Cổ phiếu chip bứt phá nhờ AI

AI thúc đẩy đà tăng lịch sử

Chỉ số Bán dẫn Philadelphia (SOX) đã tăng tới 69% chỉ trong hai tháng qua, hướng tới quý giao dịch thành công nhất trong lịch sử. Đáng chú ý, đà tăng của thị trường chứng khoán Mỹ đang phụ thuộc đáng kể vào nhóm này. Gần 80% mức tăng 11% của chỉ số S&P 500 trong năm nay chỉ đến từ 10 cổ phiếu của các công ty công nghệ, trong đó có tới 7 đại diện thuộc ngành bán dẫn, dẫn đầu là Nvidia và Micron Technology.

Động lực lớn nhất đến từ dòng chip băng thông cao (HBM) phục vụ các trung tâm dữ liệu AI. Nhu cầu vượt xa nguồn cung đã đẩy giá chip tăng mạnh, giúp cổ phiếu Micron Technology tăng hơn gấp ba lần trong năm nay.

Tại khu vực châu Á, cổ phiếu của SK Hynix tăng 260%, trong khi Samsung Electronics – nhà sản xuất chip bộ nhớ lớn nhất thế giới – cũng ghi nhận mức tăng 165%. Tổng vốn hóa của ba doanh nghiệp này đã vượt 1.000 tỷ USD, lớn hơn cả Meta và Tesla cộng lại. Sự trỗi dậy của HBM đang làm thay đổi cục diện ngành do loại chip này khó sản xuất, tỷ lệ lỗi cao và tiêu tốn phần lớn năng lực của các nhà máy.

Lo ngại chu kỳ và định giá

Tất cả đều quy về câu hỏi: quá trình xây dựng hạ tầng AI sẽ tiếp diễn đến mức độ nào?

Sự tăng giá nhanh chóng của cổ phiếu chip làm dấy lên những luồng ý kiến trái chiều về sức khỏe thực sự của thị trường. Ngành bán dẫn vốn mang tính chu kỳ cao, với doanh thu và lợi nhuận biến động mạnh theo cung cầu. Khi nhu cầu suy giảm hoặc nguồn cung dư thừa, các doanh nghiệp thường đối mặt áp lực tồn kho và giảm giá bán.

Trường hợp của Micron là minh chứng rõ nét. Từ mức lợi nhuận 8,7 tỷ USD vào năm 2022 nhờ nhu cầu mua sắm thiết bị điện tử trong đại dịch Covid-19, công ty đã báo lỗ 5,8 tỷ USD vào năm 2023 do tình trạng dư thừa nguồn cung.

Chính vì đặc tính này, thị trường hiện chia thành hai phe rõ rệt. Một bên tin rằng AI đang tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc, giúp ngành chip thoát khỏi tính chu kỳ truyền thống.

Ông Jorry Noeddekaer từ Quỹ Polar Capital cho biết, chip HBM đã làm thay đổi cấu trúc cung ứng, trong khi các hợp đồng dài hạn giúp doanh nghiệp kiểm soát giá tốt hơn.

Ngược lại, những người thận trọng lại lo ngại thị trường đang quá hưng phấn. Ông Ed O’Gorman, Giám đốc điều hành River Wealth Advisors cảnh báo, cổ phiếu chip có thể biến động rất mạnh. Nếu nhìn vào các chỉ số định giá, rủi ro là có cơ sở. Chỉ số bán dẫn hiện đang giao dịch ở mức giá gấp 71 lần lợi nhuận quá khứ (chỉ số P/E), mức cao nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008.

Triển vọng phụ thuộc dòng vốn AI

Sự khác biệt trong quan điểm còn thể hiện qua định giá. Theo P/E dự phóng, Micron và Sandisk chỉ ở mức khoảng 10 lần, thấp hơn đáng kể so với mức gần 27 lần của chỉ số SOX. Tuy nhiên, đây đều là các con số dựa trên kỳ vọng lợi nhuận tương lai.

Song, xét theo trailing P/E (lợi nhuận 12 tháng gần nhất), bức tranh trở nên đáng lo ngại hơn. Cổ phiếu Micron đang giao dịch ở mức 46 lần, Sandisk ở mức 58 lần, còn toàn bộ chỉ số SOX ở mức 71 lần – đắt nhất kể từ giai đoạn hậu khủng hoảng tài chính 2008. Tỷ lệ giá trên doanh thu (P/S) của nhóm chip đang ở mức 15 lần, cao nhất trong dữ liệu ghi nhận từ năm 2002 và cao gấp hơn ba lần mức trung bình lịch sử, theo Bloomberg.

Vẫn theo Bloomberg, động lực chính cho đà tăng của nhóm cổ phiếu chip là kế hoạch đầu tư mạnh tay vào hạ tầng AI của Amazon, Meta, Alphabet và Microsoft. Bốn doanh nghiệp này dự kiến chi tới 725 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2026. Tuy nhiên, việc gia tăng sử dụng nợ vay để tài trợ các khoản đầu tư khổng lồ cũng làm dấy lên những lo ngại mới.

Ông Kai Wu, Giám đốc đầu tư tại Sparkline Capital đặt vấn đề cốt lõi một cách thẳng thắn: “Khi nói đến chip, chúng ta chỉ biết được đâu là đỉnh lợi nhuận khi nhìn lại quá khứ. Tất cả đều quy về câu hỏi: quá trình xây dựng hạ tầng AI sẽ tiếp diễn đến mức độ nào?”. Quỹ của ông Kai Wu hiện nắm giữ cổ phiếu Intel và NXP Semiconductors. Nếu câu trả lời là “còn lâu dài”, cổ phiếu chip có thể tiếp tục tăng giá. Nếu không, thị trường có thể đang “cầm đèn chạy trước ô tô”.

Ông O’Gorman của River Wealth Advisors nhận định: “Chúng ta đều biết ngành chip luôn trải qua các chu kỳ và hành vi bùng nổ – suy thoái. Và điều đó vẫn đúng ngay cả khi bạn đang nắm giữ một thứ có mức tăng trưởng khổng lồ”.