Rời FTSE Frontier, Việt Nam có thể chịu áp lực bán trước khi đón dòng vốn mới

Việt Nam hiện chiếm 31,27% FTSE Frontier Index, cao nhất trong số các thị trường thuộc chỉ số. Do đó, việc Việt Nam rời khỏi FTSE Frontier sẽ tạo ra áp lực tái cơ cấu đối với các quỹ thực sự sử dụng FTSE Frontier làm điểm chuẩn (benchmark).

Khác với dòng vốn thụ động vào FTSE Emerging, quy mô dòng vốn ra từ Frontier khó xác định chính xác hơn bởi một số lý do: FTSE không công bố AUM của toàn bộ các quỹ tracking FTSE Frontier; không phải tất cả các quỹ Frontier đều sử dụng FTSE Frontier làm benchmark; một số quỹ có thể sử dụng MSCI Frontier hoặc benchmark riêng; nhiều quỹ có thể đã chủ động giảm tỷ trọng Việt Nam trước thời điểm chính thức; một số quỹ có thể tiếp tục nắm giữ cổ phiếu Việt Nam sau khi Việt Nam rời FTSE Frontier nếu mandate cho phép.

Do nhiều yếu tố tác động, Chứng khoán Guotai Haitong sử dụng tỷ lệ thoái vốn (sell-through ratio) để tính dòng vốn thoái thay vì giả định toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam sẽ bị bán. Theo kịch bản cơ sở, với tỷ lệ thoái vốn giả định 40-50%, dòng vốn ra ước tính khoảng 200-400 triệu USD.

Kịch bản dòng vốn ra do hoạt động tái cơ cấu của các quỹ theo dõi Frontier Market

Theo CTCK này, trong ngắn hạn, sự không đồng bộ giữa việc Việt Nam bị loại khỏi Frontier và được đưa vào Emerging theo từng giai đoạn có thể khiến dòng vốn ròng tháng 9 không quá lớn (kịch bản cơ sở), thậm chí có thể xuất hiện bán ròng (kịch bản thận trọng). Tuy nhiên, đây chủ yếu là tác động kỹ thuật của tái cơ cấu benchmark và không phản ánh triển vọng dài hạn của thị trường.

Chứng khoán Guotai Haitong cho rằng, không nên đánh giá thành công của việc nâng hạng FTSE chỉ dựa trên lượng vốn ngoại mua ròng trong tháng 9/2026. Ngoài kỳ vọng về dòng vốn thụ động ước tính khoảng 1,5 tỷ USD, lợi ích lớn hơn nằm ở việc Việt Nam được đưa vào tầm cover của các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, từ đó tạo ra sự thay đổi dài hạn về cơ cấu nhà đầu tư, thanh khoản và chất lượng thị trường.

Cụ thể, tác động quan trọng của đợt nâng hạng này không nên chỉ được nhìn nhận trên góc độ dòng tiền, mà là định vị một thị trường chứng khoán Việt Nam “khác hơn” ở các khía cạnh bao gồm: Mở rộng cơ sở nhà đầu tư tổ chức quốc tế; tăng độ phủ nghiên cứu của các tổ chức quốc tế; tăng số lượng quỹ toàn cầu có khả năng đầu tư vào Việt Nam; thu hút thêm các quỹ chủ động Emerging Market.

Đồng thời, tăng mức độ nhận diện của thị trường chứng khoán Việt Nam; cải thiện thanh khoản và độ sâu thị trường; tạo động lực cải thiện quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin.

Sau khi đạt được cột mốc FTSE Emerging, mục tiêu tiếp theo của Việt Nam không chỉ là đáp ứng các tiêu chí nâng hạng mà là xây dựng một thị trường thực sự thuận lợi cho nhà đầu tư tổ chức toàn cầu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiến tới MSCI Emerging Market.

Đáng chú ý, trong kỳ đánh giá giữa năm 2026, MSCI tiếp tục giữ Việt Nam ngoài danh sách theo dõi nâng hạng và nhấn mạnh các vấn đề liên quan đến room ngoại (foreign ownership limits) và khả năng tiếp cận thị trường.

Trong trung và dài hạn, việc Việt Nam tận dụng thành công quá trình nâng hạng lên FTSE Emerging để thúc đẩy các cải cách thị trường sẽ quyết định khả năng chuyển hóa nâng hạng thành dòng vốn quốc tế bền vững.