Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng và xu hướng chuyển dịch sang nhiên liệu sạch ngày càng rõ nét, việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất vận hành trở lại đang mở ra một bước ngoặt đáng chú ý. Không chỉ đơn thuần là khôi phục một dự án công nghiệp, sự trở lại này còn góp phần hoàn thiện chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học trong nước, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và chủ động hơn về an ninh năng lượng.
Nhà máy E100 Dung Quất khôi phục vận hành, nối lại chuỗi sản xuất – tiêu thụ ethanol
Áp lực bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước đang ngày càng gia tăng trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động. Song song với đó, yêu cầu giảm phát thải và chuyển dịch sang năng lượng sạch tạo dư địa cho nhiên liệu sinh học, đặc biệt là ethanol nhiên liệu (E100) – thành phần quan trọng trong pha chế xăng E5 và E10.
Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất đang được vận hành ở công suất tối ưu và đề ra kế hoạch tăng công suất để đáp ứng nguồn E100, phục vụ việc phối trộn xăng sinh học E10.
Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, do Công ty cổ phần Nhiên liệu Sinh học Dầu khí Miền Trung (BSR-BF) quản lý vận hành, đã được triển khai tái khởi động theo lộ trình bài bản. Sau quá trình bảo dưỡng và sửa chữa, nhà máy chính thức vận hành trở lại từ ngày 20/1/2026. Chỉ khoảng hai tuần sau, lô ethanol đầu tiên đã được sản xuất thành công, cho thấy khả năng phục hồi nhanh của hệ thống .
Trong đợt vận hành trở lại, sản lượng ethanol đạt gần 463 m³ và đã được xuất bán phục vụ pha chế xăng sinh học. Điểm đáng chú ý nằm ở việc chuỗi sản xuất – tiêu thụ được nối lại một cách liền mạch, nhờ lợi thế vị trí nhà máy nằm kề Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Điều này giúp giảm chi phí logistics, tối ưu quy trình phối trộn và quan trọng hơn là bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Không chỉ dừng ở khâu khôi phục, BSR-BF đồng thời triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Các cải tiến tập trung vào tối ưu hóa quy trình, nâng hiệu suất tách, cải tiến enzyme và tăng công suất chưng cất. Theo đó, sản lượng ethanol có thể tăng thêm khoảng 10–20%, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn cung trong nước.
Lộ trình nâng công suất cũng đang được triển khai rõ ràng. Dự kiến trong tháng 5/2026, nhà máy đạt khoảng 75–80% công suất; sang tháng 6 đạt khoảng 90% và hướng tới vận hành tối đa trong các tháng tiếp theo. Tính đến hiện tại, tổng sản lượng cung ứng đạt khoảng 7.500 m³ ethanol, phục vụ trực tiếp cho pha chế xăng sinh học E10.
Hướng tới kinh tế tuần hoàn, mở rộng dư địa cho chuỗi năng lượng xanh
Bên cạnh việc nâng công suất, định hướng phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất xanh đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất. Thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm chính, doanh nghiệp đẩy mạnh tận dụng các phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất.
Cụ thể, nước thải sau chưng cất và bã sắn được nghiên cứu chuyển hóa thành các sản phẩm có giá trị gia tăng, qua đó vừa nâng cao hiệu quả kinh tế vừa giảm thiểu tác động môi trường. Song song, hệ thống thu hồi CO₂ được cải tiến nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng khí CO₂ đạt tiêu chuẩn thực phẩm, tạo thêm nguồn thu bổ sung.
Doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu đăng ký tín chỉ carbon cho toàn bộ dây chuyền sản xuất. Nếu được triển khai, đây có thể trở thành nguồn giá trị gia tăng đáng kể trong bối cảnh thị trường carbon ngày càng phát triển, đồng thời góp phần nâng cao vị thế của nhiên liệu sinh học Việt Nam.
Ở góc độ nguyên liệu, để vận hành ở mức 90% công suất, nhà máy cần khoảng 700 tấn sắn lát khô mỗi ngày và gần 800 tấn/ngày khi đạt công suất tối đa. Trước yêu cầu này, BSR-BF đã chủ động xây dựng các kịch bản nguồn cung dài hạn, đồng thời nghiên cứu mở rộng sang các nguyên liệu thay thế như ngô cao sản nhập khẩu. Các giải pháp kỹ thuật như sử dụng enzyme và men vi sinh thế hệ mới cũng được triển khai nhằm nâng cao hiệu suất chuyển hóa và rút ngắn thời gian sản xuất.
Theo tính toán, nếu triển khai xăng E10 trên toàn quốc, nhu cầu E100 có thể lên tới khoảng 1 triệu m³ mỗi năm. Quy mô này không chỉ đặt ra thách thức về nguồn cung nguyên liệu, mà còn mở ra cơ hội phát triển nông nghiệp quy mô lớn, tạo sinh kế ổn định cho người nông dân.
Ở góc độ điều hành, ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty BSR-BF, cho biết việc nhà máy vận hành ở công suất cao không chỉ là câu chuyện sản xuất, mà còn mang ý nghĩa kinh tế – xã hội sâu rộng. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến động, việc gia tăng nguồn cung E100 trong nước sẽ góp phần nâng cao sản lượng pha chế xăng sinh học E10, giúp Việt Nam chủ động hơn trong cân đối cung – cầu xăng dầu, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Theo ông Vượng, khi nhà máy vận hành ổn định và có đầu ra bền vững, chuỗi giá trị từ sản xuất nhiên liệu đến nông nghiệp sẽ được kích hoạt đồng bộ. Người nông dân có thêm cơ hội mở rộng vùng trồng sắn, ngô với đầu ra ổn định; doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu; trong khi nền kinh tế có thêm một trụ cột quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng. Đặc biệt, lợi thế nằm ngay cạnh Nhà máy Lọc dầu Dung Quất giúp nguồn E100 có thể đưa trực tiếp vào pha chế xăng sinh học, qua đó giảm chi phí trung gian và hạn chế rủi ro logistics.
Sự trở lại của Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất vì thế không chỉ dừng lại ở việc khôi phục một dự án công nghiệp, mà còn là bước đi chiến lược trong quá trình đa dạng hóa nguồn năng lượng, hướng tới một hệ sinh thái năng lượng xanh, tự chủ và bền vững hơn cho Việt Nam.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/e100-dung-quat-tro-lai-manh-ghep-then-chot-cho-lo-trinh-xang-sinh-hoc-e10-1444397.html
