Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Phải ứng dụng AI để giám sát cổ phiếu tăng giá bất thường

Sáng 26/05, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã dự và chỉ đạo hội nghị về công tác quản lý Nhà nước đối với chứng khoán và thị trường chứng khoán.

Dư địa huy động vốn qua chứng khoán còn rất lớn

Tại hội nghị, ông Lương Hải Sinh – Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho biết thị trường đang tiếp tục được tái cấu trúc theo hướng chuyên sâu. Trong đó, Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) tập trung phát triển thị trường cổ phiếu, còn Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) định hướng phát triển thị trường phái sinh và các sản phẩm mới. Cùng với việc nâng cấp hệ thống chỉ số, VNX đang nghiên cứu triển khai thêm các sản phẩm và thị trường mới như thị trường carbon, thị trường khởi nghiệp sáng tạo và các sản phẩm tài chính hiện đại. Qua đó, góp phần đa dạng hóa hàng hóa và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Sơn – Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), đơn vị đang chủ động phối hợp triển khai các giải pháp kỹ thuật phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường theo tiêu chí của FTSE Russell và MSCI; đồng thời chuẩn bị đưa vào vận hành mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP) nhằm nâng cao mức độ an toàn, minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường.

Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính nhận định dư địa phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn rất lớn, nhất là trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế ngày càng lớn.

Dẫn số liệu tại hội nghị, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước Vũ Hồng Phương cho biết nhu cầu vốn đầu tư của khu vực doanh nghiệp nhà nước trong 5 năm tới dự kiến khoảng 2.8 triệu tỷ đồng. Đây được xem là dư địa lớn để thúc đẩy huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán, qua đó giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.

Trong khi đó, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể Bùi Anh Tuấn cho biết hiện cả nước có khoảng 7,300 doanh nghiệp có vốn trên 30 tỷ đồng – mức điều kiện ban đầu để xem xét niêm yết chứng khoán; trong đó khoảng 3,300 công ty cổ phần có tiềm năng tham gia thị trường chứng khoán.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với UBCKNN triển khai các giải pháp theo Nghị quyết 08 nhằm hỗ trợ gần 3,000 doanh nghiệp đủ điều kiện công ty đại chúng tham gia thị trường chứng khoán. Các chính sách hỗ trợ dự kiến bao gồm hỗ trợ chi phí niêm yết lần đầu, tư vấn hoàn thiện hồ sơ và triển khai các chương trình hỗ trợ chuyên sâu cho doanh nghiệp chuẩn bị lên sàn.

Nâng chất lượng quản trị doanh nghiệp và hiệu quả giám sát thị trường

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi yêu cầu ngành chứng khoán tiếp tục phát triển thị trường theo chiều sâu, nâng cao chất lượng nhà đầu tư và đẩy mạnh phổ cập kiến thức tài chính, chứng khoán cho công chúng.

Liên quan đến mục tiêu nâng hạng, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện chất lượng thị trường, đáp ứng yêu cầu của các tổ chức xếp hạng quốc tế và hướng tới các nấc thang phát triển cao hơn. Thứ trưởng cũng yêu cầu UBCKNN nâng cao tính chủ động, đổi mới sáng tạo trong phát triển thị trường.

Vì vậy, UBCKNN cần chủ động nghiên cứu các giải pháp phát triển sản phẩm mới như tài chính xanh, tín chỉ carbon, sản phẩm phái sinh; đồng thời rà soát các phương án kỹ thuật liên quan đến thời gian giao dịch, biên độ dao động giá và cơ chế thanh toán để phù hợp hơn với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị UBCKNN triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện chất lượng thị trường

Phát triển thị trường chứng khoán theo chiều sâu, tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá, bên cạnh những kết quả đạt được, thị trường chứng khoán vẫn còn nhiều tồn tại cần tiếp tục khắc phục, đặc biệt là chất lượng quản trị doanh nghiệp niêm yết, chất lượng hàng hóa trên thị trường và hiệu quả giám sát.

Mức độ đáp ứng các tiêu chí quản trị doanh nghiệp theo chuẩn ASEAN của nhiều doanh nghiệp niêm yết còn thấp, trong khi Việt Nam hiện vẫn nằm trong nhóm cuối khu vực về chất lượng quản trị doanh nghiệp. Từ thực tế đó, Bộ trưởng yêu cầu tăng cường công khai các bộ tiêu chí quản trị theo chuẩn ASEAN và OECD; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, hướng dẫn doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin và trách nhiệm với nhà đầu tư.

Về định hướng thời gian tới, Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành tiếp tục ưu tiên duy trì thị trường hoạt động an toàn, minh bạch và ổn định; giữ vững kết quả nâng hạng, củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Bộ trưởng yêu cầu khẩn trương rà soát các quy định pháp luật còn vướng mắc để kịp thời sửa đổi, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp và thị trường; đồng thời xây dựng lộ trình sửa đổi căn cơ Luật Chứng khoán và các văn bản liên quan theo hướng ổn định, đồng bộ và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Cùng với đó, Bộ trưởng đề nghị đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường; thúc đẩy IPO, phát hành thêm và phát triển các sản phẩm mới như tín chỉ carbon, tài sản số và các sản phẩm tài chính xanh.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn tham dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị

Bộ trưởng cũng yêu cầu UBCKNN tiếp tục nghiên cứu, rà soát các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và thanh khoản của thị trường nhưng vẫn phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng hàng hóa và tính minh bạch.

Đối với công tác giám sát thị trường, Bộ trưởng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị trong Bộ Tài chính, đặc biệt giữa cơ quan chứng khoán và cơ quan thuế nhằm phục vụ giám sát theo thời gian thực và cảnh báo sớm các dấu hiệu bất thường trên thị trường.

Dẫn ví dụ về các trường hợp cổ phiếu tăng giá bất thường nhưng không tương xứng với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp để nhấn mạnh nhu cầu phải ứng dụng AI trong giám sát giao dịch và phân tích dữ liệu doanh nghiệp, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ thị trường chứng khoán; phát triển mạnh nhà đầu tư tổ chức, các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và các định chế trung gian nhằm nâng cao tính ổn định, minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường.

Đồng thời, Bộ trưởng đề nghị rà soát lại chiến lược phát triển thị trường chứng khoán trong giai đoạn tới, phấn đấu cải thiện rõ rệt vị trí của Việt Nam về chất lượng quản trị doanh nghiệp trong khu vực ASEAN.

Phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương khẳng định ngành chứng khoán sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, tăng cường giám sát và hiện đại hóa công tác quản lý nhằm xây dựng thị trường chứng khoán phát triển minh bạch, ổn định và bền vững; từng bước tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế.

Bà Vũ Thị Chân Phương cũng cam kết UBCKNN sẽ đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường khu vực ASEAN và quốc tế.