Kịch bản thị trường và những nhóm cổ phiếu nổi bật trong tháng 5

VN-Index đang kiểm định vùng đỉnh cũ trong bối cảnh thanh khoản suy giảm và độ rộng thị trường thu hẹp. Theo ông/bà, đâu là kịch bản của thị trường trong tháng 5?

Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Giám đốc Phân tích, CTCK Phú Hưng (PHS)

Trong bối cảnh VN-Index đang kiểm định lại vùng đỉnh cũ nhưng thanh khoản suy giảm và độ rộng thị trường thu hẹp, tôi cho rằng kịch bản chủ đạo trong tháng 5 sẽ là dao động tích lũy và sàng lọc xu hướng, thay vì hình thành ngay một nhịp bứt phá mạnh.

Việc thiếu sự đồng thuận của dòng tiền, đặc biệt khi nhóm cổ phiếu dẫn dắt chưa duy trì được xung lực ổn định, khiến chỉ số khó có thể vượt đỉnh một cách thuyết phục trong ngắn hạn. Thay vào đó, thị trường khả năng sẽ xuất hiện các nhịp rung lắc quanh vùng kháng cự, đi kèm với trạng thái phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành.

Kịch bản tích cực hơn chỉ xảy ra nếu thanh khoản cải thiện trở lại và độ lan tỏa được mở rộng, cho thấy dòng tiền quay lại mang tính chủ động. Ngược lại, nếu trạng thái suy yếu của độ rộng kéo dài và áp lực chốt lời gia tăng ở nhóm vốn hóa lớn, thị trường có thể bước vào nhịp điều chỉnh ngắn hạn để tái tạo nền giá.

Ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu CTCP CK MB (MBS)

Theo tôi, trong tháng 5, kịch bản cần được ưu tiên là thị trường bước vào giai đoạn rung lắc hoặc điều chỉnh ngắn hạn sau khi VN-Index tiệm cận vùng đỉnh cũ.

Việc chỉ số tăng lên vùng cao nhưng thanh khoản suy giảm cho thấy lực cầu không còn thực sự quyết liệt, trong khi độ rộng thị trường thu hẹp phản ánh dòng tiền không lan tỏa mà chỉ tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Đây là tín hiệu cần thận trọng, bởi khi chỉ số được nâng đỡ bởi nhóm trụ nhưng phần lớn cổ phiếu không đồng thuận, rủi ro đảo chiều thường tăng lên.

Nhà đầu tư có thể thấy VN-Index vẫn giữ được điểm số, nhưng danh mục thực tế lại suy yếu dần. Điều này cho thấy sức khỏe bên trong của thị trường không còn mạnh như giai đoạn trước.

Ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK Smart Invest (AAS)

Việc VN-Index kiểm định vùng đỉnh cũ nhưng thanh khoản lại suy giảm và độ rộng thị trường thu hẹp là tín hiệu kinh điển của sự “phân kỳ” giữa giá và khối lượng. Lực cầu ở vùng giá cao đang tỏ ra thận trọng, trong khi dòng tiền chủ yếu dùng các cổ phiếu vốn hóa lớn (trụ) để neo giữ điểm số. Trong tháng 5, thị trường có khả năng thiên về hai kịch bản:

Kịch bản chính (Xác suất cao): Đi ngang và phân hóa. VN-Index sẽ không vượt đỉnh ngay mà quay lại trạng thái giằng co trong một biên độ nhất định (ví dụ: dao động quanh MA20 đến vùng đỉnh cũ). Thị trường sẽ trải qua các nhịp rũ bỏ (shake-out) để kiểm định lại lực bán. Trong giai đoạn này, điểm số không tăng mạnh nhưng dòng tiền sẽ luân chuyển liên tục giữa các nhóm ngành có câu chuyện riêng.

Ông Vũ Duy Khánh

Kịch bản khác (Xác suất thấp hơn nhưng cần đề phòng): Điều chỉnh ngắn hạn. Nếu áp lực vĩ mô quốc tế gia tăng hoặc thiếu vắng thông tin hỗ trợ trong vùng trũng thông tin sau mùa báo cáo tài chính quý I, lực bán chốt lời có thể áp đảo. VN-Index có thể lùi về các vùng hỗ trợ sâu hơn để kích thích dòng tiền bắt đáy đứng ngoài nhập cuộc.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK VPS

TTCK trong tháng 5 có thể dao động quanh khu vực đỉnh lịch sử 1.800 – 1.900 điểm. Việc chỉ số VN-Index tăng mạnh trở lại 2 – 3 tuần gần đây chỉ là sự hồi phục của một số nhóm cổ phiếu lớn – nhóm cổ phiếu VN30, nhóm Vingroup và một số cổ phiếu ngân hàng. Nhiều cổ phiếu hóa chất, bất động sản, dầu khí, tài chính vẫn chịu áp lực điều chỉnh và dao động khu vực vùng đáy tích lũy.

Ngưỡng kháng cự mạnh mốc 1.850 – 1.900 điểm vẫn sẽ là vùng cản khó vượt qua ngay của thị trường. Như vậy, TTCK sẽ cần thêm thời gian và cụ thể là giai đoạn tháng 5 dao động quanh mốc điểm cao này của thị trường. Tất nhiên, diễn biến phân hóa sẽ vẫn tiếp tục – một số cổ phiếu đi ngược thị trường và có những biến động tích cực hơn các cổ phiếu khác.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và biến động giá dầu đang tạo thêm biến số cho thị trường tài chính toàn cầu. Ông/bà đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này đến dòng vốn và tâm lý nhà đầu tư tại Việt Nam trong tháng 5 ra sao?

Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Giám đốc Phân tích, CTCK Phú Hưng (PHS)

Theo tôi, các yếu tố địa chính trị tại Trung Đông và biến động giá dầu hiện nay chủ yếu tác động mạnh đến tâm lý và kỳ vọng, hơn là gây xáo trộn ngay lập tức đến dòng vốn trong ngắn hạn. Khi giá năng lượng duy trì ở mức cao, nhà đầu tư có xu hướng thận trọng hơn do lo ngại áp lực lạm phát quay trở lại, kéo theo rủi ro mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến. Với thị trường Việt Nam, ảnh hưởng thường mang tính gián tiếp thông qua biến động của thị trường toàn cầu và khẩu vị rủi ro của dòng vốn ngoại. Trong bối cảnh bất định gia tăng, dòng vốn ngoại có xu hướng giải ngân thận trọng, mang tính chọn lọc hoặc tạm thời chững lại, thay vì rút ra mạnh.

Trong tháng 5, nếu căng thẳng không leo thang thêm, tác động có thể dừng ở mức “nhiễu” tâm lý và tạo ra các nhịp rung lắc ngắn hạn. Ngược lại, nếu xuất hiện các diễn biến bất ngờ như gián đoạn nguồn cung hoặc leo thang xung đột, rủi ro sẽ tăng lên rõ rệt, không chỉ với dòng vốn mà còn với kỳ vọng vĩ mô, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến định giá thị trường.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên

Ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu CTCP CK MB (MBS)

Căng thẳng tại Trung Đông nếu tiếp tục leo thang có thể khiến nhà đầu tư toàn cầu giảm khẩu vị rủi ro, ưu tiên nắm giữ tài sản an toàn hơn thay vì gia tăng tỷ trọng tại các thị trường mới nổi hoặc cận biên. Việt Nam dù có nền tảng vĩ mô tương đối ổn định, nhưng vẫn khó tránh khỏi tác động nếu dòng vốn quốc tế trở nên thận trọng, đặc biệt là ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và các ngành có tỷ trọng nhà đầu tư nước ngoài cao.

Biến động giá dầu cũng là yếu tố cần theo dõi sát. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, áp lực lạm phát có thể quay lại, kéo theo rủi ro về tỷ giá, chi phí đầu vào và biên lợi nhuận doanh nghiệp.

Vì vậy, tôi cho rằng trong tháng 5, các biến số bên ngoài có thể khiến tâm lý nhà đầu tư Việt Nam trở nên dè dặt hơn. Dòng tiền lớn nhiều khả năng sẽ chưa vội quay lại mạnh, mà có xu hướng quan sát thêm diễn biến quốc tế, tỷ giá, lạm phát và động thái của khối ngoại. Đây là lý do thị trường có thể khó duy trì xu hướng tăng mạnh trong ngắn hạn.

Ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK Smart Invest (AAS)

Căng thẳng tại Trung Đông và sự giật cục của giá dầu thế giới không chỉ là rủi ro cục bộ mà mang lại hiệu ứng domino đến thị trường Việt Nam:

Tâm lý nhà đầu tư và Dòng vốn ngoại: Các rủi ro địa chính trị thường kích hoạt trạng thái “Risk-off” (né tránh rủi ro) trên toàn cầu. Dòng vốn ngoại có xu hướng rút khỏi các thị trường cận biên/mới nổi (như Việt Nam) để tìm về các tài sản trú ẩn an toàn (USD, Vàng). Điều này có thể khiến đà bán ròng của khối ngoại kéo dài, tạo áp lực tâm lý không nhỏ lên nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Áp lực tỷ giá và Lạm phát: Giá dầu neo cao làm dấy lên lo ngại về lạm phát chi phí đẩy. Quan trọng hơn, sức mạnh của đồng USD trên thị trường quốc tế gây áp lực lớn lên tỷ giá USD/VND. Khi tỷ giá căng thẳng, dư địa để Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ bị thu hẹp, ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng về môi trường lãi suất thấp của thị trường chứng khoán.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK VPS

Chúng ta đừng quên hiệu ứng tháng 5 “Sell in May And go away” vẫn phản ánh yếu tố giao dịch thận trọng và đặc điểm “trầm lắng” của thị trường, nhưng vẫn có những “ngoại lệ” khi diễn biến TTCK trong tháng 5 duy trì xu hướng tăng. Khoảng trống thông tin, diễn biến điều chỉnh tích lũy khu vực đỉnh cũ của năm cũng sẽ khiến tháng 5 là tháng dao động trong biên độ sẽ diễn ra trong phần lớn thời gian của tháng.

Dòng tiền hiện có dấu hiệu tập trung vào một số cổ phiếu trụ và thiếu sự lan tỏa. Theo ông/bà, yếu tố nào có thể kích hoạt sự quay trở lại của dòng tiền lớn và cải thiện độ rộng thị trường trong thời gian tới?

Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Giám đốc Phân tích, CTCK Phú Hưng (PHS)

Theo tôi, để dòng tiền lớn quay trở lại và cải thiện độ rộng thị trường, điều kiện tiên quyết là mặt bằng rủi ro cần được xác nhận đã hạ nhiệt. Khi các biến số như địa chính trị, giá năng lượng hay lãi suất bớt bất định, dòng tiền mới có cơ sở mở rộng khẩu vị rủi ro, thay vì chỉ tập trung vào một số cổ phiếu trụ. Bên cạnh đó, thị trường cần sự đồng thuận từ nhóm dẫn dắt, đặc biệt khi các cổ phiếu đầu ngành bứt phá kèm thanh khoản cải thiện, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa sang các nhóm còn lại.

Ngoài ra, yếu tố chính sách điều hành cũng đóng vai trò kích hoạt quan trọng. Nếu xuất hiện các tín hiệu hỗ trợ rõ ràng hơn như nới lỏng thanh khoản, điều tiết lãi suất theo hướng tích cực hoặc các chính sách thúc đẩy tăng trưởng, niềm tin thị trường sẽ được củng cố, từ đó kéo dòng tiền quay trở lại mạnh hơn và lan tỏa rộng hơn.

Ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu CTCP CK MB (MBS)

Yếu tố đầu tiên là cần có câu chuyện vĩ mô hoặc chính sách đủ mạnh để kích hoạt niềm tin. Chẳng hạn như tín dụng tăng tốc rõ rệt, mặt bằng lãi suất duy trì thuận lợi, đầu tư công giải ngân mạnh, hoặc thông tin nâng hạng thị trường có thêm tiến triển cụ thể. Tuy nhiên, các yếu tố này cần thời gian để phản ánh vào lợi nhuận doanh nghiệp và dòng vốn thực tế.

Ông Nguyễn Tiến Dũng

Yếu tố thứ hai là khối ngoại cần giảm áp lực bán ròng. Trong bối cảnh thị trường ở vùng cao, nếu nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng tại các cổ phiếu lớn, tâm lý nhà đầu tư trong nước sẽ bị ảnh hưởng. Dòng tiền nội có thể vẫn tham gia, nhưng thường sẽ thận trọng hơn và ưu tiên giao dịch ngắn hạn thay vì nắm giữ dài hơn.

Yếu tố thứ ba là kết quả kinh doanh phải đủ thuyết phục. Thị trường hiện không còn ở vùng định giá quá rẻ, do đó nhà đầu tư sẽ đòi hỏi sự xác nhận từ lợi nhuận doanh nghiệp. Nếu kết quả kinh doanh quý I hoặc triển vọng quý II không tạo bất ngờ tích cực, dòng tiền sẽ khó quay lại mạnh, đặc biệt ở các nhóm đã tăng trước kỳ vọng.

Ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK Smart Invest (AAS)

Dòng tiền hiện tại mang tính chất “phòng thủ chỉ số” hơn là tấn công diện rộng. Để dòng tiền lớn (smart money) quay trở lại và lan tỏa, cần sự hội tụ của các yếu tố sau:

Sự hạ nhiệt của Tỷ giá và Lãi suất liên ngân hàng: Đây là nút thắt lớn nhất hiện tại. Nếu Ngân hàng Nhà nước có các biện pháp ổn định tỷ giá thành công mà không cần tăng lãi suất điều hành, dòng tiền sẽ trút bỏ được gánh nặng tâm lý lớn nhất.

Định giá về mức hấp dẫn (Chiết khấu đủ sâu): Các quỹ đầu tư và dòng tiền lớn thường hành động khi thị trường xuất hiện nhịp chiết khấu. Nếu các nhóm ngành dẫn dắt (Ngân hàng, Chứng khoán, Thép, Bất động sản) điều chỉnh về vùng định giá rẻ so với tiềm năng tăng trưởng, lực cầu lớn sẽ tự động được kích hoạt.

Dữ liệu vĩ mô tháng 4 và quý 2 khởi sắc: Các số liệu tích cực, rõ nét hơn về tăng trưởng tín dụng, xuất nhập khẩu, FDI và chỉ số PMI sẽ là bằng chứng cho sự phục hồi kinh tế thực, tạo điểm tựa cơ bản cho đà tăng của thị trường thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK VPS

Trong khoảng thời gian từ tháng 6-9/2026 – trước ngưỡng cửa nâng hạng TTCK Việt Nam và việc MSCI sẽ đánh giá triển vọng nâng hạng – môi trường kinh tế vĩ mô thuận lợi cho hoạt động đầu tư vẫn là yếu tố quan trọng, niềm tin nhà đầu tư phản ứng trước tác động địa chính trị thế giới, những cú sốc tiềm năng và hệ lụy đến từ căng thẳng Trung Đông, những giải pháp đàm phán giúp xung đột hạ nhiệt.

Một khi vĩ mô quốc tế ghi nhận những bước tiến mới về hạ nhiệt xung đột, số liệu kinh tế Việt Nam có những thông tin tích cực… là những thông tin mà các nhà đầu tư quan tâm hơn, dòng tiền ngoại và nội đồng thuận về triển vọng TTCK và điều gì đến cũng phải đến – dòng tiền được kích hoạt, VN-Index quay lại vùng đỉnh cũ 1.900 điểm và vượt lên các điểm cao mới. Câu chuyện chỉ còn là vấn đề thời gian.

Ông Lê Đức Khánh

Trong bối cảnh thị trường có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn, nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược phòng thủ hay chủ động tích lũy? Những nhóm ngành hoặc câu chuyện đầu tư nào có thể nổi bật trong tháng 5?

Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Giám đốc Phân tích, CTCK Phú Hưng (PHS)

Trong bối cảnh thị trường có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn, tôi cho rằng ưu tiên vẫn nên là phòng thủ, thay vì chủ động gia tăng rủi ro quá sớm. Việc giữ tỷ trọng ở mức hợp lý và quản trị danh mục chặt chẽ sẽ phù hợp hơn khi xu hướng chưa thực sự rõ ràng và độ lan tỏa còn hạn chế.

Tuy nhiên, phòng thủ không đồng nghĩa với đứng ngoài hoàn toàn. Nhà đầu tư vẫn có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy có chọn lọc, đặc biệt với những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, kết quả kinh doanh duy trì tích cực và giá được chiết khấu về mức hấp dẫn.

Về cơ hội, trong tháng 5 dòng tiền nhiều khả năng sẽ tiếp tục phân hóa, nên các nhóm có câu chuyện riêng sẽ có lợi thế hơn. Có thể chú ý đến nhóm Ngân hàng (vai trò dẫn dắt và định giá đã điều chỉnh), Tiêu dùng (tính ổn định), hoặc một số nhóm hưởng lợi theo chu kỳ riêng như Đầu tư công, Khu công nghiệp, nếu có thêm yếu tố chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, phần lớn các cơ hội vẫn mang tính ngắn hạn và chọn lọc cao.

Ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu CTCP CK MB (MBS)

Trong bối cảnh hiện nay, tôi cho rằng nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược phòng thủ với việc giảm tỷ trọng ở các cổ phiếu đã tăng nóng, hạn chế sử dụng margin và giữ tỷ lệ tiền mặt cao hơn bình thường.

Với những nhà đầu tư đã có lợi nhuận tốt trong giai đoạn trước, nên ưu tiên bảo vệ thành quả. Với nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu yếu hơn thị trường, cần xem xét cơ cấu lại danh mục, bởi khi thị trường điều chỉnh, các cổ phiếu không có nền tảng cơ bản hoặc thiếu dòng tiền thường giảm mạnh hơn chỉ số.

Việc tích lũy chỉ nên thực hiện từng phần, ở các vùng giá chiết khấu hợp lý, và ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, lợi nhuận ổn định, ít chịu tác động từ biến động chi phí đầu vào hoặc tỷ giá.

Về nhóm ngành, tôi cho rằng trong tháng 5 nên ưu tiên các nhóm mang tính phòng thủ hoặc có câu chuyện riêng nổi bật. Nhóm điện, nước, tiện ích và một số cổ phiếu có dòng tiền ổn định có thể được quan tâm trong bối cảnh thị trường biến động. Nhóm dầu khí có thể nổi bật nếu giá dầu tiếp tục neo cao, nhưng nhà đầu tư cần kiểm soát rủi ro vì biến động giá hàng hóa thường rất khó lường. Nhóm ngân hàng vẫn là nhóm quan trọng đối với chỉ số, nhưng cần chọn lọc kỹ, ưu tiên các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, kiểm soát nợ xấu và còn dư địa tăng trưởng lợi nhuận.

Ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK Smart Invest (AAS)

Trong bối cảnh thị trường thiếu động lực bứt phá và tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh ngắn hạn, chiến lược tối ưu không phải là phòng thủ cực đoan (bán hết cầm tiền) hay mua đuổi (fomo), mà là cân bằng.

Chiến lược cốt lõi: Duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức trung bình (50% – 70% tài khoản), tuyệt đối hạn chế sử dụng đòn bẩy (margin) trong giai đoạn này. Sẵn sàng lượng tiền mặt để chủ động giải ngân khi thị trường có những nhịp nhúng sâu về các vùng hỗ trợ cứng.

Nhóm ngành/Câu chuyện đầu tư nổi bật tháng 5:

Nhóm hưởng lợi từ vĩ mô/Địa chính trị: Dầu khí thượng nguồn, phân bón (hưởng lợi từ giá dầu neo cao, thiếu nguồn cung phân bón toàn cầu và các đại dự án như Lô B – Ô Môn) – Tuy nhiên, nhóm này đã có một đợt tăng giá và phần nào mức giá đỉnh đã phản ánh triển vọng lợi nhuận. Do vậy, nhóm này cần thời gian tái tích lũy và nhà đầu tư đánh giá lại về nguồn cung với các tin tức chiến tranh. Do vậy, vẫn nên có sự thận trọng khi mở lệnh mua, Bất động sản Khu công nghiệp và Cảng biển – Logistics (hưởng lợi từ dòng vốn FDI và hoạt động xuất nhập khẩu phục hồi).

Nhóm phòng thủ, dòng tiền kinh doanh ổn định: Các doanh nghiệp thuộc nhóm Tiện ích (Điện, Nước), Công nghệ, hoặc Dược phẩm có cổ tức tiền mặt đều đặn. Đây là nơi trú ẩn an toàn khi thị trường rung lắc.

Nhóm Bán lẻ & Xuất khẩu: Kỳ vọng sự phục hồi của sức cầu tiêu dùng nội địa và quốc tế trong nửa cuối năm, có thể tích lũy dần ở các nhịp điều chỉnh.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích, CTCK VPS

Phòng thủ tốt mới có thể tấn công tốt và hiệu quả trước những biến động có thể dự báo hoặc các sự kiện bất ngờ. Quản trị rủi ro vẫn là vấn đề mà nhà đầu tư cần chú ý sát sao – quản trị danh mục, phân bổ tỷ trọng phù hợp và chờ đợi khi thị trường vào giai đoạn diễn biến tích cực hơn.

Tháng 5 vẫn sẽ là tháng mà phòng thủ được chú ý hơn. Những nhóm cổ phiếu tiện ích, năng lượng, đầu tư công, một số cổ phiếu tài chính…, những doanh nghiệp được chọn lọc có câu chuyện riêng, định giá hấp dẫn sẽ là mục tiêu theo đuổi của các nhà đầu tư.