Đón sóng đầu tư công 8 triệu tỷ đồng: Những doanh nghiệp nào sẽ chiếm lĩnh cuộc chơi?

Đón sóng đầu tư công 8 triệu tỷ đồng: Những doanh nghiệp nào sẽ chiếm lĩnh cuộc chơi?

Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là “đầu kéo” chiến lược của nền kinh tế, nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ hạ tầng và xây dựng đang bước vào một chu kỳ cơ hội mới, đặc biệt khi định giá hiện tại đang còn ở vùng hấp dẫn.

Cổ phiếu hạ tầng trước làn sóng đầu tư công

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh dưới tác động từ những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao trong thời gian dài, căng thẳng tại Trung Đông, các chính sách thuế quan mới cùng sự dịch chuyển của dòng vốn ngoại đã khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Trong các nhịp rung lắc vừa qua, không ít cổ phiếu đã giảm sâu về vùng định giá thấp hơn đáng kể so với quy mô tài sản, năng lực triển khai và tiềm năng tăng trưởng thực tế của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào bản chất của dòng vận động thị trường, có thể thấy phần lớn những yếu tố bất định hiện nay mang tính ngắn hạn. Các diễn biến đàm phán quốc tế đang dần tích cực hơn, áp lực tâm lý trên thị trường tài chính toàn cầu có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong khi đó, nền tảng kinh tế vĩ mô của Việt Nam vẫn duy trì được độ ổn định tương đối cao với lạm phát được kiểm soát, đầu tư FDI tiếp tục chảy mạnh và chính sách điều hành theo hướng hỗ trợ tăng trưởng.

Trong bối cảnh các động lực truyền thống như xuất khẩu hay tiêu dùng chưa phục hồi hoàn toàn, đầu tư công tiếp tục được xác định là “đầu kéo” chiến lược của nền kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ hạ tầng và xây dựng đang bước vào một chu kỳ cơ hội mới, đặc biệt khi định giá hiện tại vẫn còn ở vùng hấp dẫn nếu đặt cạnh tiềm năng dài hạn.

Phối cảnh dự án Khu công nghiệp FECON IP Hoà Yên

Điểm đáng chú ý của chu kỳ đầu tư công hiện nay không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà còn ở mức độ quyết liệt trong triển khai. Giai đoạn đầu tư công trung hạn 2026-2030 được định hướng với tổng quy mô lên tới 8.22 triệu tỷ đồng. Riêng kế hoạch vốn năm 2026 đã vượt mốc 1 triệu tỷ đồng – mức cao kỷ lục từ trước tới nay.

Dòng vốn này sẽ tập trung vào hàng loạt đại dự án mang tính nền tảng như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, hệ thống đường vành đai tại Hà Nội và TP.HCM, các dự án sân bay trọng điểm, cảng biển và hạ tầng logistics, năng lượng và mạng lưới Metro đô thị.

Điều đáng nói là thị trường xây dựng hiện tại không còn ở trạng thái “đói việc” như các chu kỳ trước. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp trong ngành đang đứng trước lượng công việc lớn tới mức chỉ lựa chọn dự án tốt dòng tiền rõ ràng mới làm, rất nhiều dự án bị các nhà thầu từ chối tham gia. Đây là sự thay đổi rất quan trọng của ngành xây dựng hạ tầng –  ngành mà lâu nay các nhà thầu bị đối xử không công bằng.

TBM Táo Bạo về đích tại Ga Hà Nội đầu tháng 4/2026

Nếu trước đây cạnh tranh chủ yếu đến từ giá thành, thì hiện nay lợi thế đang chuyển sang năng lực và nguồn lực thi công thực tế. Những doanh nghiệp có nền tảng kỹ thuật tốt, sở hữu hệ sinh thái đầy đủ và kiểm soát được nguồn lực và chi phí sẽ là bên có lợi thế nhất.

Cùng với đó, hàng loạt điểm nghẽn pháp lý liên quan đến đầu tư công và mô hình PPP đang dần được tháo gỡ. Tại thành phố HCM các dự án Metro và cải tạo môi trường đô thị đang thu hút được sự quan tâm của rất nhiều nhà đầu tư nghiên cứu triển khai theo mô hình BT đổi đất lấy hạ tầng. Cơ chế đặc biệt để thực hiện đầu tư các dự án hạ tầng của TP HCM và Hà Nội sẽ được kích hoạt trong giai đoạn 2026-2030 sẽ mang đến qui mô tăng trưởng bứt phá cho hai siêu đô thị, đồng thời sẽ là cơ hội tăng trưởng lớn mạnh của các doanh nghiệp hạ tầng Việt Nam.

Dòng tiền sẽ lan tỏa theo chuỗi giá trị

Sự tăng tốc của đầu tư công và đầu tư theo mô hình PPP không chỉ tạo cơ hội cho các doanh nghiệp hạ tầng riêng lẻ mà còn kéo theo hiệu ứng lan tỏa trên toàn chuỗi cung ứng xây dựng hạ tầng và đô thị.

Nhóm hưởng lợi sớm nhất là vật liệu xây dựng. Khi các dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm, nhu cầu thép, đá xây dựng, xi măng và vật liệu san lấp tăng mạnh. Những doanh nghiệp sở hữu lợi thế về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng và vị trí địa lý gần dự án sẽ có biên lợi nhuận tốt hơn đáng kể.

Trong nhóm thép, HPG tiếp tục được đánh giá là doanh nghiệp có lợi thế lớn nhờ chuỗi sản xuất khép kín và khả năng tận dụng nhu cầu nội địa quy mô lớn. Với đá xây dựng, lợi thế sẽ thuộc về các doanh nghiệp sở hữu mỏ gần đại dự án hạ tầng, trong bối cảnh nguồn cung vật liệu san lấp đang thiếu hụt nghiêm trọng.

Ở tầng tiếp theo là nhóm xây dựng hạ tầng. Đây là nhóm trực tiếp hấp thụ dòng vốn giải ngân và tạo ra backlog khổng lồ cho nhiều năm tới. Các doanh nghiệp như Vinaconex, Sơn Hải hay Đạt Phương đang được thị trường chú ý nhờ năng lực triển khai các dự án quy mô lớn.

Điểm đáng lưu ý là thị trường hiện không còn đánh giá doanh nghiệp chỉ dựa trên giá trị hợp đồng ký mới. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến chất lượng backlog, khả năng bảo vệ biên lợi nhuận và năng lực kiểm soát đòn bẩy tài chính. Điều này khiến cuộc chơi dần nghiêng về các doanh nghiệp có nền tảng quản trị tốt thay vì chỉ chạy theo tăng trưởng doanh thu.

Một nhóm khác được đánh giá có dư địa tăng trưởng dài hạn là các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất đối ứng hoặc phát triển hạ tầng theo mô hình TOD. Khi hệ thống giao thông được mở rộng, giá trị quỹ đất quanh các tuyến metro, vành đai và nút giao lớn sẽ gia tăng mạnh. Đây chính là “động cơ tài chính” quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp hạ tầng tạo ra lợi nhuận bền vững thay vì chỉ phụ thuộc vào hoạt động xây lắp.

Trong bức tranh chung của ngành, Công ty cổ phần FECON (mã FCN) là ví dụ khá điển hình cho xu hướng tái cấu trúc theo chiều sâu của doanh nghiệp hạ tầng gắn với đầu tư dự án TOD.

Khác với hình ảnh một nhà thầu nền móng truyền thống trước đây, FECON đang mở rộng sang mô hình hệ sinh thái hạ tầng tích hợp với ba trụ cột gồm hạ tầng – ngầm kết hợp đầu tư TOD – năng lượng – phát triển khu công nghiệp.

Ở mảng Metro và hạ tầng ngầm (MTL), FECON đã và đang tham gia vào các dự án có hàm lượng kỹ thuật cao, yêu cầu năng lực toàn diện về địa chất và kết cấu công trình. Đây là thị trường được đánh giá có dư địa tăng trưởng rất lớn khi nhu cầu đầu tư đường sắt đô thị tại các đô thị lớn sẽ bùng nổ và tăng trưởng bền vững trong 15-20 năm tới. Doanh nghiệp này sau khi kết thúc thi công đoạn ngầm tuyến Metro số 3 Nhổn – Ga Hà Nội cũng vừa công bố ký hợp đồng trị giá 3,000 tỷ tại tuyến 5 Văn Cao – Hòa Lạc. Đồng thời đang tập trung nguồn lực nghiên cứu đầu tư phát triển các đô thị nén (TOD) dọc theo các tuyến đường sắt trọng điểm của Hà Nội và TP HCM. Việc tham gia các dự án quy mô lớn không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng backlog mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn về công nghệ thi công và kinh nghiệm triển khai. Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao, đây sẽ là nền tảng là điểm tựa vững chắc giúp doanh nghiệp duy trì vị thế.

Định giá hấp dẫn cho bài toán dài hạn

Nhìn tổng thể, thị trường đang tạo ra nghịch lý khá rõ: trong khi quy mô đầu tư công bước vào chu kỳ lớn nhất từ trước tới nay thì nhiều cổ phiếu hạ tầng vẫn giao dịch ở vùng đáy, định giá thấp hơn đáng kể so với giá trị tài sản và tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ tâm lý ngắn hạn của thị trường trước các biến động quốc tế và vấn đề pháp lý tại siêu dự án Sân bay Long Thành. Tuy nhiên, với đặc thù của ngành hạ tầng, giá trị doanh nghiệp không phản ánh ngay trong một vài quý mà cần nhìn theo chu kỳ 2-3 năm.

Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng nhóm cổ phiếu đầu tư công phù hợp với chiến lược đầu tư giá trị hơn là các nhịp lướt sóng ngắn hạn. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, năng lực thi công thực tế, quỹ đất rõ ràng và chiến lược mở rộng hệ sinh thái sẽ có khả năng hưởng lợi lớn nhất khi dòng vốn đầu tư công và các dự án PPP được triển khai và giải ngân mạnh hơn trong giai đoạn tới.

Theo giới phân tích, khi các nút thắt pháp lý tiếp tục được tháo gỡ và dòng tiền hạ tầng đi vào thực tế, thị trường nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn tái định giá lại toàn bộ nhóm cổ phiếu hạ tầng ở mức tốt hơn nền giá hiện nay. Với nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là giai đoạn tích lũy đáng chú ý của một chu kỳ tăng trưởng mới, thay vì chỉ tập trung vào những nhịp biến động ngắn hạn theo tâm lý thị trường.

Dịch vụ

Kim Ngân

FILI

– 09:32 18/05/2026