Hụt nhịp vì xuất khẩu và biên lợi nhuận
Tập đoàn Hoa Sen (HSG) được biến đến là “ông lớn” số 1 trong lĩnh vực tôn mạ tại Việt Nam, với 29% thị phần trong nước và nắm khoảng 30% thị phần xuất khẩu của toàn ngành. Bên cạnh mảng cốt lõi, doanh nghiệp còn mở rộng sang nhựa và hiện đứng thứ 3 thị trường nội địa, chỉ sau BMP và NTP. Đồng thời, HSG đã xây dựng chuỗi phân phối vật liệu xây dựng Hoa Sen Home với hơn 100 cửa hàng. Cấu trúc này giúp Hoa Sen không chỉ bám vào sản xuất mà còn tiến sâu hơn vào khâu bán lẻ, nơi nhu cầu tiêu dùng nội địa thường phản ánh khá nhạy nhịp chuyển động của thị trường xây dựng.
Dù vậy, kết quả kinh doanh quý 1 niên độ tài chính 2026 lại cho thấy một nhịp chững rõ rệt với doanh thu thuần đạt 8.383 tỷ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 62 tỷ đồng, thấp hơn 62%. Nếu nhìn theo hướng “độ rơi” của lợi nhuận, quý đầu năm đang phản ánh một giai đoạn không dễ dàng khi đầu ra xuất khẩu bị thu hẹp, trong khi biên lợi nhuận bị ép từ cả giá đầu vào lẫn chi phí vốn.
Điểm rơi nằm ở mảng xuất khẩu khi sản lượng xuất khẩu giảm tới 53%, chịu tác động từ loạt rào cản thương mại đang gia tăng tại các thị trường chủ lực. Ở châu Âu, cơ chế CBAM khiến yêu cầu tuân thủ ngày càng khắt khe hơn. Tại Mỹ, các cuộc điều tra chống bán phá giá làm hoạt động xuất khẩu đối mặt nhiều bất định. Khi “cửa ra” bị thắt lại, doanh thu hợp nhất khó tránh khỏi suy giảm, bởi phần tăng trưởng còn lại phải trông vào thị trường trong nước.
Thị trường nội địa thực tế đã nhích lên, tuy nhiên mức tăng chưa đủ lớn để bù phần hụt từ xuất khẩu. Tiêu thụ nội địa tăng 5% nhờ tín hiệu hồi phục của bất động sản. Tuy nhiên, trong bối cảnh ngành tôn mạ cạnh tranh gay gắt, mức tăng này mới chỉ giúp “giữ nhịp”, chứ chưa tạo được cú kéo đủ mạnh để đảo chiều bức tranh doanh thu.
Sức ép thể hiện rõ hơn ở biên lợi nhuận. Biên lợi nhuận gộp quý 1 co lại còn 11,2%, giảm 0,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Nguyên nhân đến từ giá HRC đầu vào tăng sau các động thái phòng vệ thương mại, trong khi giá bán chưa thể điều chỉnh tương ứng vì áp lực cạnh tranh trong nước vẫn rất lớn. Với doanh nghiệp sản xuất mang tính hàng hóa như tôn mạ, chỉ một khoảng chênh nhỏ giữa giá nguyên liệu và giá bán cũng có thể khiến lợi nhuận “mỏng” đi nhanh chóng.
Chưa dừng ở đó, chi phí lãi vay tăng 6% so với cùng kỳ trong bối cảnh mặt bằng lãi suất nhích thêm khoảng 1–1,5 điểm phần trăm. Khi chi phí vốn tăng trong lúc biên gộp thu hẹp, biên lợi nhuận ròng bị kéo xuống chỉ còn 0,7%, một mức khá thấp, cho thấy lợi nhuận quý 1 chủ yếu mang tính “cầm cự” hơn là bứt phá.
So với kế hoạch niên độ tài chính 2026, quý 1 cũng tạo ra một khoảng cách khá lớn khi doanh thu mới hoàn thành khoảng 22% mục tiêu, trong khi lợi nhuận chỉ đạt 12%. Tỷ lệ này đặt ra áp lực không nhỏ cho các quý còn lại, nhất là khi kênh xuất khẩu vẫn đối diện nhiều rào cản và chi phí đầu vào chưa hẳn đã giảm ngay.
Hoa Sen Home là động lực dài hạn
Theo Chứng khoán DSC, khi kênh xuất khẩu kém thuận lợi do xu hướng bảo hộ gia tăng tại các thị trường chủ lực, HSG buộc phải dồn trọng tâm về thị trường nội địa. Hướng xoay trục này được đánh giá có cơ sở nhờ nhu cầu vật liệu xây dựng và thép trong nước đang phục hồi với sự nâng đỡ từ bất động sản và đầu tư công; thuế chống bán phá giá đối với tôn mạ từ Trung Quốc và Hàn Quốc giúp giảm áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu; đồng thời chi phí đầu vào như HRC, than cốc được nhìn nhận đang ở vùng thấp so với nhiều năm.
Ở câu chuyện dài hạn, trọng tâm được đặt vào Hoa Sen Home (HSH), mảng được doanh nghiệp ưu tiên phát triển như một động lực tăng trưởng mới trước thách thức của thị trường tôn mạ. Chuỗi này được định vị theo mô hình phân phối và bán lẻ, tích hợp kho và siêu thị; danh mục gồm hàng truyền thống của HSG (hiện chiếm khoảng 98% doanh thu), sản phẩm thương hiệu khác và hàng tự sản xuất. HSH đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu theo CAGR 16,3% giai đoạn 2024–2030 nhờ mở rộng mạng lưới và tăng tỷ trọng sản phẩm phi truyền thống.
Về dự phóng cho niên độ 2026, báo cáo của Chứng khoán DSC đưa ra kịch bản doanh thu khoảng 13.689 tỷ đồng, tương ứng giảm 61% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế được dự báo đạt 616 tỷ đồng, giảm nhẹ 2%.
Trong bức tranh đó, hai điểm then chốt cần theo dõi nằm ở “độ bền” của thị trường nội địa và tốc độ chuyển dịch của Hoa Sen Home. Với nội địa, câu hỏi không chỉ là tiêu thụ có tăng hay không, mà là mức tăng có đủ rộng để bù phần hụt từ xuất khẩu trong trường hợp các rào cản thương mại chưa hạ nhiệt. Còn với Hoa Sen Home, trọng tâm nằm ở hiệu quả vận hành và cơ cấu hàng hóa: nếu chuỗi này chỉ mở rộng quy mô nhưng vẫn chủ yếu bán hàng truyền thống, tác động lên biên lợi nhuận có thể đến chậm; ngược lại, khi tỷ trọng sản phẩm phi truyền thống tăng lên và biên bán lẻ được cải thiện, “chất” lợi nhuận của HSG mới có cơ hội thay đổi rõ nét theo thời gian.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/xuat-khau-van-chua-het-kho-loi-nhuan-hoa-sen-hsg-duoc-du-bao-giam-nhe-1431206.html
