Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội: Sổ sách kế toán có thể làm bằng Excel hoặc ghi chép thủ công với các trường hợp ở địa bàn xa, người lớn tuổi

Có thể chủ động chọn cách ghi chép sổ sách kế toán

Tại Hội nghị “Đồng hành cùng hộ kinh doanh Thủ đô” do Thuế TP Hà Nội tổ chức mới đây, các hộ kinh doanh thắc mắc việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai thì cần chuẩn bị gì, có phát sinh thêm thủ tục với cơ quan thuế và có phải xếp hàng chờ đợi hay không?

Trả lời băn khoăn trên, ông Nguyễn Tiến Minh, Phó trưởng Thuế Thành phố Hà Nội, cho biết, để chuẩn bị cho việc kê khai, hộ kinh doanh cần mở và ghi chép sổ sách kế toán theo Thông tư 152 của Bộ Tài chính. Mẫu sổ rất đơn giản. Các hộ kinh doanh có thể lựa chọn phương thức phù hợp với khả năng về công nghệ thông tin.

Nếu có điều kiện, có thể sử dụng phần mềm bán hàng, phần mềm kế toán của các nhà cung cấp để tự động hóa hệ thống sổ sách. Theo quy định của Thông tư 152, có thể bổ sung thêm các sổ sách phục vụ quản trị hoạt động kinh doanh.

Ông Minh nhấn mạnh mục tiêu của cơ quan thuế là giúp các hộ kinh doanh an tâm, vững bước kinh doanh, không chỉ dừng lại ở việc chấp hành. Sổ sách kế toán cũng có thể thực hiện bằng Excel hoặc ghi chép thủ công đối với các trường hợp ở địa bàn xa, người lớn tuổi. Đây là yêu cầu cần thiết khi chuyển từ cơ chế tiền kiểm, khoán sang cơ chế hậu kiểm, kê khai, tức là cơ quan thuế kiểm soát sau và sử dụng làm cơ sở đối chiếu.

Về việc thực hiện thông báo các tài khoản ngân hàng liên quan đến hoạt động kinh doanh tới cơ quan thuế bằng phương thức điện tử. Lãnh đạo Thuế TP Hà Nội khuyến cáo nên tách bạch tài khoản kinh doanh với các tài khoản cá nhân khác để thuận tiện cho việc thực hiện thủ tục, tăng khả năng tự động hóa và hạn chế việc phải giải trình, xuất trình với cơ quan chức năng.

Ngoài ra, hộ kinh doanh cần chủ động phân loại theo quy mô doanh thu, với 3 nhóm: nhóm miễn thuế; nhóm từ trên 500 triệu đến 3 tỷ; và nhóm trên 3 tỷ.

Không phát sinh thêm thủ tục

Trước câu hỏi về việc có phát sinh thêm thủ tục khi chuyển đổi không, có phải xếp hàng chờ đợi không, lãnh đạo Thuế Hà Nội khẳng định việc kê khai thuế không làm phát sinh thủ tục, mà còn được rút ngắn, đơn giản và thuận tiện hơn. Cụ thể:

Đối với hộ miễn thuế: trước đây vẫn phải kê khai thuế một năm một lần, vào tháng 12 của năm trước, khi chưa biết doanh thu thực tế của năm sau. Khi doanh thu vượt quá 50% mức đã kê khai thì phải khai điều chỉnh, nếu không sẽ không đúng quy định. Sau khi có tờ khai, cơ quan thuế phải phối hợp với hội đồng tư vấn thuế xã, phường và các cơ quan chức năng để xác định mức thuế khoán.

Hiện nay, vẫn kê khai một năm một lần nhưng thời điểm kê khai chậm nhất là ngày 31 tháng 1 của năm sau. Như vậy, việc kê khai không làm tăng thủ tục, mà còn giảm so với trước đây, khi phải thường xuyên theo dõi xem doanh thu có vượt quá 50% hay không để điều chỉnh.

Đối với hộ kê khai thuế: trước đây chủ yếu kê khai và nộp thuế hàng tháng. Hiện nay, đa số hộ kinh doanh kê khai theo quý, trừ trường hợp doanh thu trên 50 tỷ đồng. Việc nộp thuế theo quý giúp hộ kinh doanh không phải đến cơ quan thuế hay ngân hàng, mà có thể thực hiện hoàn toàn điện tử, đảm bảo chính xác, hạn chế sai sót.

Đặc biệt, với các hộ sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, cơ quan thuế còn hỗ trợ tờ khai dự kiến, tờ khai gợi ý. Điều này đã được áp dụng trong quyết toán thuế thu nhập cá nhân và hoàn thuế tự động. Do đó, có thể tin tưởng rằng khi áp dụng phương thức quản trị cao hơn, hộ kinh doanh sẽ được hỗ trợ đầy đủ từ cơ quan nhà nước.

Hộ kinh doanh có nhiều địa điểm chỉ cần kê khai tại một nơi

Theo ông Nguyễn Tiến Minh, một điểm mới là hộ kinh doanh có nhiều địa điểm chỉ cần kê khai tại một nơi, không phải nộp nhiều tờ khai. Việc theo dõi sổ sách, hóa đơn cũng thuận tiện hơn.

Ví dụ, một hộ có ba cửa hàng, trước đây phải kê khai tại ba cơ quan thuế khác nhau, thực hiện ba lần tờ khai; hiện nay chỉ cần kê khai chung một tờ, nộp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của trụ sở chính, rất thuận tiện.

Đối với hộ kinh doanh cho thuê nhà, trước đây, nếu có hai căn nhà ở hai quận, mỗi căn có thời điểm kê khai khác nhau, người nộp thuế phải làm việc với hai cơ quan thuế, theo dõi từng thời điểm phát sinh doanh thu, rất phức tạp.

Hiện nay, hộ kinh doanh chỉ cần nhớ một năm kê khai từ một đến hai lần. Nếu kê khai một lần, thời hạn là ngày 31/1 của năm sau. Nếu kê khai hai lần, doanh thu 6 tháng đầu năm kê khai chậm nhất vào ngày 31/7. Còn doanh thu của 6 tháng cuối năm kê khai chậm nhất vào ngày 31/1 của năm sau.