Đầu tư công 1 triệu tỷ đồng mở chu kỳ tăng trưởng mới cho xây lắp
Dòng vốn đầu tư công đang tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho doanh nghiệp xây lắp, trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực từ hạ tầng. Với đặc thù phụ thuộc lớn vào nguồn vốn ngân sách, ngành xây dựng hạ tầng nhanh chóng trở thành nhóm phản ứng sớm nhất, thể hiện qua loạt kế hoạch kinh doanh tăng trưởng cao ngay từ đầu năm.
Theo báo cáo phân tích của Chứng khoán Dầu khí (PSI), nền tảng của làn sóng này đến từ sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Việc cắt giảm chi thường xuyên khoảng 39.000 tỷ đồng mỗi năm tạo dư địa tăng chi đầu tư phát triển, trong khi tăng trưởng tín dụng năm 2026 được dự báo đạt 18–20% với mặt bằng lãi suất được kiểm soát. Những yếu tố này giúp nâng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, qua đó củng cố vai trò dẫn dắt của đầu tư công.
Ở quy mô cụ thể, kế hoạch vốn đầu tư công 2026 có thể đạt khoảng 1,08 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 12% so với năm trước, với trọng tâm là các dự án hạ tầng giao thông lớn như cao tốc Bắc – Nam và các trục kết nối liên vùng. Định hướng này phù hợp với mục tiêu nâng tổng chiều dài cao tốc lên khoảng 5.000 km vào năm 2030, so với hơn 3.300 km cuối năm 2025, cho thấy cường độ đầu tư sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong trung hạn.
Thực tế mùa Đại hội cổ đông cho thấy các doanh nghiệp xây lắp hưởng lợi đầu tư công đã nhanh chóng đặt kế hoạch tăng trưởng tham vọng. Công ty CP Lizen (LCG) là một ví dụ điển hình khi đặt mục tiêu doanh thu 5.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 250 tỷ đồng, cùng tăng 67% so với năm 2025. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức doanh thu kỷ lục, phản ánh kỳ vọng lớn từ các dự án hạ tầng giao thông.
Hai dự án trọng điểm là đường Di sản Hưng Yên và cao tốc Nội Bài – Lào Cai dự kiến mang về lần lượt khoảng 1.140 tỷ đồng và 1.400 tỷ đồng doanh thu. Bên cạnh đó, các dự án chuyển tiếp như Hữu Nghị – Chi Lăng, Vành đai 4 đoạn qua Hưng Yên hay tuyến Quy Nhơn – Pleiku tiếp tục đóng vai trò duy trì backlog và tạo nền tảng doanh thu ổn định.
.jpg)
Không chỉ Lizen, Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HHV) cũng đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 4.468 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 766 tỷ đồng, tăng lần lượt 18% và 14%. Khác với mô hình thuần xây lắp, doanh nghiệp này duy trì cấu trúc doanh thu với trụ cột là vận hành và thu phí hạ tầng giao thông, nhưng vẫn hưởng lợi trực tiếp từ việc mở rộng đầu tư công.
Theo PSI, các dự án trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2 và sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công, với nhiều hạng mục bám sát tiến độ. Đáng chú ý, đề xuất mở rộng 18 đoạn cao tốc từ 4 lên 6 làn xe từ năm 2026 cho thấy nhu cầu đầu tư vẫn tiếp tục gia tăng, qua đó đảm bảo nguồn việc cho ngành xây dựng trong những năm tới.
Bức tranh chung cho thấy sự đồng thuận rõ ràng về kỳ vọng tăng trưởng. Tổng công ty Thăng Long (TLG) đặt mục tiêu doanh thu hơn 2.500 tỷ đồng, tăng trên 45%, trong khi Tập đoàn Đạt Phương(DPG) dự kiến doanh thu hơn 8.500 tỷ đồng, gần gấp đôi năm trước. Những con số này phản ánh một giai đoạn tăng tốc của ngành xây dựng khi dòng vốn đầu tư công được giải ngân mạnh mẽ.
Chi phí đầu vào tăng mạnh, thử thách hiệu quả doanh nghiệp xây dựng
Dù triển vọng tăng trưởng rõ ràng, doanh nghiệp xây lắp trong năm 2026 vẫn đối mặt với nhiều thách thức, trong đó áp lực lớn nhất đến từ chi phí đầu vào và mặt bằng lãi suất.
Theo PSI, giá vật liệu xây dựng như cát, đá và các nguyên liệu chủ chốt đã tăng mạnh từ cuối năm 2025 do nhu cầu cao trong khi nguồn cung chưa kịp điều chỉnh. Trong bối cảnh đầu tư công 2026 tiếp tục được thúc đẩy, mặt bằng giá vật liệu được dự báo khó giảm nhanh, kéo theo áp lực lên giá vốn và biên lợi nhuận.
Không chỉ vật liệu, chi phí nhiên liệu cũng trở thành biến số lớn. Ngày 11/3/2026, Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) cho biết giá xăng dầu đã tăng 40–60% so với kỳ cơ sở, trong khi nhiều vật liệu như thép, xi măng, cát, đá… cũng tăng trên 10% trong quý I. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thi công, đặc biệt với các dự án hạ tầng giao thông sử dụng khối lượng vật liệu lớn.
Trước tình hình đó, VACC đã kiến nghị một loạt giải pháp như cho phép bù trừ chi phí nhiên liệu trong hợp đồng xây dựng, kiểm soát giá vật liệu, ổn định chi phí vận chuyển và hỗ trợ doanh nghiệp liên kết chuỗi cung ứng nhằm giảm rủi ro biến động giá.
Bên cạnh chi phí, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cũng là một biến số quan trọng. Dù giá trị giải ngân đã cải thiện, tỷ lệ thực hiện kế hoạch vẫn chưa cao và áp lực dồn vào những tháng cuối năm có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp, đặc biệt với các nhà thầu phụ thuộc lớn vào ngân sách.
Trong bối cảnh đó, không phải tất cả doanh nghiệp đều có thể chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng thực chất. Khả năng kiểm soát chi phí, quản trị dòng tiền và lựa chọn dự án sẽ trở thành yếu tố phân hóa rõ rệt trong ngành.
Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, danh mục dự án gắn chặt với đầu tư công 2026 và năng lực thi công tốt sẽ có lợi thế trong việc duy trì tăng trưởng và bảo toàn biên lợi nhuận. Ngược lại, các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy cao hoặc tham gia các dự án có hiệu quả thấp có thể đối mặt với áp lực lớn hơn.
Năm 2026 vì thế không chỉ là giai đoạn tăng trưởng về quy mô của ngành xây dựng, mà còn là thời điểm kiểm chứng chất lượng tăng trưởng. Khi dòng vốn đầu tư công đóng vai trò chất xúc tác, cuộc đua giữa các doanh nghiệp không chỉ nằm ở việc giành thêm hợp đồng, mà ở khả năng chuyển hóa khối lượng công việc thành lợi nhuận trong điều kiện chi phí gia tăng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/1-trieu-ty-dong-dau-tu-cong-ong-lon-xay-lap-ham-nong-cuoc-dua-tang-truong-1441660.html
