Cổ phiếu ngân hàng phân hóa dưới áp lực NIM

Ngân hàng quốc doanh hút dòng tiền

Tuần qua, nhóm cổ phiếu ngân hàng lớn như VCB, BID và CTG khởi sắc trở lại khi Thông tư 22/2026/TT-NHNN được đánh giá sẽ tạo tác động tích cực đối với nhóm ngân hàng quốc doanh.

Trước đó, nhóm ngân hàng này đã trải qua nhiều phiên tích lũy đi ngang. VCB từng bật tăng mạnh sau Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển doanh nghiệp nhà nước, nhưng sau đó điều chỉnh về quanh vùng 60.000 đồng/cổ phiếu – tương đương vùng đáy cuối năm 2025. Sau khoảng hai tháng tích lũy trong biên độ hẹp, cổ phiếu này đã tăng trở lại vùng 65.000 đồng/cổ phiếu, mang lại mức sinh lời hơn 5% cho nhà đầu tư. BID có diễn biến tương tự khi bật tăng sau giai đoạn tích lũy quanh vùng dưới 40.000 đồng/cổ phiếu, tương đương mức giá phát hành cho nhà đầu tư chiến lược. Trong khi đó, CTG tăng dần theo xu hướng tích lũy nhưng chưa bứt phá mạnh như VCB và BID, dù hiện được đánh giá đang ở vùng định giá hấp dẫn.

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán Kafi, cơ hội đầu tư vào CTG đến từ nền tảng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%, NIM duy trì ổn định và khả năng thu hồi nợ ngoại bảng ở mức cao. Khả năng ghi nhận khoản thu từ chuyển nhượng VietinBank Tower cũng được xem là yếu tố hỗ trợ kết quả kinh doanh. Các yếu tố này giúp CTG có cơ sở duy trì ROE 20% mà không cần giả định vĩ mô quá lạc quan.

CTG đang theo đuổi kế hoạch tăng vốn từ lợi nhuận giữ lại giai đoạn 2023-2025 với tổng quy mô khoảng 44.400 tỷ đồng. Nếu được phê duyệt đầy đủ, vốn điều lệ của Ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng, qua đó củng cố vốn cấp 1, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng. Đây là yếu tố cơ bản trung hạn quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết 79/NQ-TW nhấn mạnh vai trò của khối ngân hàng thương mại nhà nước và định hướng tăng vốn cho doanh nghiệp nhà nước.

NIM suy giảm, triển vọng lợi nhuận phân hóa

Khi NIM không còn là động lực tăng trưởng, cổ phiếu ngân hàng sẽ được định giá lại theo chất lượng tài sản, khả năng tăng vốn và câu chuyện tăng trưởng riêng.

Theo báo cáo đánh giá triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết của Finntrade vừa công bố, NIM toàn ngành ngân hàng giảm xuống 2,87% trong quý 1/2026, mức thấp nhất nhiều năm sau thời gian dài đi ngang ở mặt bằng thấp.

Áp lực chủ yếu đến từ chi phí vốn tăng mạnh trong khi lợi suất tài sản sinh lãi cải thiện chậm hơn. Xu hướng thu hẹp NIM diễn ra rõ nét hơn ở nhiều ngân hàng tư nhân, đặc biệt tại nhóm có tỷ trọng CASA thấp như LPB, ABB hoặc định hướng tăng trưởng tín dụng cao như VPB, HDB hay TCB.

Ở nhóm quốc doanh, VCB và CTG duy trì NIM ổn định hơn nhờ lợi thế huy động chi phí thấp và lợi suất cho vay tăng, trong khi NIM thu hẹp ở BID khi lợi suất cho vay và đầu tư cùng giảm mạnh.

Áp lực thanh khoản nhiều khả năng sẽ khiến NIM tiếp tục neo ở vùng thấp. Do đó, triển vọng tăng trưởng năm 2026 của ngành ngân hàng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào tăng trưởng tín dụng, kiểm soát chi phí tín dụng và cải thiện thu nhập ngoài lãi, thay vì kỳ vọng vào chu kỳ mở rộng NIM như giai đoạn 2021-2022.

Kế hoạch kinh doanh năm 2026 của 26/27 ngân hàng niêm yết (chưa bao gồm BID) cho thấy tăng trưởng LNST của ngành dự kiến giảm tốc, đạt khoảng tăng trưởng 16,3%, thấp nhất 3 năm gần đây và có sự phân hóa mạnh.

Cụ thể, các ngân hàng lớn đặt kế hoạch năm 2026 khá thận trọng với lợi nhuận sau thuế tăng thấp (VCB, TCB, MBB) hay thậm chí giảm (CTG) trước áp lực NIM thu hẹp và trích lập dự phòng khi rủi ro suy giảm chất lượng tài sản gia tăng. Ngược lại, một số ngân hàng vừa và nhỏ lại kỳ vọng lợi nhuận hồi phục mạnh, nổi bật là NVB, SGB, HDB, OCB, VIB.

Trong nhịp điều chỉnh mạnh của thị trường tuần trước, nhiều cổ phiếu ngân hàng tư nhân như VPB, TCB hay HDB chịu áp lực chốt lời đáng kể. Xét về định giá P/B, nhóm này không còn quá hấp dẫn, song vẫn thu hút dòng tiền nhờ các động lực riêng như kế hoạch lợi nhuận tăng trưởng, chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ cao tại TCB, kế hoạch niêm yết doanh nghiệp trong hệ sinh thái của HDB hay khả năng phát hành cho nhà đầu tư ngoại của VPB.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tăng trưởng lợi nhuận có dấu hiệu chậm lại và thanh khoản thị trường suy yếu, câu chuyện pha loãng cổ phiếu không còn tạo sức hấp dẫn lớn như trước. Điều này khiến đà tăng giá gặp nhiều thách thức. Dù vậy, nếu định giá điều chỉnh về vùng hợp lý, các yếu tố hỗ trợ riêng vẫn có thể trở thành điểm tựa và kéo dòng tiền quay lại nhóm cổ phiếu này.

ACB là trường hợp khá riêng lẻ khi ngân hàng đã chủ động trích lập dự phòng lớn trong quý 4 phản ánh khó khăn của thị trường trong năm nay. Định giá ACB hiện ở mức P/B khoảng 1,18 lần, thấp hơn đáng kể so với vùng 1,3-1,5 lần duy trì trong nhiều năm trước. P/E chỉ ở mức hơn 7 lần trong khi lợi nhuận vẫn duy trì tăng trưởng khoảng 14%, cùng bộ đệm dự phòng lớn được tạo lập từ quý IV năm trước.

Nhưng ACB chịu áp lực bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Dù cổ đông lớn gia tăng sở hữu ở vùng giá hiện tại, áp lực bán ròng từ khối ngoại vẫn khiến cổ phiếu ACB chưa thể hồi phục rõ nét.

Cơ hội ở nhóm ngân hàng dưới giá trị sổ sách

Nhóm cổ phiếu ngân hàng giao dịch quanh hoặc dưới giá trị sổ sách cũng thu hút sự quan tâm. SHB đã trải qua chuỗi giảm kéo dài và hiện giao dịch quanh mức giá trị sổ sách, hơn 13.000 đồng/cổ phiếu, dù Ngân hàng vừa hoàn tất phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư tổ chức với giá 16.850 đồng/cổ phiếu. Áp lực xử lý nợ xấu tồn đọng khiến định giá khó bứt phá, nhưng mức chênh lệch đáng kể giữa thị giá và giá mua của nhà đầu tư chuyên nghiệp vẫn là yếu tố đáng chú ý.

OCB và MSB hiện giao dịch dưới giá trị sổ sách nhưng chịu ảnh hưởng từ xu hướng thu hẹp NIM toàn ngành, trong khi ABB hay NVB gắn với kỳ vọng tái cơ cấu.

Theo các chuyên gia, việc lựa chọn những cổ phiếu ngân hàng giao dịch dưới giá trị sổ sách có thể mang lại cơ hội đón đầu chu kỳ hồi phục khi chi phí vốn hạ nhiệt hoặc nợ xấu được xử lý tốt hơn. Tuy nhiên, cơ hội này chủ yếu phù hợp với những ngân hàng có tiến trình tái cơ cấu thực chất. Ngược lại, nhà đầu tư có thể đối mặt nguy cơ “chôn vốn” nếu dòng tiền tiếp tục rời xa các cổ phiếu thiếu động lực tăng trưởng hoặc nền tảng cơ bản đủ hấp dẫn.