Ngành sữa quý 1/2026: Lợi nhuận phân hóa dưới sức ép chi phí

Ngành sữa quý 1/2026: Lợi nhuận phân hóa dưới sức ép chi phí

Bức tranh kinh doanh ngành sữa quý 1/2026 chứng kiến sự phân hóa rõ rệt khi tăng trưởng doanh thu không còn đồng nghĩa với việc đem lại nhiều lợi nhuận. Trong khi nhóm đầu ngành bứt tốc mạnh mẽ nhờ tối ưu vận hành, nhiều doanh nghiệp lại đang bị bào mòn thành quả vì cuộc đua chi tiền khuyến mãi và áp lực lãi vay từ các dự án mở rộng quy mô.

Tính đến ngày 11/5, 5 doanh nghiệp ngành sữa công bố BCTC quý 1/2026 với tổng doanh thu thuần 21,773 tỷ đồng, tăng 21.9% so với cùng kỳ năm trước. Tổng lợi nhuận ròng bứt phá mạnh mẽ 48.4%, chạm mốc 3,177 tỷ đồng.

Bức tranh lợi nhuận đối lập

Quý đầu năm, Sữa Quốc Tế LOF (UPCOM: IDP) trở thành tâm điểm với mức sinh lời đột biến. Mặc dù doanh thu thuần của hãng chỉ nhích nhẹ 3.7% để đạt 1,901 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng đến 128%, chạm mốc 244 tỷ đồng, nhờ việc siết chặt chi phí vận hành.

Sữa Việt Nam (Vinamilk, HOSE: VNM) cũng khẳng định sức mạnh của người dẫn đầu khi mang về 16,178 tỷ đồng doanh thu, tăng 24.6% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lợi nhuận ròng của ông lớn này tăng tới 54.9%, đạt 2,458 tỷ đồng.

Cùng chung hệ sinh thái, Giống bò sữa Mộc Châu (Mộc Châu Milk, HOSE: MCM) ghi nhận doanh thu 741.5 tỷ đồng và lợi nhuận ròng tăng 68%.

Kết quả này phần nào cho thấy chiến lược quản trị tồn kho và tối ưu hóa giá vốn hàng bán, giúp các doanh nghiệp lớn bảo vệ được biên lợi nhuận gộp trước biến động thị trường. Điển hình như Vinamilk đã mạnh tay tăng giá trị hàng tồn kho lên hơn 7,399 tỷ đồng, tăng 13.3% so với đầu năm.

Ở chiều ngược lại, Sữa Hà Nội (Hanoimilk, UPCoM: HNM) phản ánh thực trạng khó khăn khi doanh thu thuần lùi về mức 189.6 tỷ đồng, giảm 1.4% so với năm trước; trong khi lợi nhuận ròng giảm tới 53.7%, chỉ còn vỏn vẹn 3.7 tỷ đồng.

Trường hợp của Đường Quảng Ngãi (UPCoM: QNS) cũng cho thấy sự chật vật trong việc chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận ròng. Doanh thu thuần tăng trưởng 21.7% để đạt 2,763 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận ròng của doanh nghiệp này gần như dậm chân tại chỗ khi chỉ đạt gần 391.5 tỷ đồng.

Mặc dù Đường Quảng Ngãi cũng tích cực dự trữ hàng tồn kho lên hơn 2,066 đồng để tối ưu lợi nhuận gộp, nhưng các chi phí vận hành khác đã chiếm phần lớn thành quả kinh doanh của hãng.

Chi phí từ cuộc đua giành thị phần

Nguyên nhân trực tiếp cản bước tăng trưởng lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp nằm ở chi phí bán hàng. Đường Quảng Ngãi là ví dụ tiêu biểu cho việc đánh đổi lợi nhuận lấy thị phần. Trong quý đầu năm, công ty chi tới 431.5 tỷ đồng cho các hoạt động bán hàng, tăng vọt 61% so với mức 267.8 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước, trực tiếp bào mòn phần lớn thành quả từ đà tăng trưởng doanh thu của hãng.

Tương tự, tại Sữa Hà Nội, dù doanh thu đi lùi, hãng sữa của các thương hiệu sản phẩm như IZZI, Naturalmilk… vẫn phải gồng gánh chi phí bán hàng tăng gần 30%, chạm mức gần 22 tỷ đồng, khiến lợi nhuận ròng của công ty sụt giảm.

Ngược lại, Sữa Quốc Tế LOF hồi phục ấn tượng nhờ kiểm soát chi phí. Trong quý 1, doanh thu và lợi nhuận gộp không có nhiều biến động, tức chỉ tăng gần 4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng lại tăng tới 128%, đạt 244 tỷ đồng.

Động lực chính nhờ việc đưa chi phí bán hàng về mức ổn định. Trong năm 2025, chi phí bán hàng tăng vọt đã trực tiếp siết chặt lợi nhuận ròng, thậm chí khiến hãng ghi nhận lỗ trong một số quý. Bước sang quý 1/2026, khoản chi này đã quay lại mức bình thường, xấp xỉ giai đoạn năm 2024, giúp lợi nhuận ròng của IDP tăng trở lại.

Đẩy mạnh mở rộng quy mô qua các dự án dở dang

Bên cạnh lợi nhuận, chiến lược dài hạn của các doanh nghiệp thể hiện qua khoản mục chi phí xây dựng cơ bản dở dang.

Vinamilk tiếp tục mở rộng quy mô, chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng từ gần 872 tỷ đồng vào đầu năm lên hơn 952 tỷ đồng vào cuối quý 1. Nguồn vốn này đang được dồn cho các dự án trang trại bò sữa, dự án bò thịt Vilico và chuẩn bị mặt bằng di dời nhà máy ở khu công nghiệp Biên Hòa.

Trong năm 2026, Vinamilk dự kiến chi 4,128 tỷ đồng cho hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, được phân bổ cho: Vinamilk, mảng bò sữa, Thanh Hoa LLC, Vietsugar, Lao-Jagro, Angkormilk, Mộc Châu Milk, Vilico và Driftwood. Các dự án như trang trại Mộc Châu, Tây Ninh 2 và Bình Định đang được đẩy mạnh triển khai để kịp đưa vào vận hành trong năm.

Sữa Hà Nội là trường hợp đáng chú ý nhất trong cuộc đua mở rộng công suất. Khoản chi phí xây dựng cơ bản dở dang của hãng bắt đầu tăng mạnh từ cuối năm 2025. Cụ thể, ở quý 3/2025, khoản này chỉ 20 tỷ đồng song đến quý 4 vọt lên 113 tỷ đồng; sang quý 1/2026 tiếp tục tăng lên 140.5 tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào việc mở rộng nhà máy và mua sắm máy móc.

Quy mô lợi nhuận khiêm tốn, tuy nhiên, tỷ trọng đầu tư cơ bản lại chiếm tới 15.9% tổng nguồn vốn. Chi phí lãi vay trong quý 1 tăng lên hơn 4 tỷ đồng, cao gấp 2.5 lần so với cùng kỳ. Gánh nặng lãi vay cùng chi phí bán hàng và hụt khoản hỗ trợ từ đối tác đã trực tiếp ăn mòn gần hết lợi nhuận của HNM.

Trái ngược với nhịp độ đầu tư dồn dập của các đối thủ, Sữa Quốc tế LOF thu hẹp chi phí xây dựng cơ bản dở dang từ mức khổng lồ hơn 1,396 tỷ đồng hồi quý 1/2025 chỉ còn lại 82 tỷ đồng trong quý đầu năm nay.

 Thanh Trúc

FILI

– 09:00 18/05/2026