Định giá thị trường về vùng rẻ, nhà đầu tư còn chờ điều gì?

Định giá thị trường về vùng rẻ, nhà đầu tư còn chờ điều gì?

Sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào trạng thái đi ngang. Đáng nói, đằng sau đó lại là một bức tranh hoàn toàn khác, khi phần lớn cổ phiếu về vùng định giá rất thấp nhưng vẫn không thể thu hút dòng tiền.

Theo VietstockFinance, mặt bằng định giá của VN-Index hiện đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể với P/E chỉ còn 12.59 lần tại thời điểm kết thúc tháng 6, thậm chí còn thấp hơn nếu loại trừ nhóm Vingroup.

Nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận, song giá cổ phiếu lại giảm sâu hoặc đi ngang trong thời gian dài. Nếu nhìn vào các chỉ số định giá như P/E hay P/B, không ít nhà đầu tư sẽ cho rằng thị trường đang ở vùng rẻ. Tuy nhiên, trái ngược với kỳ vọng, dòng tiền vẫn chưa quay trở lại.

Thống kê cho thấy, giá trị giao dịch bình quân tháng 6 vừa qua chỉ khoảng 18.4 ngàn tỷ đồng/phiên – mức thấp kỷ lục kể từ đầu năm 2026, thậm chí còn ghi nhận phiên 11/06 chỉ giao dịch hơn 10.3 ngàn tỷ đồng. Nửa đầu tháng 7 (cập nhật đến 17/07), tình hình còn ảm đạm hơn khi mức bình quân chỉ 16.9 ngàn tỷ đồng/phiên.

Nhiều tháng qua, thanh khoản liên tục sụt giảm, phản ánh việc nhà đầu tư vẫn lựa chọn đứng ngoài quan sát thay vì giải ngân mạnh. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: Nếu định giá không còn đắt, vì sao dòng tiền vẫn chưa sẵn sàng tham gia?

Ngại xuống tiền vì nhiều nguyên nhân cộng hưởng

Diễn biến của VN-Index thời gian qua phần nào che lấp những gì đang diễn ra bên dưới thị trường. Trong khi một số cổ phiếu “siêu trụ” giúp chỉ số duy trì vùng điểm số cao, phần còn lại của thị trường đã trải qua những nhịp điều chỉnh đáng kể.

Nhìn vào mức tăng hàng trăm điểm của VN-Index từ nửa cuối năm ngoái đến nay, thật khó tin khi lúc này nhà đầu tư vẫn có thể mua nhóm “cổ phiếu vua” ngân hàng, “vua tích sản” HPG với giá tương tự cách đây gần một năm, thậm chí mua “ông lớn” công nghệ FPT với giá vô cùng chiết khấu.

Trao đổi với người viết, ông Trần Đức Anh – Giám đốc Kinh tế vĩ mô & Chiến lược thị trường, Chứng khoán KBSV – nhận định rằng, phần lớn cổ phiếu chưa có mức tăng tương xứng với kết quả kinh doanh khả quan trong quý 1 cũng như triển vọng tăng trưởng của cả năm 2026. Điều này khiến định giá của nhiều cổ phiếu, thậm chí trong rổ VN30 đang ở vùng khá rẻ.

Dù vậy, nghịch lý này có phần hợp lý nếu nhìn từ góc độ dòng tiền. Trong nước, thanh khoản đang chịu ảnh hưởng bởi mặt bằng lãi suất cao. Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài vẫn liên tục bán ròng mạnh.

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Hồng Điệp – Sáng lập, Tổng Giám đốc CTCP ViCK – cho rằng, dòng tiền suy yếu không phải là hiện tượng mới mà đã kéo dài khoảng 6 tháng qua, xuất phát từ ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, dù định giá của phần lớn cổ phiếu đã về vùng rất hấp dẫn, nhiều nhóm chỉ còn P/E dưới 12 lần, nhưng nhà đầu tư vẫn chưa nhìn thấy hiệu quả đầu tư. Phần lớn danh mục có mức sinh lời thấp, thậm chí thua lỗ thời gian qua đã khiến nhiều người lựa chọn đứng ngoài thay vì giải ngân.

Thứ hai, dòng tiền trong nền kinh tế chưa thực sự lan tỏa sang thị trường chứng khoán. Dù tín dụng tăng trưởng, nguồn vốn vẫn chủ yếu phục vụ sản xuất, đầu tư công và bất động sản, chưa tạo hiệu ứng lan tỏa đủ mạnh đến thị trường.

Thứ ba, chất lượng hàng hóa trên sàn chưa đủ sức hút. Thị trường vẫn chủ yếu là các cổ phiếu quen thuộc, trong khi doanh nghiệp mới niêm yết thường có mức định giá cao, chưa tạo động lực để thu hút dòng tiền.

“Đây là một trong những giai đoạn khó khăn nhất mà tôi từng chứng kiến. Với những nhà đầu tư lâu năm, nhiều trường hợp chỉ quan sát và hạn chế giải ngân, “chân trong, chân ngoài”, cũng có trường hợp đã rời bỏ thị trường. Với nhà đầu tư mới, việc nhiều cổ phiếu có nền tảng tốt nhưng giá vẫn giảm đã khiến họ mất niềm tin và trở nên thận trọng hơn” – ông Điệp trải lòng về hoạt động tư vấn của ViCK gần đây.

Điều thị trường đang chờ không chỉ là một mức P/E thấp

Theo ông Nguyễn Hồng Điệp, nửa cuối năm 2026 có nhiều yếu tố để kỳ vọng thanh khoản thị trường cải thiện hơn so với 6 tháng đầu năm. Trước hết, bối cảnh quốc tế đã bớt bất ổn, trong khi trong nước tiếp tục theo đuổi chính sách hỗ trợ tăng trưởng. Các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước từ ngày 01/07 giúp mở rộng dư địa tín dụng, góp phần duy trì mặt bằng lãi suất thấp và thúc đẩy dòng tiền trong nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tỷ giá ổn định tạo điều kiện để Ngân hàng Nhà nước tăng mua ngoại tệ, qua đó bơm thêm thanh khoản tiền đồng.

Ngoài ra, nếu Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9 như kỳ vọng và khối ngoại quay lại mua ròng, đây sẽ là động lực quan trọng giúp cải thiện thanh khoản thị trường.

Về mặt điểm số, theo nhà sáng lập ViCK, nhìn lại các chu kỳ trước, sự chênh lệch giữa VN-Index và mặt bằng giá cổ phiếu sẽ không kéo dài mãi. Nhiều khả năng trong thời gian tới sẽ xuất hiện một nhịp tăng giúp các cổ phiếu đang bị định giá quá thấp thu hẹp khoảng cách với mức tăng của chỉ số chung.

Cũng dự báo về thanh khoản trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Ngân hàng Đầu tư, Chứng khoán An Bình cho rằng, tình trạng ảm đạm có thể kéo dài thêm một thời gian, bởi thanh khoản thường thấp trong tháng 6 và tháng 7 hàng năm.

Tuy nhiên, thanh khoản có thể cải thiện từ tháng 8 – thời điểm phần lớn doanh nghiệp đã công bố BCTC quý 2 – dự báo sẽ khó khăn – giúp thị trường đánh giá mức độ tác động từ lạm phát và lãi suất. Khi kết quả được phản ánh đầy đủ vào giá, tâm lý thị trường có thể tích cực hơn.

Kỳ vọng khác là lãi suất hạ nhiệt sau tháng 6, xuất phát từ việc các ngân hàng hoàn tất quá trình tăng vốn, qua đó bổ sung thanh khoản và nâng cao bộ đệm vốn. Các ngân hàng cũng có thể đẩy mạnh phát hành trái phiếu để tăng nguồn vốn cho hệ thống. Ngoài ra, giá vàng giảm giúp một phần dòng tiền quay trở lại hệ thống tiết kiệm. Ông Minh cũng kỳ vọng thanh khoản được hỗ trợ khi lạm phát bắt đầu hạ nhiệt.

Tựu trung, ở thời điểm hiện tại, có lẽ câu hỏi quan trọng nhất không còn là liệu thị trường chứng khoán Việt Nam có rẻ hay không. Điều nhà đầu tư quan tâm hơn là khi nào sẽ xuất hiện chất xúc tác đủ mạnh để dòng tiền quay trở lại. Cho đến khi những yếu tố đó xuất hiện, nghịch lý định giá thấp nhưng dòng tiền vẫn không vào nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục diễn ra.

Huy Khải

FILI

– 08:05 22/07/2026