GDP tăng 7,83%: Bệ đỡ kỳ vọng cho thị trường chứng khoán

Những điểm sáng và các yếu tố cần lưu ý

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), bức tranh kinh tế vĩ mô Việt Nam trong quý I vừa qua vừa có những điểm sáng đáng kỳ vọng, vừa xuất hiện các yếu tố cần lưu ý.

Trước hết, mức tăng trưởng GDP 7,83% trong quý đầu năm 2026 không chỉ là một kết quả tích cực, mà còn là mức cao nhất kể từ năm 2010 đến nay. Điều này càng trở nên đáng chú ý khi đặt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang đối mặt với áp lực lãi suất cao kéo dài, xung đột địa chính trị – đặc biệt tại Trung Đông – gây gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng với biến động mạnh của giá hàng hóa cơ bản, nhất là năng lượng. Trong điều kiện như vậy, việc Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng cao cho thấy nội lực của nền kinh tế vẫn rất đáng kể.

Không chỉ dừng lại ở tăng trưởng GDP, sức cầu nội địa cũng cho thấy tín hiệu hồi phục rõ nét. Tổng mức bán lẻ hàng hóa tăng 12,4%, mức cao nhất trong vòng 3 năm, phản ánh tiêu dùng trong nước đang hồi phục mạnh mẽ – một yếu tố then chốt giúp duy trì tăng trưởng bền vững. Song song với đó, khảo sát doanh nghiệp cho biết, 41% kỳ vọng hoạt động kinh doanh trong quý II sẽ cải thiện so với quý I. Đây là một tín hiệu tâm lý quan trọng, bởi kỳ vọng tích cực thường đi trước các chu kỳ mở rộng sản xuất và đầu tư.

Từ các chỉ báo về tiêu dùng, kỳ vọng doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế, có thể thấy kinh tế Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động. Đáng chú ý, dòng tiền trong nền kinh tế đang dần quay trở lại, dịch chuyển từ trạng thái phòng thủ sang tiêu dùng, sản xuất và đầu tư.

Tuy nhiên, bức tranh vĩ mô không chỉ có gam màu sáng. Áp lực lạm phát đang dần hiện hữu rõ hơn khi chỉ số CPI tháng 3/2026 tăng 4,65% so với cùng kỳ – mức cao nhất trong vòng 5 năm. Dù bình quân quý I vẫn được kiểm soát ở mức 3,51%, nhưng đà tăng nhanh trong tháng cuối quý cho thấy, áp lực lạm phát đang tích tụ, khiến dư địa điều hành từ nay cho tới cuối năm trở nên hạn hẹp hơn.

Đi sâu vào các chỉ báo cụ thể, sản xuất công nghiệp có dấu hiệu chững lại trong ngắn hạn khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 3 chỉ tăng 6,9%, chịu tác động từ gián đoạn nguồn cung một số mặt hàng liên quan đến dầu và áp lực chi phí đầu vào gia tăng. Dù vậy, tính chung cả quý I, IIP vẫn tăng trưởng 9%, cao hơn mức 8,3% của cùng kỳ.

Ở lĩnh vực du lịch, đà tăng trưởng cũng có dấu hiệu chậm lại. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 3 chỉ tăng 1,3% so với cùng kỳ, giảm mạnh so với mức tăng khoảng 20% trước đó. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tác động của căng thẳng địa chính trị, chi phí đi lại gia tăng và tâm lý thận trọng của du khách.

Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với áp lực chi phí khi giá dầu tăng kéo theo giá nguyên vật liệu đầu vào leo thang.

Dẫu vậy, các biện pháp điều hành kịp thời của Chính phủ, như tạm thời miễn, giảm thuế và phí, đang góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu, qua đó giảm bớt áp lực lạm phát trong thời gian tới.

Áp lực tăng trưởng các quý tiếp theo

Mục tiêu tăng trưởng trên 10% là mệnh lệnh phát triển.

Mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2026 được đặt ra ở mức cao, 10% trở lên. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong bài phát biểu tại lễ tuyên thệ nhấn mạnh: “Mục tiêu tăng trưởng trên 10% là mệnh lệnh phát triển”, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy nền kinh tế.

Tuy nhiên, kết quả đạt được trong quý I cũng đồng nghĩa với việc áp lực dồn lên các quý còn lại. Để đạt mục tiêu cả năm, ba quý tiếp theo cần duy trì mức tăng trưởng trung bình khoảng 10,72% – một thách thức không nhỏ trong bối cảnh rủi ro vĩ mô vẫn hiện hữu. Cụ thể, lạm phát có xu hướng gia tăng, mặt bằng lãi suất bắt đầu nhích lên, trong khi áp lực tỷ giá gia tăng khi đồng USD duy trì sức mạnh.

Chính phủ nhiều khả năng sẽ đẩy mạnh chính sách tài khóa, đặc biệt là tăng tốc giải ngân đầu tư công quy mô lớn, đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp và kích thích tiêu dùng thông qua nới lỏng tài khóa. Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ cũng cần duy trì theo hướng hỗ trợ, đảm bảo môi trường lãi suất đủ thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng.

Dẫu vậy, bài toán khó vẫn nằm ở việc cân bằng giữa hai mục tiêu: vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa kiểm soát rủi ro vĩ mô. Đây sẽ là thách thức điều hành lớn nhất trong quý II/2026.

Thị trường chứng khoán: Kỳ vọng dẫn dắt dòng tiền

Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán tiếp tục đóng vai trò như một “tấm gương phản chiếu kỳ vọng”. Theo nguyên lý vận hành cơ bản, thị trường không phản ánh hiện tại mà phản ánh tương lai và hiện có ba động lực lớn đang định hình xu hướng.

Thứ nhất, kỳ vọng tăng trưởng kinh tế ở mức cao. Quyết tâm của Đảng, Chính phủ được thể hiện thông qua hàng loạt chính sách thúc đẩy cả khu vực kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp FDI, đồng thời đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng thông qua các chương trình tài khóa quy mô lớn. Trong đó, đầu tư công tiếp tục được xem là “đòn bẩy” then chốt, vừa tạo việc làm, vừa lan tỏa sang các ngành liên quan trong nền kinh tế.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2026-2030, tổng vốn đầu tư công dự kiến lên tới 8,22 triệu tỷ đồng, cao gấp 2,7 lần so với giai đoạn 5 năm trước. Trung bình mỗi năm, quy mô giải ngân có thể đạt khoảng 1,64 triệu tỷ đồng – gần gấp đôi mức thực hiện của năm 2025. Quy mô này hứa hẹn tạo ra cú huých đáng kể cho tăng trưởng.

Thứ hai là xu hướng dịch chuyển dòng tiền giữa các kênh tài sản. Trong thời gian qua, thị trường bất động sản tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ, tín dụng được điều tiết có chọn lọc, trong khi giá vàng sau giai đoạn tăng nóng đã chững lại và hoạt động quản lý thị trường vàng được siết chặt nhằm hạn chế đầu cơ. Cùng với đó, thị trường tiền mã hóa cũng chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn. Những yếu tố này đang thúc đẩy dòng tiền quay trở lại thị trường chứng khoán, đặc biệt trong bối cảnh nhiều cổ phiếu vẫn đang ở vùng định giá hấp dẫn.

Thứ ba là sự kiện nâng hạng thị trường. Theo thông báo của FTSE Russell ngày 8/4/2026, Việt Nam sẽ chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 1,67 tỷ USD từ các quỹ ETF, với dòng tiền giải ngân theo lộ trình kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Không chỉ giúp cải thiện thanh khoản, việc nâng hạng còn góp phần gia tăng độ sâu và chất lượng của thị trường.

Kinh nghiệm từ các quốc gia đã được nâng hạng như Ả rập Xê út, Pakistan hay Kuwait cho thấy, thị trường chứng khoán thường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực và bền vững trong trung hạn sau sự kiện này. Xa hơn, Việt Nam còn đứng trước triển vọng nâng hạng theo chuẩn MSCI và nâng hạng tín nhiệm quốc gia trong vòng ba năm tới, mở ra dư địa thu hút dòng vốn quy mô lớn hơn nhiều.

Cơ hội lớn luôn đi kèm rủi ro

Có thể nói, năm 2026 là một năm mang tính bước ngoặt, khi bức tranh vĩ mô và thị trường tài chính thể hiện rõ sự đan xen giữa cơ hội và thách thức.

Đây không chỉ là giai đoạn tăng trưởng, mà còn là thời điểm bản lề cho một chu kỳ phát triển mới. Trong bối cảnh thế giới đầy bất định, việc chấp nhận rủi ro trở thành một phần tất yếu nếu Việt Nam muốn bứt phá, vươn lên trở thành một nền kinh tế có vị thế cao hơn trong khu vực và trên trường quốc tế, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân.

Những nỗ lực cải cách thể chế, hoàn thiện chính sách và cải thiện môi trường kinh doanh đang được triển khai quyết liệt, tạo nền tảng cho các động lực tăng trưởng mới hình thành.

Có thể nói, nền kinh tế đang đứng trước một cơ hội lớn – cơ hội hiếm có trong một chu kỳ phát triển dài. Nhưng đi cùng với đó luôn là những rủi ro tiềm ẩn.

Câu hỏi đặt ra là: “Bạn có sẵn sàng chấp nhận rủi ro?”.