Áp lực nhân lực và những điểm nghẽn trên công trường
Dưới áp lực tiến độ ngày càng lớn, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Thường trực, cập nhật tình hình triển khai dự án Sân bay Long Thành. Điểm đáng chú ý là nguy cơ ảnh hưởng đến mốc vận hành thương mại cuối năm 2026 khi hàng loạt khó khăn phát sinh, trong đó nổi bật là bài toán nhân lực.
Theo doanh nghiệp, đến giữa tháng 4, tổng số lao động trên công trường đạt khoảng 8.457 người, tương đương gần 60% nhu cầu thực tế. Để đảm bảo tiến độ thi công, dự án cần khoảng 14.000 nhân sự, đồng nghĩa với việc còn thiếu hơn 5.500 lao động.
Áp lực nhân lực không chỉ đến từ nội tại dự án mà còn xuất phát từ bối cảnh khu vực. Tại Đồng Nai, nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai đồng thời, như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu hay tuyến TP.HCM – Long Thành mở rộng, khiến thị trường lao động xây dựng trở nên cạnh tranh hơn. Bên cạnh đó, điều kiện thi công ngoài trời, mặt bằng rộng, thời tiết khắc nghiệt và môi trường nhiều bụi cũng khiến việc giữ chân kỹ sư, công nhân gặp khó. Thực tế đã xuất hiện tình trạng lao động rời công trường để chuyển sang dự án khác có điều kiện thuận lợi hơn.
Tình trạng thiếu hụt thể hiện rõ tại các gói thầu trọng điểm. Với gói 5.10 – hạng mục nhà ga hành khách, trước thời điểm cuối tháng 1, lực lượng thi công từng đạt khoảng 5.300 người/ngày, sau đó giảm mạnh xuống còn 1.500 người. Dù đã phục hồi lên khoảng 3.400 nhân sự, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu khoảng 6.000 người. Tương tự, tại gói 4.8 (hạ tầng cảng và giao thông), lực lượng hiện tại khoảng 1.200 người, trong khi cần tới gần 1.900 lao động.
Hai gói thầu này nằm trong nhóm các hạng mục có sự tham gia của Vinaconex, với tổng giá trị trúng thầu hơn 8.300 tỷ đồng. Theo kế hoạch, gói 4.8 dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 6/2026, còn gói 5.10 hoàn thành vào cuối tháng 11/2026.
Không chỉ thiếu lao động thi công, một số gói thầu còn gặp khó về nhân sự tư vấn thiết kế và giám sát, kéo theo áp lực trong kiểm soát chất lượng cũng như tiến độ nghiệm thu, thanh toán. Dù ACV đã nhiều lần yêu cầu các nhà thầu tăng cường nhân lực, tốc độ bổ sung vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.
Ngoài yếu tố con người, dự án còn chịu tác động từ biến động giá nhiên vật liệu và vướng mắc pháp lý tại một số nhà thầu, nhà cung cấp thiết bị. Những yếu tố này khiến quá trình nhập khẩu thiết bị bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến các khâu lắp đặt và chạy thử. Một số hạng mục chính vì vậy bị chậm khoảng 3 tháng so với kế hoạch.
Ở góc độ tài chính, tiến độ thanh toán khối lượng hoàn thành cũng chưa thông suốt. Nguyên nhân đến từ việc một số nhà thầu chưa bố trí đủ nhân sự để hoàn thiện hồ sơ, đồng thời phát sinh khác biệt trong cách xác định tỷ lệ thanh toán và cơ chế điều chỉnh hợp đồng khi giá vật liệu biến động mạnh.
Kịch bản vận hành và bài toán “về đích” năm 2026
Dù đối mặt nhiều thách thức, ACV vẫn đánh giá mục tiêu hoàn thành khai thác kỹ thuật vào tháng 9/2026 và vận hành thương mại trong quý IV cùng năm là khả thi. Tuy nhiên, khả năng đạt được mốc này phụ thuộc lớn vào việc xử lý kịp thời các vướng mắc, đặc biệt là câu chuyện nhân lực.
Song song với tiến độ xây dựng, doanh nghiệp cũng đang xây dựng phương án chuyển đổi khai thác giữa Sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành theo lộ trình ba giai đoạn. Trong giai đoạn đầu từ cuối năm 2026 đến hết tháng 3/2027, toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài sẽ được chuyển sang Long Thành, chiếm khoảng 19% lưu lượng khách quốc tế khu vực TP.HCM. Giai đoạn tiếp theo (2027–2030), phần lớn các chuyến bay quốc tế còn lại, trừ các chặng ngắn dưới 1.000 km, sẽ tiếp tục được dịch chuyển, với mục tiêu đạt trên 90% sản lượng ngay từ năm 2027. Sau năm 2030, toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ dự kiến được khai thác tại Long Thành, trong khi Tân Sơn Nhất tập trung vào thị trường nội địa.
Theo ACV, kế hoạch chuyển giao đang được hoàn thiện và sẽ triển khai ngay khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Trong bức tranh tổng thể, tiến độ thi công và bài toán nhân lực sẽ là yếu tố quyết định việc Long Thành có thể “về đích” đúng kỳ vọng hay không.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/acv-len-tieng-ve-kha-nang-ve-dich-san-bay-long-thanh-trong-nam-2026-1442713.html
