Chủ tịch Haxaco lý giải việc mở rộng sang VinFast: “Tôi không đi bán bún, bán nước, tôi vẫn làm ô tô”

Chủ tịch Haxaco lý giải việc mở rộng sang VinFast: “Tôi không đi bán bún, bán nước, tôi vẫn làm ô tô”

Sau năm kinh doanh kém khả quan, lãnh đạo CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, HOSE: HAX) cho rằng kế hoạch nhận chuyển nhượng cổ phần tại một doanh nghiệp vận hành chuỗi đại lý VinFast là bước đi nhằm nắm bắt sự dịch chuyển của thị trường và bổ sung động lực tăng trưởng cho hệ thống hiện hữu.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 hôm 28/02, ông Đỗ Tiến Dũng – Chủ tịch HĐQT Haxaco dành nhiều thời gian để nói về tờ trình nhận chuyển nhượng từ 65% đến 85% vốn tại CTCP Tập đoàn Tương Lai Việt (VFG), đơn vị đang quản lý chuỗi đại lý VinFast trên cả nước.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh nhà phân phối xe Mercedes khép lại năm 2025 với lợi nhuận trước thuế 56 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 260 tỷ đồng từng đặt ra. Sau khi trừ thuế, phần lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ còn hơn 5 tỷ đồng, thấp nhất trong 1 thập kỷ.

“Chúng tôi không hoàn thành nhiệm vụ được cổ đông giao”, ông Dũng mở đầu phần thảo luận, thừa nhận 2025 là giai đoạn khó khăn nhất nhiều năm qua, đặc biệt với phân khúc xe sang Mercedes-Benz – trụ cột truyền thống của Công ty, và cả mảng mới xe MG. 

Theo lãnh đạo Haxaco, thị trường rơi vào tình trạng cung vượt cầu kéo dài, buộc các hãng và đại lý liên tục hạ giá để kích cầu. Khuyến mãi được tung ra dồn dập nhưng đi kèm là biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Người mua cũng thận trọng hơn, cân nhắc kỹ chi phí lăn bánh, vận hành và khả năng giữ giá trước khi xuống tiền.

“Có thời điểm trong năm 2025, chúng tôi phải bán những mẫu xe sản xuất từ 2022-2023, giảm tới cả tỷ đồng mỗi chiếc để giải phóng hàng tồn”, vị Chủ tịch cho biết. Dù vậy, Doanh nghiệp vẫn duy trì được hệ thống và đảm bảo đầy đủ thu nhập cho hơn 2,000 lao động. Theo ông Dũng, việc giữ ổn định đội ngũ trong giai đoạn khó khăn là ưu tiên quan trọng.

Chính trong bối cảnh đó, câu chuyện VinFast được đưa ra như một hướng đi bổ sung cho giai đoạn tới.

Chủ tịch Đỗ Tiến Dũng chia sẻ trước các cổ đông tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 của Haxaco – Ảnh: Tử Kính

Theo số liệu Haxaco công bố tại đại hội, năm 2024 VinFast bán khoảng 87,000 xe. Sang năm 2025, con số tăng lên 175,000 xe, chiếm gần 30% thị phần toàn thị trường ô tô Việt Nam. Kế hoạch năm 2026 được hãng đặt ra ở mức 275,000-300,000 xe.

“Từ 87,000 lên 175,000 chỉ trong một năm là tốc độ tăng trưởng đáng chú ý. Tôi làm trong ngành nhiều năm mà cũng phải giật mình”, ông nói. 

Người đứng đầu Haxaco nhìn nhận thị trường đang bước vào giai đoạn chuyển dịch, đặc biệt tại Hà Nội và TPHCM, nơi xu hướng giao thông xanh được thúc đẩy mạnh hơn. Tuy nhiên, Công ty không xem xe điện là sự thay thế hoàn toàn xe xăng trong ngắn hạn, mà là một phần trong cấu trúc sản phẩm đa dạng hơn của ngành ô tô.

Một câu hỏi lớn được cổ đông đặt ra là vì sao Haxaco không tự mở đại lý mà lại lựa chọn mua lại VFG. Theo giải thích của lãnh đạo, yếu tố thời gian có ý nghĩa quyết định. Nếu bắt đầu từ đầu, Doanh nghiệp sẽ mất ít nhất 1 năm để tìm mặt bằng, hoàn tất pháp lý, xây dựng cơ sở hạ tầng và được hãng phê duyệt. Trong khi đó, VFG đã có sẵn 9 đại lý đang hoạt động, 3 đại lý đang xây dựng và 4 điểm đã được chấp thuận chủ trương.

“Trong kinh doanh, có những thời điểm phải quyết nhanh. Đi chậm một năm có thể lỡ cả chu kỳ tăng trưởng”, ông Dũng cho hay.

Theo Chủ tịch Haxaco, điểm mạnh của VFG là vị trí thuận lợi, cơ sở vật chất mới và nhận được sự ủng hộ từ hãng. Các đại lý đều đạt chuẩn 3S mới của VinFast, diện tích từ 3,000-10,000m2, mặt tiền rộng và xưởng dịch vụ quy mô lớn. Đơn vị này còn nằm trong nhóm 12 nhà phân phối chính thức mảng xe đã qua sử dụng của VinFast – phân khúc được đánh giá sẽ ngày càng quan trọng khi lượng xe điện lưu hành tăng lên. 

Tuy nhiên, doanh nghiệp mục tiêu cũng có những hạn chế. Vốn điều lệ ở mức 150 tỷ đồng, quy mô tài chính còn nhỏ so với hệ thống đang vận hành. Năm 2025, VFG ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 45 tỷ đồng, một phần nhờ chính sách hỗ trợ từ hãng. Kế hoạch 2026 đặt mục tiêu khoảng 120 tỷ đồng với 10 đại lý.

Trong khi đó, Haxaco có lợi thế về kinh nghiệm quản trị và dịch vụ hậu mãi. Công ty đã vận hành hệ thống Mercedes-Benz và MG trong nhiều năm, với quy trình chuẩn hóa và đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm. Theo định hướng được trình bày, nếu tiếp quản VFG, Haxaco sẽ chú trọng nâng cao hiệu quả dịch vụ – mảng được xem là tạo nguồn thu ổn định hơn so với chỉ bán xe.

Dẫn chứng là mô hình Ô tô An Thái – đại lý VinFast trong hệ sinh thái liên quan của Haxaco – khi năm 2025 bán 977 xe, doanh thu dịch vụ hơn 79 tỷ đồng và lợi nhuận dịch vụ 16.5 tỷ đồng, đóng góp đáng kể vào tổng lợi nhuận hơn 30 tỷ đồng của đơn vị này. “Bán xe có thể phụ thuộc chính sách từng năm, nhưng dịch vụ là nguồn thu bền vững”, ông Dũng nhấn mạnh.

Ông Dũng trình bày trước các cổ đông về lý do đầu tư mở rộng sang kinh doanh xe điện VinFast – Ảnh: Tử Kính

Tại đại hội, một số cổ đông cũng băn khoăn về rủi ro khi tham gia sâu vào VinFast, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và có đại lý trên thị trường phải đóng cửa.

Trả lời vấn đề này, lãnh đạo cho rằng ở bất kỳ ngành nào cũng tồn tại doanh nghiệp thành công và doanh nghiệp thất bại. “Ngân hàng có ông làm tốt, có ông phá sản. Ngành thép, chứng khoán cũng vậy. Không thể vì người khác đóng cửa mà mình không làm”, ông nói.

Chủ tịch HAX nhấn mạnh đây vẫn là ngành nghề cốt lõi của Công ty – phân phối và dịch vụ ô tô, chứ không phải mở rộng sang lĩnh vực xa lạ. “Tôi không đi bán bún, bán nước. Tôi vẫn làm ô tô, đúng sở trường của mình”.

Ông Dũng cũng cho biết trước khi đưa ra quyết định, ông đã gặp lãnh đạo cao nhất của Tập đoàn Vingroup để trao đổi trực tiếp và đánh giá định hướng dài hạn. Tuy nhiên, theo ông, yếu tố quyết định vẫn là tính toán hiệu quả tài chính. “Quan điểm của tôi là 2-3 năm thu hồi vốn là làm được. Nếu không tính được thì không làm”.

Về nguồn vốn cho thương vụ, Ban Lãnh đạo cho biết đang cân nhắc kết hợp nhiều phương án như sử dụng dòng tiền nội bộ, hạn mức tín dụng hiện có và các hình thức tài chính phù hợp. Haxaco cũng trình cổ đông khung đầu tư mở rộng cùng ngành với quy mô tối đa 500 tỷ đồng trong năm 2026.

Việc tham gia sâu hơn vào hệ thống VinFast không đồng nghĩa với thu hẹp các mảng hiện hữu. Mercedes-Benz và MG vẫn được duy trì. Năm 2026, Haxaco đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất 200 tỷ đồng, trong đó Mercedes được kỳ vọng đóng góp khoảng 80 tỷ đồng và MG khoảng 120 tỷ đồng.

* Haxaco quyết tâm bán đất Võ Văn Kiệt, thận trọng về lợi nhuận 2026

Tử Kính

FILI

– 08:56 02/03/2026