Anthropic hướng tới nhà đầu tư Nhật Bản giữa lúc giới đầu tư dè chừng AI

Nhật Bản trở thành nguồn vốn mới của Anthropic

Theo hồ sơ nộp lên Bộ Tài chính Nhật Bản, Anthropic dự kiến bán từ 38,5 triệu đến 50 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư tại quốc gia này, với mức giá tham chiếu 70–78 USD/cổ phiếu, tương ứng số tiền huy động khoảng 3–3,5 tỷ USD.

Thay vì niêm yết cổ phiếu tại Nhật Bản, công ty lựa chọn hình thức chào bán công khai không kèm niêm yết (public offering without listing). Cơ chế này cho phép doanh nghiệp nước ngoài bán cổ phiếu trực tiếp cho nhà đầu tư cá nhân tại Nhật Bản, song song với đợt niêm yết tại Mỹ.

Anthropic dự kiến thông qua Mizuho Financial Group cùng một số định chế tài chính lớn tại Nhật Bản để phân phối cổ phiếu. Công ty đang hướng tới khối tài sản tài chính trị giá khoảng 2,4 triệu tỷ yên của các hộ gia đình Nhật Bản.

Tuy nhiên, Nhật Bản cùng Australia, Canada và châu Âu chỉ là những thị trường đóng góp một phần vào kế hoạch huy động vốn quy mô lớn của Anthropic. Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), công ty dự kiến huy động tối đa 64,4 tỷ USD thông qua đợt chào bán đại chúng, bên cạnh 26 tỷ USD phát hành riêng lẻ cho các đối tác chiến lược gồm AMD, Broadcom, Google, Micron, Microsoft, Nvidia và TSMC.

Nếu thực hiện toàn bộ quyền chọn bán thêm cổ phiếu (greenshoe), tổng quy mô huy động có thể lên tới 100 tỷ USD. Ở mức giá chào bán cao nhất, định giá pha loãng hoàn toàn của Anthropic, bao gồm cả số cổ phiếu đang lưu hành và quyền chọn cổ phiếu dành cho nhân viên có thể chuyển đổi trong tương lai, sẽ đạt khoảng 1.400 tỷ USD.

Những hoài nghi về triển vọng của ngành AI

Bên cạnh quy mô huy động vốn, thương vụ IPO Anthropic cũng làm dấy lên những tranh luận về triển vọng của ngành AI. Một bộ phận nhà đầu tư mạo hiểm cho rằng, nếu đợt IPO được mong đợi này diễn biến không như kỳ vọng, đó có thể là dấu hiệu báo trước một đợt suy thoái trên diện rộng.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Jack Selby, người điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Copper Sky và là đối tác quản lý tại văn phòng gia đình của tỷ phú Peter Thiel, đã bày tỏ sự hoài nghi về mức độ bền vững của làn sóng đầu tư AI.

Ông đặc biệt lưu ý đến thời điểm kết thúc thời hạn hạn chế chuyển nhượng cổ phiếu (lockup period), thường kéo dài từ 3–6 tháng sau IPO. Đây là khoảng thời gian các cổ đông nội bộ, nhà sáng lập và nhân viên chưa được phép bán cổ phiếu ra thị trường.

Ông Selby cảnh báo, nếu cổ phiếu Anthropic không đạt được mức định giá kỳ vọng ngay từ đầu, áp lực bán ra khi thời hạn lockup kết thúc có thể khiến giá cổ phiếu chịu sức ép lớn. Đây cũng là yếu tố nhà đầu tư cần tính đến khi đánh giá sức hấp dẫn của một thương vụ IPO có quy mô đặc biệt lớn.

Bên cạnh rủi ro từ diễn biến cổ phiếu, vấn đề đáng lo ngại hơn nằm ở tính bền vững của lợi thế cạnh tranh. Khoảng cách công nghệ giữa các doanh nghiệp AI đang thu hẹp nhanh chóng. Những mô hình như DeepSeek có thể đạt năng lực cạnh tranh với các sản phẩm hàng đầu của Mỹ sau khoảng sáu tháng, khiến lợi thế dẫn đầu công nghệ khó duy trì trong thời gian dài.

Điều này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì mức giá cao đối với các mô hình AI tiên tiến. Nhu cầu sử dụng những sản phẩm đắt đỏ không phải vô hạn, trong khi nhiều người dùng chỉ cần các tính năng cơ bản và có thể chuyển sang những mô hình chi phí thấp hơn. Xu hướng lựa chọn sản phẩm dựa trên hiệu quả và chi phí có thể tạo thêm áp lực cạnh tranh, làm suy giảm doanh thu của các doanh nghiệp đang đặt cược vào phân khúc AI cao cấp.

Về phương diện tài chính, ông Selby cho rằng hơn 80% doanh thu của Anthropic không mang tính định kỳ và có nguy cơ suy giảm nếu đối thủ đưa ra những sản phẩm tốt hơn. Thậm chí, theo ông, khoản thu nhập từ lãi tiền gửi ngân hàng trên lượng tiền mặt lớn có thể còn cao hơn lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty.

Trong khi đó, ngành AI đang đòi hỏi lượng vốn đầu tư rất lớn cho chip, trung tâm dữ liệu và năng lượng, trong khi môi trường lãi suất cao tiếp tục tạo áp lực lên hiệu quả đầu tư. Vì vậy, ông cho rằng viễn cảnh xuất hiện những doanh nghiệp AI có giá trị hàng nghìn tỷ USD vẫn còn rất xa vời.

Để minh họa cho nguy cơ có thể lan rộng trong ngành, ông Selby ví SoftBank và Oracle như những “chim hoàng yến trong mỏ than”. Thành ngữ này bắt nguồn từ việc thợ mỏ từng mang chim hoàng yến xuống hầm để phát hiện khí độc; khi chim chết, đó là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Theo cách ví von của ông, nếu mô hình kinh doanh AI gặp trục trặc, những doanh nghiệp rót lượng vốn lớn vào lĩnh vực này và có mức nợ cao như Oracle có thể là những đối tượng đầu tiên chịu tác động, kéo theo áp lực bán cổ phiếu.