Thị trường chứng khoán đối mặt phép thử địa chính trị đầu năm mới

Hôm thứ Hai (5/1), thị trường chứng khoán châu Á diễn biến tích cực và giá dầu giảm nhẹ mặc dù dòng vốn trú ẩn an toàn đã đẩy giá vàng lên, sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát Venezuela.

Kể từ sau cuộc can thiệp trực tiếp vào Panama năm 1989, Mỹ chưa từng tiến hành một hành động tương tự tại khu vực Mỹ Latinh. Tuy nhiên, những tuyên bố của Tổng thống Trump đối với Colombia và Mexico đã cho thấy sự chuyển hướng mang tính quyết liệt trong chính sách của Mỹ, đồng thời đưa những rủi ro địa chính trị trở lại thành mối quan ngại đối với các thị trường tài chính ngay từ thời điểm đầu năm mới.

“Chúng ta đang được nhắc nhở rằng rủi ro địa chính trị lớn hơn nhiều so với những con số được đưa ra về nhập khẩu… Vấn đề và câu hỏi đặt ra là liệu sự ổn định rộng lớn hơn của khu vực Mỹ Latinh có bị ảnh hưởng không? Nếu vậy thì đó là một vấn đề khác, những tác động lan tỏa và tất cả có thể lớn hơn nhiều”, Vishnu Varathan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu vĩ mô khu vực châu Á ngoài Nhật Bản tại Mizuho Securities cho biết.

Các nhà phân tích cho biết phản ứng tương đối bình tĩnh của thị trường chứng khoán đối với việc giữa Mỹ và Venezuela là do sản lượng dầu của Venezuela so với sản lượng toàn cầu còn nhỏ và sẽ cần nhiều năm đầu tư để sản lượng bắt kịp.

Tuy nhiên, tác động sâu rộng của các hành động quân sự sẽ ảnh hưởng đến tâm lý thị trường, mặc dù động thái này có thể mở khóa trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela và thúc đẩy các tài sản rủi ro trong dài hạn.

Các công ty dầu mỏ của Mỹ sẵn sàng giải quyết nhiệm vụ khó khăn là thâm nhập Venezuela và đầu tư để khôi phục sản lượng tại Venezuela.

“Sự kiện này sẽ có những tác động địa chính trị rộng lớn hơn, nhưng theo quan điểm của tôi, thị trường tài chính không hiệu quả lắm trong việc định giá chính xác những rủi ro như vậy”, Tai Hui, chiến lược gia thị trường chính khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại J.P. Morgan Asset Management cho biết.

Thử thách đầu tiên của thị trường năm 2026

Thị trường chứng khoán Mỹ và toàn cầu đã khởi đầu năm mới rất tốt sau khi kết thúc năm 2025 ở mức gần kỷ lục, đạt được mức tăng trưởng hai chữ số trong một năm đầy biến động do chiến tranh thuế quan, chính sách của ngân hàng trung ương và căng thẳng địa chính trị âm ỉ.

Tác động tức thời nhiều khả năng sẽ thể hiện rõ trong lĩnh vực quốc phòng, khi các quốc gia được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng chi tiêu quốc phòng trước sự sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ như một phần trong chương trình nghị sự rộng lớn của Tổng thống Trump. Đồng thời, tình trạng bất ổn gia tăng xung quanh các chính sách của Mỹ được cho là sẽ gây sức ép lên đồng đô la và vị thế tài sản an toàn của nó.

Đối với các nhà đầu tư, những động thái của Tổng thống Trump tại khu vực này đã làm dấy lên những lo ngại về hệ quả đối với các mối quan hệ quốc tế nhạy cảm, cũng như khả năng Mỹ có thể theo đuổi các chính sách thay đổi chế độ ở những nơi khác một cách quyết liệt hơn.

Thực tế, một số nhà phân tích cho rằng các nhà đầu tư ngày càng quen với các động thái chính sách đối ngoại và quân sự khác nhau của Tổng thống Trump.

Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư tại Saxo cho biết hành động của Mỹ ở Venezuela hiện tại giống một quả bom địa chính trị hơn là một cú sốc dầu mỏ, đồng thời lưu ý rằng trừ khi vụ việc đe dọa chuỗi cung ứng rộng lớn hơn, các nhà đầu tư có xu hướng chuyển sự chú ý trở lại vào lãi suất, lợi nhuận và vị thế thị trường.

“Chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà địa chính trị đã trở thành một đặc điểm thường trực, chứ không phải là điều bất ngờ”, ông cho biết.