Doanh nghiệp phân đạm tỏa sáng khi giá dầu “nhảy múa”

Doanh nghiệp phân đạm tỏa sáng khi giá dầu “nhảy múa”

Bên cạnh việc giá dầu thế giới tăng trên 120 USD/thùng do xung đột tại Trung Đông, eo biển Hormuz đóng cửa – nơi chịu trách nhiệm vận chuyển tới hơn 30% sản lượng phân bón toàn cầu – đã tạo ra điểm nghẽn nguồn cung nghiêm trọng. Giá urê trong quý 1/2026 tăng mạnh hơn đà tăng giá khí, giúp các doanh nghiệp phân bón có kỳ kinh doanh tăng trưởng ấn tượng.

Thống kê từ VietstockFinance, trong số 16 doanh nghiệp ngành phân bón – hóa chất công bố BCTC quý 1/2026, có tới 12 đơn vị tăng lãi (2 trường hợp chuyển lỗ thành lãi). Chỉ 4 đơn vị giảm lãi, và không có cái tên nào báo lỗ.

Theo CTCK Vietcap (VCI), tính đến ngày 06/03/2026, giá urê khu vực Trung Đông đã chạm mức 650 USD/tấn, tăng 33% so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran. Một số giao dịch đã chốt ở mức cao lên đến 700 USD/tấn. Nhìn chung, các doanh nghiệp phân bón (đặc biệt là phân đạm) đã có kỳ kinh doanh thuận lợi, hưởng lợi từ đà tăng giá urê vượt trội so với mức tăng giá khí do thiếu hụt nguồn cung từ eo biển Hormuz, cùng việc được khấu trừ thuế VAT phân bón.

3 ông lớn ngành phân bón lãi đậm

Ở nhóm các ông lớn trong ngành, Phân bón Cà Mau (Đạm Cà Mau, DCM) lãi lớn nhất với 788 tỷ đồng lợi nhuận ròng, tăng trưởng 91%, nhờ doanh thu tăng tới 55%, lên gần 5.3 ngàn tỷ.

Mức tăng này một phần từ nhu cầu phân bón gia tăng trong quý 1 – cao điểm của vụ Đông Xuân. Mặt khác, theo chia sẻ từ Tổng Giám đốc Văn Tiến Thanh tại ĐHĐCĐ 2026, dù chi phí nguyên liệu đầu vào (giá khí) tăng cao do xung đột Trung Đông nhưng vẫn chưa vượt đỉnh, trong khi giá urê thực tế tăng còn mạnh hơn. Do đó, lợi nhuận của Doanh nghiệp được đảm bảo tích cực.

Đạm Phú Mỹ (DPM) dẫn đầu về mức tăng trưởng, lãi gần gấp đôi cùng kỳ, đạt 402 tỷ đồng. Kết quả tích cực đến từ sản lượng tiêu thụ phân bón và hóa chất tăng mạnh, cùng với việc điều chỉnh tăng giá bán bình quân, và tận dụng giá phân bón thế giới tăng cao để đẩy mạnh xuất khẩu urê kỹ thuật. Tương tự, thành viên Vinachem là Phân bón Bình Điền (BFC) có quý lãi cao thứ 2 lịch sử với 124 tỷ đồng, tăng 34%, cũng xuất phát từ sản lượng tiêu thụ tăng và giá nguyên liệu tồn kho ở mức tốt so với thị trường.

Trong khi đó, ông lớn Hóa chất Đức Giang (DGC) giảm lãi tới gần 50%, còn 409 tỷ đồng, cũng là quý đầu tiên lãi dưới 600 tỷ đồng kể từ quý 3/2021. Tuy vậy, lý do chính cho kết quả này là vụ sai phạm khiến cha con cựu Chủ tịch Đào Hữu Huyền và 1 Thành viên HĐQT bị khởi tố, bắt tạm giam. Việc Khai trường 25 phải tạm dừng hoạt động để phục vụ điều tra đã buộc DGC phải sử dụng toàn bộ quặng nhập khẩu và mua ngoài, khiến chi phí vốn tăng mạnh. Hồ sơ của Công ty cũng bị tạm giữ, dẫn đến không thể ra BCTC kiểm toán 2025 đúng hạn và khiến cổ phiếu DGC rơi vào diện kiểm soát, văng khỏi VN30.

Ngành phân bón hưởng lợi

Các doanh nghiệp phân bón nhìn chung đều hưởng lợi từ việc giá bán tăng cao. Ở nhóm Vinachem, Đạm Hà Bắc (DHB) gây ấn tượng với mức lợi nhuận 227 tỷ đồng, gấp gần 15 lần so với nền thấp cùng kỳ, nhờ doanh thu tăng mạnh còn giá vốn gần như đi ngang; Phân bón Miền Nam (SFG) tăng lãi 51%, đạt hơn 10 tỷ đồng nhờ tận dụng đà tăng đột biến mà tập trung bán các sản phẩm urê, và giảm được chi phí VAT không được khấu trừ; Phân lân Ninh Bình (NFC) tăng lãi 39%, đạt 54 tỷ đồng, cũng nhờ giá bán tăng; DDV (DAP – Vinachem) tăng lãi nhẹ 2%, đạt 124 tỷ đồng.

Tuy nhiên, LAS lại đi lùi tới 48%, lãi ròng còn 37 tỷ đồng do chi phí nguyên liệu tăng cao. Thành viên Vinachem cho biết, quặng Apatit khan hiếm và suy giảm chất lượng khiến Công ty phải bổ sung nguyên liệu, dẫn đến giá vốn bình quân tăng và bào mòn lợi nhuận.

2 đơn vị phân bón thuộc PetroVietnam (PVN) là PSW và PMB cũng tăng lãi ấn tượng, lần lượt đạt 7 tỷ (+60%) và 14 tỷ đồng (+65%), đều nhờ tăng sản lượng và giá bán.

Mặt khác, nhóm hóa chất tương đối phân hóa ngay trong nhóm Vinachem. Hóa chất Việt Trì (HVT) lãi gần gấp đôi với 31 tỷ đồng do tăng giá bán và sản lượng tiêu thụ. Ngược lại, Hóa chất cơ bản miền Nam (CSV) giảm lãi 18%, còn 43 tỷ đồng, do áp lực từ giá vốn và chi phí bán hàng.

Cơ hội lớn cho ngành phân bón – hóa chất

Một số công ty chứng khoán cho nhận định tích cực với triển vọng sắp tới dành cho nhóm phân bón – hóa chất. Theo CTCK Kafi, ngành phân bón được dự báo tiếp tục hưởng lợi về giá bán trong bối cảnh nguồn cung eo hẹp vì xung đột Trung Đông, Nga duy trì hạn ngạch xuất khẩu đến hết quý 2/2026, và lệnh dừng xuất khẩu urê của Trung Quốc có hiệu lực từ tháng 03/2026 nhằm bảo vệ vụ hè. Trong khi đó, với lợi thế tự chủ nguồn cung urê, các doanh nghiệp nội địa đang đứng trước cơ hội xuất khẩu lớn tại các thị trường thiếu hụt như Úc, Thái Lan và Ấn Độ, với mức giá dự kiến sẽ vượt so với đà tăng giá khí đầu vào.

Về mảng hóa chất cơ bản, sự chuyển dịch của chuỗi cung ứng quốc tế đang mang lại lợi thế nhất định. Theo Kafi, Việt Nam đang nắm giữ vị thế quan trọng với phốt pho vàng, chiếm khoảng 50% thị phần xuất khẩu kể từ khi Trung Quốc dừng xuất khẩu phốt pho vàng năm 2019. Nhu cầu cũng ổn định khi nhóm khách hàng chủ lực có tính cô đặc, tập trung ở Nhật Bản, Hàn Quốc, và Đức – những quốc gia công nghiệp có nhu cầu nhập khẩu để phục vụ sản xuất bán dẫn cùng linh kiện điện tử.

Trong khi đó, mảng xút – clo hiện đang phụ thuộc phần lớn vào nhập khẩu tại Trung Quốc. Nhưng với việc Trung Quốc dư cung, giá bán các sản phẩm xút – clo gặp nhiều áp lực, tỷ lệ cao sẽ neo ở vùng thấp và giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm đáng kể chi phí đầu vào ngắn hạn.

Châu An

FILI

– 08:47 15/05/2026