Giải ngân đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc trong quý cuối năm, tạo động lực cho nhu cầu đá xây dựng phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm. Tuy nhiên, lợi thế về vị trí mỏ, trữ lượng và giấy phép khai thác, cùng sự khác biệt về kết quả kinh doanh, đang tạo ra những diễn biến trái chiều giữa KSB, DHA và VLB.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến ngày 17/9, giải ngân đầu tư công toàn quốc đạt 540.600 tỷ đồng, tương đương 52,9% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.
Đáng chú ý, giải ngân vốn đầu tư cho các công trình giao thông mới đạt khoảng 95.440 tỷ đồng, tương đương 38% kế hoạch. Như vậy, tiến độ giải ngân tại các dự án giao thông đang thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung cả nước.
Tại cuộc họp ngày 24/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu xác định rõ nguyên nhân chậm giải ngân và xây dựng phương án xử lý khả thi. Đồng thời, Chính phủ yêu cầu hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao, không lùi hoặc kéo dài tiến độ nếu không có lý do khách quan chính đáng.
Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ từ cơ quan quản lý, giải ngân đầu tư công, đặc biệt tại các công trình giao thông trọng điểm, được kỳ vọng cải thiện trong quý cuối năm. Nếu tiến độ thi công được đẩy nhanh, nhu cầu vật liệu xây dựng, trong đó có đá xây dựng, có thể gia tăng tương ứng.
Hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn tại khu vực phía Nam như sân bay Long Thành, Vành đai 3, cầu Cát Lái tại Đồng Nai; Vành đai 4, cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành qua Bình Dương cũ, cùng các dự án năng lượng và khu công nghiệp tại Ninh Thuận cũ, đang mở ra dư địa cho nhu cầu đá xây dựng.
Theo đánh giá của TCBS, lợi thế thuộc về những doanh nghiệp sở hữu mỏ đá gần công trường, có trữ lượng khai thác còn lại lớn và thời hạn cấp phép đủ dài để đáp ứng nhu cầu trong những năm tới.
Nguồn cung đá xây dựng tại khu vực phía Nam phụ thuộc đáng kể vào Đồng Nai. Theo số liệu được dẫn trong báo cáo của TCBS, tính đến tháng 5/2026, tỉnh có 46 mỏ đang hoạt động với tổng công suất được cấp phép khoảng 42 triệu m³/năm, trong khi khả năng khai thác thực tế đạt hơn 30 triệu m³/năm.
Trên cơ sở đó, TCBS đề cập đến ba doanh nghiệp có mỏ tại Đồng Nai gồm CTCP Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), CTCP Hóa An (DHA) và CTCP Xây dựng và Sản xuất Vật liệu xây dựng Biên Hòa (VLB).
Cụ thể, KSB đặt kế hoạch tăng sản lượng năm 2026 khoảng 24%, với mỏ Tân Mỹ nằm trên tuyến Vành đai 4 đi qua. VLB có trữ lượng đá còn lại khoảng 84,4 triệu m³ và được phân khai hơn 1,6 triệu m³ đá phục vụ sân bay Long Thành trong năm 2026. Trong khi đó, DHA sở hữu mỏ Tân Cang 3 tại Đồng Nai cùng mỏ Tây Kà Rôm 1 tại Khánh Hòa, tạo cơ sở cung ứng đá cho thị trường phía Nam.
Dù vậy, TCBS cũng lưu ý một số vấn đề cần theo dõi, gồm tiến độ gia hạn giấy phép mỏ Thạnh Phú 2 của DHA và Phước Vĩnh của KSB; giấy phép khai thác xuống sâu tại Tân Mỹ của KSB; việc điều chỉnh quy hoạch đất quốc phòng tại Núi Gió 2 của DHA; cũng như khả năng gia hạn cơ chế theo Nghị quyết 66.4 sau ngày 28/2/2027.
Theo thông tin được dẫn từ DHA, gần như chưa có mỏ đá nào tại Đồng Nai thuộc danh sách áp dụng cơ chế đặc thù hoàn tất thủ tục nâng thêm 50% công suất. Điều này cho thấy khả năng mở rộng nguồn cung vẫn phụ thuộc đáng kể vào tiến độ tháo gỡ các vướng mắc pháp lý.
KSB về đáy 2022, DHA và VLB ngược dòng tăng giá
Dù cùng được đánh giá hưởng lợi từ nhu cầu đá xây dựng phục vụ các dự án hạ tầng, kết quả kinh doanh và diễn biến cổ phiếu của ba doanh nghiệp lại có sự khác biệt đáng kể.
Trên thị trường chứng khoán, KSB giao dịch quanh 12.800 đồng/cổ phiếu, giảm khoảng 40% so với vùng giá một năm trước và tiệm cận vùng giá thấp cuối năm 2022. Ngược lại, DHA tăng từ vùng 42.500 đồng/cổ phiếu lên 53.300 đồng/cổ phiếu kể từ tháng 5. VLB cũng tăng từ vùng 42.000 đồng/cổ phiếu lên 48.200 đồng/cổ phiếu trong 6 tháng qua.
Thanh khoản giữa các cổ phiếu cũng có sự khác biệt. KSB thường ghi nhận khối lượng giao dịch từ hàng trăm nghìn đến hơn một triệu đơn vị mỗi phiên, trong khi DHA và VLB chỉ giao dịch vài chục nghìn cổ phiếu. Do đó, cần lưu ý sự khác biệt về thanh khoản khi so sánh biến động giá của các mã.
Về kết quả kinh doanh, VLB là doanh nghiệp ghi nhận mức tăng lợi nhuận nổi bật trong nửa đầu năm. Lợi nhuận sau thuế đạt 448,6 tỷ đồng, gấp 3,3 lần cùng kỳ. Doanh thu tăng trưởng nhẹ, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 28% lên 32%.
Đáng chú ý, doanh nghiệp ghi nhận khoản lợi nhuận khác đột biến 349 tỷ đồng từ việc quyết toán thừa tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Đây là yếu tố đóng góp đáng kể vào mức tăng lợi nhuận trong kỳ.
KSB, với 22% vốn sở hữu tại VLB, cũng được hưởng lợi từ kết quả kinh doanh của công ty liên kết. Trong nửa đầu năm, phần lãi từ công ty liên kết của KSB đạt 84,5 tỷ đồng, gấp 2,8 lần cùng kỳ.
Đồng thời, hoạt động kinh doanh đá khởi sắc giúp doanh thu 6 tháng đầu năm của KSB đạt 474,5 tỷ đồng, tăng 76% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp tăng 25,2%, lên 154 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế đạt 125 tỷ đồng, tăng 58%.
Trong khi đó, DHA cũng ghi nhận doanh thu và biên lợi nhuận gộp cải thiện. Tuy nhiên, doanh thu tài chính giảm cùng chi phí quản lý tăng mạnh khiến lợi nhuận sau thuế giảm 6%, xuống 53 tỷ đồng.
Nhìn chung, triển vọng của các doanh nghiệp đá xây dựng gắn với tiến độ giải ngân và thi công các dự án hạ tầng, nhưng mức độ hưởng lợi sẽ khác nhau tùy theo năng lực khai thác, trữ lượng còn lại và tình trạng pháp lý của từng mỏ.
Trong khi KSB đặt kế hoạch tăng sản lượng năm 2026 khoảng 24%, DHA dự kiến giảm 8%. Với VLB, lợi thế về trữ lượng và khả năng cung ứng cho sân bay Long Thành là những yếu tố đáng chú ý, song nhà đầu tư cũng cần lưu ý mức độ đóng góp của khoản lợi nhuận bất thường trong nửa đầu năm.
Ngọc Điểm
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/ba-co-phieu-da-xay-dung-cho-song-dau-tu-cong-cuoi-nam/42049909
