Điện lực miền Trung tính chấm dứt hoạt động một Ban QLDA không tự cân đối tài chính

Hiệu quả vận hành lệch pha, năng suất chỉ bằng 36% hệ thống

Ông Ngô Tấn Cư, Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC), vừa trình Hội đồng thành viên phương án liên quan đến Ban QLDA Lưới điện miền Trung (NPMU), trong đó đáng chú ý là đề xuất chấm dứt hoạt động đơn vị này sau khi đánh giá tổng thể hiệu quả vận hành và khả năng cân đối tài chính.

Theo tờ trình, sau sáp nhập, NPMU có 107 lao động, gồm ban lãnh đạo, các phòng chức năng và tổ chuyên môn. Tuy nhiên, quy mô nhân sự này được đánh giá chưa tương xứng với khối lượng công việc thực tế. Kế hoạch vốn đầu tư thuần năm 2026 mà đơn vị quản lý vào khoảng 649,95 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với tổng quy mô tại các Ban QLDA thuộc các Công ty Điện lực trong khu vực.

Sự chênh lệch thể hiện rõ qua năng suất lao động. NPMU đạt khoảng 6 tỷ đồng/người, tương đương 35,9% mức bình quân của các Ban QLDA tại các công ty điện lực. Trong khi đó, nhiều đơn vị cấp công ty điện lực đạt năng suất từ 13 tỷ đồng 24 tỷ đồng/người .

Khoảng cách này phản ánh sự lệch pha trong mô hình tổ chức. Trong khi các Ban QLDA cấp công ty điện lực gắn trực tiếp với địa bàn và tiến độ dự án, NPMU hoạt động theo mô hình tập trung nhưng không còn duy trì được lợi thế quy mô. Kết quả là cùng một chức năng quản lý dự án, hiệu quả tạo ra giá trị của NPMU thấp hơn đáng kể so với các đơn vị cùng hệ thống.

Trong bối cảnh ngành điện ngày càng siết chặt yêu cầu kiểm soát chi phí đầu tư, mức chênh lệch hiệu quả này trở thành yếu tố cần được xem xét lại ở cấp độ mô hình tổ chức.

Không tự nuôi được mình, nợ lũy kế dự kiến vượt 70 tỷ đồng

Bên cạnh hiệu quả vận hành, tình hình tài chính là yếu tố mang tính quyết định trong đề xuất tái cấu trúc. Dữ liệu trong tờ trình cho thấy NPMU không thể tự cân đối nguồn thu – chi theo cơ chế tự chủ tài chính vốn áp dụng đối với các Ban QLDA.

Tính đến cuối năm 2025, đơn vị đã chi vượt 38,6 tỷ đồng so với chi phí được phân bổ vào giá thành công trình. Đồng thời, khoản ứng trước tiến độ 16,96 tỷ đồng nâng tổng dư nợ và ứng trước lên hơn 55,6 tỷ đồng .

Đáng chú ý, nguồn thu từ hoạt động quản lý dự án không đủ để đảm bảo chi phí vận hành. Năm 2025, tổng nguồn thu của NPMU đạt xấp xỉ 20 tỷ đồng, trong khi chi phí hoạt động là hơn 13,3 tỷ đồng. Phần còn lại chỉ đủ chi trả tiền lương bình quân ở mức khoảng 4,94 triệu đồng/người/tháng. Để duy trì mức thu nhập thực tế khoảng 22,03 triệu đồng/người/tháng cho NPMU, EVNCPC đã phải hỗ trợ hơn 22 tỷ đồng từ các nguồn nội bộ, bao gồm hơn 9,6 tỷ đồng từ nguồn quỹ tiền lương sản xuất điện và 12,38 tỷ đồng từ nguồn phúc lợi.

Diễn biến này cho thấy cơ chế tự thu chi trên thực tế không vận hành được tại NPMU. Thay vì tự cân đối bằng chi phí quản lý dự án được phân bổ, đơn vị phải phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ Tổng công ty, qua đó làm phát sinh chi phí nội bộ và ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính chung.

Triển vọng trong các năm tới cũng không cho thấy sự cải thiện. Giai đoạn 2026–2028, NPMU dự kiến tiếp tục thâm hụt tài chính, với mức âm tăng dần qua từng năm. Nợ lũy kế theo đó tăng từ khoảng 44,5 tỷ đồng năm 2026 lên hơn 71,2 tỷ đồng vào năm 2028 .

Một loạt nguyên nhân của tình trạng này được liệt kê ra trong tờ trình nêu trên. Trong đó định mức chi phí quản lý dự án hiện hành được cho là chưa phù hợp với đặc thù các công trình lưới điện trải dài theo tuyến. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng kéo dài, năng lực một số nhà thầu hạn chế, cùng biến động tăng của giá nguyên vật liệu khiến chi phí và tiến độ dự án bị ảnh hưởng. Ngoài ra, quy mô các dự án mà NPMU có thể tự thực hiện còn hạn chế, khiến khả năng gia tăng nguồn thu từ hoạt động tư vấn không đáng kể .

Trên cơ sở đánh giá tổng thể, EVNCPC cho rằng việc tiếp tục duy trì NPMU không còn phù hợp với định hướng tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Tổng công ty đề xuất chấm dứt hoạt động đơn vị này, đồng thời chuyển giao chức năng quản lý dự án về các Công ty Điện lực theo địa bàn để tiếp tục triển khai theo hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý.

Phương án đi kèm bao gồm việc phân bổ dần các khoản nợ và chi phí ứng trước của NPMU vào chi phí quản lý dự án của các đơn vị tiếp nhận, đồng thời sắp xếp lại lao động thông qua điều chuyển hoặc giải quyết chế độ theo quy định . Theo đánh giá, các Ban QLDA tại các Công ty Điện lực hiện đã có đủ năng lực để tiếp nhận khối lượng công việc này.

Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/dien-luc-mien-trung-tinh-cham-dut-hoat-dong-mot-ban-qlda-khong-tu-can-doi-tai-chinh-1442428.html