Tiếp đến là Bangladesh với 5.27 triệu tấn, trị giá 172.8 triệu USD; trong khi Malaysia tăng trưởng tích cực với 1.38 triệu tấn, tương đương 48.9 triệu USD. Ngược lại, xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) giảm cả về lượng và trị giá do các biện pháp phòng vệ thương mại.

Theo ông Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam, việc giảm thuế xuất khẩu clinker từ 10% xuống 5% từ cuối tháng 5/2025 và kéo dài đến hết năm 2026 đang hỗ trợ tích cực cho xuất khẩu. Tuy nhiên, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt khi nhiều quốc gia dư thừa công suất và tăng cường xuất khẩu, gia tăng các biện pháp bảo hộ, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải phân tán rủi ro và tái cấu trúc thị trường.

Trong tài liệu ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, HVX nhận định: nguồn cung xi măng năm 2025 tiếp tục vượt xa cầu, khiến xuất khẩu xi măng và clinker gặp khó, trong khi việc dư thừa công suất đẩy cạnh tranh giá ngày càng gay gắt. Giá cát, đá tăng cao và khan hiếm, trong khi giá bán xi măng có xu hướng giảm; còn chi phí đầu vào duy trì ở mức cao, đặc biệt là giá điện bán lẻ bình quân tăng gần 5% từ ngày 10/5/2025, tiếp tục tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, nhu cầu dịch chuyển từ xi măng bao sang xi măng rời ngày càng rõ, nhưng mức giá chưa tương xứng, làm suy giảm hiệu quả kinh doanh.

Doanh nghiệp dự báo nguồn cung xi măng năm 2026 khoảng 126 triệu tấn, trong khi nhu cầu trong nước ước đạt 79.9 – 81.3 triệu tấn, tăng 8 – 10% so với năm 2025. Dù nhu cầu có cải thiện, thị trường vẫn chịu áp lực dư cung, chi phí đầu vào cao và rủi ro từ thời tiết diễn biến phức tạp.

Ông Nguyễn Công Bảo – Giám đốc điều hành CTCP Xi măng FiCO Tây Ninh (Fico-YTL) – cho biết, trong năm 2026, nhu cầu xi măng nội địa sẽ khả quan hơn nhờ đầu tư hạ tầng giao thông và bất động sản từng bước hồi phục, nhất là ở phân khúc nhà ở xã hội. Tuy nhiên, đà tăng trưởng nhiều khả năng rơi vào 6 tháng cuối năm, chủ yếu tập trung ở hạ tầng giao thông, trong khi xây dựng dân dụng chưa thực sự phục hồi.

Về nguồn cung, sự cạnh tranh có khả năng càng khốc liệt hơn nữa do sự phân mảnh của thị trường. Ông cho rằng, khả năng lớn ngành xi măng vẫn sẽ tiếp tục khó khăn trong năm 2026.

Theo ông Bảo, vấn đề cốt lõi của ngành xi măng là cơ cấu ngành không bền vững, quá phân mảnh, dẫn đến cạnh tranh khốc liệt và hiệu quả kém. Việc tái cấu trúc theo hướng tinh gọn là điều kiện cần để doanh nghiệp có dư địa đầu tư phát triển bền vững. “Chúng ta đang cung vượt quá xa cầu, do đó đầu tư công chỉ giảm thiểu khó khăn chứ không giải quyết được vấn đề cốt lõi”, Giám đốc điều hành Fico-YTL chia sẻ.

* Chủ tịch SACA Đinh Hồng Kỳ: 3 điểm nghẽn lớn về chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng

Thanh Tú

FILI

– 08:00 13/02/2026