Giá dầu phản ứng nhanh với kỳ vọng hạ nhiệt
Trong các tuần gần đây, giá dầu Brent liên tục điều chỉnh theo các thông tin liên quan đến đàm phán ngừng bắn, khả năng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và triển vọng giảm leo thang tại Trung Đông. Theo Chứng khoán Rồng Việt, diễn biến này cho thấy mức giá hiện tại có phần lớn đến từ “phần bù rủi ro địa chính trị”, hơn là sự thiếu hụt nguồn cung thực tế.
Thông tin từ Reuters cho biết Mỹ và Iran vẫn đang đàm phán về một thỏa thuận giảm leo thang căng thẳng, trong đó có nội dung liên quan đến việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Dù vậy, các bên vẫn còn nhiều bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, kiểm soát an ninh hàng hải và các lệnh trừng phạt kinh tế.
Trong khi đó, các yếu tố rủi ro trên thực địa vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn, khiến thị trường hiện ở trạng thái “ngừng bắn mong manh”, thay vì một thỏa thuận hòa bình thực sự. Đây là lý do khiến giá dầu dù có thể điều chỉnh nhanh khi kỳ vọng tích cực xuất hiện, nhưng vẫn khó loại bỏ hoàn toàn yếu tố rủi ro trong ngắn hạn.
Theo tổng hợp dự báo từ các tổ chức quốc tế, xác suất giá dầu Brent duy trì trên 100 USD/thùng trong quý II/2026 vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, từ cuối năm 2026 sang năm 2027, mặt bằng dự báo bắt đầu dịch chuyển về vùng thấp hơn. Rồng Việt lý giải xu hướng này đến từ ba yếu tố chính, gồm nguồn cung ngoài OPEC tiếp tục gia tăng, OPEC vẫn duy trì công suất dự phòng tương đối lớn và tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu có dấu hiệu chậm lại trong bối cảnh kinh tế thế giới suy yếu.
Dù vậy, diễn biến giá dầu trong thời gian tới sẽ không chỉ phụ thuộc vào cung cầu truyền thống. Tốc độ bình thường hóa của hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu có thể trở thành biến số quan trọng hơn, nhất là khi các tuyến hàng hải chiến lược vẫn chưa vận hành ổn định.
Cú sốc nằm ở dòng chảy năng lượng
Khác với các cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong lịch sử, khi giá dầu tăng mạnh chủ yếu do nguồn cung vật lý bị gián đoạn, Rồng Việt cho rằng cú sốc hiện nay nằm nhiều hơn ở hoạt động logistics. Phần lớn sản lượng dầu toàn cầu vẫn tồn tại, nhưng việc vận chuyển dầu qua các tuyến chiến lược trở nên khó khăn, tốn kém và rủi ro hơn đáng kể.
Tín hiệu rõ nhất là lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm mạnh. Theo thống kê của Rồng Việt, số tàu đi qua Hormuz hiện chỉ còn khoảng 2 tàu/ngày, bình quân tháng 5 khoảng 4 tàu/ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức khoảng 94 tàu/ngày trong năm 2025. Điều này cho thấy thị trường không chỉ lo ngại thiếu dầu, mà còn lo liệu dầu có thể được vận chuyển an toàn và đúng thời gian hay không.
Ngay cả trong kịch bản đạt được thỏa thuận ngừng bắn, hoạt động vận tải năng lượng nhiều khả năng vẫn cần nhiều tháng để trở lại bình thường. Giá dầu là tài sản phản ánh kỳ vọng nên có thể điều chỉnh rất nhanh khi phần bù rủi ro giảm xuống. Ngược lại, thị trường vận tải cần thêm thời gian để các chủ tàu, doanh nghiệp bảo hiểm và nhà nhập khẩu đánh giá lại mức độ an toàn của các tuyến hàng hải.
Việc nhiều tuyến tàu chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng cũng khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 10–15 ngày, làm thay đổi cấu trúc logistics trước đó. Trong bối cảnh này, giá cước vận tải dầu khí đang phản ánh một mặt bằng rủi ro mới. Theo Rồng Việt, giá cước định hạn tại một số phân khúc tàu đã tăng từ 20% đến hơn 100% kể từ đầu năm 2026.
Nói cách khác, thị trường năng lượng hiện không chỉ đối diện với câu chuyện giá dầu, mà còn là bài toán dòng chảy năng lượng bị kéo dài, chi phí vận chuyển tăng và khả năng đáp ứng của đội tàu suy giảm. Đây là yếu tố có thể tạo ra sự phân hóa rõ hơn giữa các nhóm doanh nghiệp dầu khí.
Trong bối cảnh logistics năng lượng còn nhiều bất ổn, Rồng Việt cho rằng nhóm vận tải dầu khí như PVT, PVP, PDV và GSP là nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất. Khi nhiều tuyến tàu phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, quãng đường vận chuyển kéo dài, qua đó làm tăng nhu cầu vận chuyển thực tế, ngay cả khi nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu không thay đổi quá nhiều.
Cùng với đó, phí bảo hiểm chiến tranh tăng cao và tâm lý thận trọng tại các tuyến hàng hải chiến lược khiến nguồn cung tàu khả dụng bị thu hẹp. Đây là yếu tố hỗ trợ mặt bằng giá cước duy trì ở mức cao. Điểm đáng chú ý là ngay cả khi giá dầu điều chỉnh giảm trong trường hợp căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, Rồng Việt kỳ vọng nhóm vận tải dầu khí vẫn có thể duy trì kết quả kinh doanh tích cực thêm một thời gian do hoạt động logistics chưa thể bình thường hóa ngay lập tức.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp hạ nguồn như BSR, PLX và OIL có thể đối mặt với môi trường hoạt động biến động hơn. Chi phí vận chuyển tăng, rủi ro tồn kho và độ trễ trong việc phản ánh chi phí đầu vào vào giá bán có thể khiến lợi nhuận ngắn hạn biến động mạnh hơn thông thường. Với nhóm này, rủi ro không chỉ nằm ở giá dầu mà còn ở khả năng quản trị tồn kho và dòng tiền trong môi trường logistics thiếu ổn định.
Đối với nhóm dịch vụ và khoan dầu khí như PVS và PVD, tác động tích cực được đánh giá là gián tiếp hơn. Theo Rồng Việt, nhóm này chỉ thực sự hưởng lợi nếu giá dầu duy trì ở mức cao đủ lâu để thúc đẩy các quyết định đầu tư khai thác ngoài khơi của các tập đoàn dầu khí quốc tế. Vì vậy, khác với nhóm vận tải, đây chưa phải là nhóm hưởng lợi ngay lập tức từ sự gián đoạn logistics hiện tại.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/doanh-nghiep-dau-khi-truoc-bien-so-moi-tu-dong-chay-nang-luong-toan-cau-1449706.html
