Chứng khoán châu Âu cũng “xanh vỏ, đỏ lòng”

Khi đà tăng phụ thuộc vào một nhóm nhỏ

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, chỉ số Stoxx Europe 600 đã tăng khoảng 9% tính từ đầu năm 2026. Tuy nhiên, gần 60% mức tăng đó đến từ chỉ 10 cổ phiếu, cho thấy mức độ tập trung cao nhất trong nhiều năm qua. Dẫn đầu là ASML Holding NV, đóng góp gần một phần tư tổng mức tăng, theo sau là HSBC Holdings Plc, Infineon Technologies AG và STMicroelectronics NV.

Đây là sự thay đổi rõ rệt so với ba năm trước. Từ tháng 9/2022, Stoxx 600 đã tăng 55%, nhờ động lực đến từ nhiều nhóm ngành như tài chính, công nghiệp, y tế, bảo hiểm và công nghệ. ASML cũng là cổ phiếu đóng góp nhiều nhất giai đoạn đó, song ở mức dưới 5% – khác xa con số gần 25% hiện tại.

Bà Aneeka Gupta, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại WisdomTree UK Ltd. nhận định: “Cơ cấu lợi nhuận đang trở nên rất hẹp. Điều này tạo ra rủi ro rõ ràng trong ngắn hạn. Các nhà đầu tư mua cổ phiếu châu Âu để đa dạng hóa danh mục đang ngày càng phụ thuộc vào cùng một chu kỳ đầu tư AI đang dẫn dắt thị trường Mỹ, Nhật Bản và các thị trường mới nổi”.

Điều đáng lưu ý là dù AI đang thúc đẩy đà tăng, tỷ trọng ngành công nghệ trong Stoxx 600 vẫn rất nhỏ – chỉ 8%, so với nhóm tài chính chiếm 26%. Trong 10 cổ phiếu đóng góp lớn nhất năm nay, chỉ có ASML và Infineon Technologies AG thuộc lĩnh vực công nghệ. Điều này trái ngược với Mỹ, nơi công nghệ chiếm tới 36% chỉ số S&P 500 và gần như toàn bộ 10 cổ phiếu đóng góp lớn nhất vào mức tăng 8,3% của chỉ số đều thuộc lĩnh vực này.

Dữ liệu Bloomberg cũng chỉ ra một tín hiệu đáng lo ngại: Mặc dù Stoxx 600 tăng điểm tương đương cùng kỳ năm ngoái, tỷ lệ các cổ phiếu thành viên sụt giảm trên 20% lại tăng gấp đôi. Điều này cho thấy đà tăng của nhóm vốn hóa lớn đang che khuất sự suy yếu của phần còn lại trên thị trường.

Châu Âu dẫn đầu thế giới về nâng dự báo lợi nhuận

Cơ cấu lợi nhuận đang trở nên rất hẹp. Điều này tạo ra rủi ro rõ ràng trong ngắn hạn.

Theo JPMorgan Chase & Co., châu Âu hiện là khu vực được điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) mạnh nhất thế giới. Nhóm chiến lược gia định lượng do ông Khuram Chaudhry dẫn dắt nhận xét: “Châu Âu đã chứng kiến sự cải thiện đáng kể nhất trong quý II vừa qua, khi hầu hết khu vực, ngoại trừ châu Á – Thái Bình Dương, đều ghi nhận xu hướng điều chỉnh tích cực trong dự báo lợi nhuận”.

Theo Bloomberg Intelligence, các công ty trong chỉ số MSCI Europe đang hướng tới mức tăng EPS 12% so với cùng kỳ năm ngoái – đánh dấu tốc độ tăng lợi nhuận cao nhất trong hơn ba năm. Dù con số này chỉ bằng khoảng một nửa so với mức tăng của các công ty Mỹ, lợi nhuận doanh nghiệp châu Âu được dự báo sẽ tiếp tục tăng tốc.

Việc châu Âu dẫn đầu về nâng dự báo lợi nhuận là diễn biến hiếm thấy. Theo thước đo của Citigroup, chỉ báo điều chỉnh dự báo lợi nhuận duy trì ở trạng thái âm ròng trong phần lớn hai năm qua. Tuy nhiên, xu hướng đã đảo chiều từ tháng 5/2025, khi mức điều chỉnh tăng của châu Âu vượt bình quân toàn cầu và lên mức cao nhất trong 17 tháng.

Kết quả khảo sát nhà quản lý quỹ của Bank of America Corp. gần đây cho thấy, 63% nhà đầu tư xem việc nâng dự báo lợi nhuận là yếu tố xúc tác chính để cổ phiếu châu Âu tiếp tục tăng. UBS Global Wealth Management cũng đã nâng đánh giá cổ phiếu châu Âu lên mức “Hấp dẫn”, dự báo tăng trưởng lợi nhuận khoảng 25% trong giai đoạn 2026–2027.

Ông Mark Haefele, Giám đốc Đầu tư của UBS Global Wealth Management nhận định: “Sự kết hợp giữa đà phục hồi theo chu kỳ và các khoản đầu tư mang tính cấu trúc quy mô lớn đang bắt đầu lan tỏa rộng hơn vào nền kinh tế, tạo ra một chu kỳ tăng trưởng mang tính tự củng cố”.

Tuy nhiên, ông Neil Birrell, Giám đốc Đầu tư tại Premier Miton cho rằng, khi các nhóm cổ phiếu dẫn dắt gần đây như ngân hàng và quốc phòng mất đà, công nghệ – đặc biệt là bán dẫn – sẽ tiếp tục nắm giữ vai trò chủ đạo.

“Những lợi nhuận AI ban đầu tập trung vào Magnificent Seven và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn mà châu Âu không có. Khi chuỗi giá trị bán dẫn trở thành tâm điểm của làn sóng AI, tôi kỳ vọng các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Âu sẽ hưởng lợi lớn từ xu hướng này”, ông Neil Birrell nói.

Giới chuyên gia cho rằng, lợi nhuận doanh nghiệp châu Âu sẽ tiếp tục cải thiện, dù mức độ phục hồi còn phân hóa giữa các quốc gia và nhóm ngành.