Mặc dù liên tục tái cấu trúc công nợ qua hình thức hoán đổi cổ phiếu, Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) vẫn chưa thể bổ sung nguồn tiền mặt mới cho hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp dự kiến hủy kế hoạch phát hành cổ phiếu huy động vốn, để lại thách thức lớn trong việc chuyển hóa khối lượng công việc trị giá hơn 10.000 tỷ đồng thành doanh thu và dòng tiền thực tế.
Xoay xở bằng phát hành cổ phiếu hoán đổi nợ, hủy kế hoạch gọi vốn mới
Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đang trình Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 phương án phát hành riêng lẻ gần 46,92 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu để hoán đổi 469,17 tỷ đồng công nợ cho 96 chủ nợ. Lượng cổ phần này sẽ bị hạn chế chuyển nhượng trong một năm kể từ ngày hoàn tất đợt phát hành. Việc thực hiện phương án này tiếp tục là một bước đi dịch chuyển các khoản mục trên bảng cân đối kế toán, giúp giảm áp lực nợ phải trả nhưng hoàn toàn không tạo ra dòng tiền mới. Công ty cũng dự kiến hủy bỏ kế hoạch phát hành tối đa 347 triệu cổ phiếu riêng lẻ để huy động vốn đã được thông qua vào năm 2025, phản ánh việc doanh nghiệp chưa có giải pháp bổ sung dòng tiền thực tế trong giai đoạn này.
Trước đó, trong năm 2024, Xây dựng Hòa Bình đã phát hành 73,08 triệu cổ phiếu để hoán đổi 730,8 tỷ đồng công nợ. Kết quả của đợt phát hành này là sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu cổ đông, khi tỷ lệ sở hữu của Chủ tịch Hội đồng quản trị Lê Viết Hải giảm xuống còn 13,53% và cổ đông chiến lược Hyundai Elevator Co., Ltd giảm còn 6,64%, nhường chỗ cho nhóm cổ đông nhỏ lẻ tăng lên mức 79,83%. Điển hình trong đợt hoán đổi mới nhất là khoản nợ của Gỗ An Cường (ACG). Đơn vị này đồng ý chuyển đổi hơn 5,2 tỷ đồng công nợ thành 520.500 cổ phiếu HBC với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, cao gấp đôi thị giá cổ phiếu HBC giao dịch trên thị trường vào giữa tháng 6/2026. Phía Gỗ An Cường cho biết lỗ thực tế ghi nhận cho giao dịch này không đáng kể do đã trích lập dự phòng đầy đủ trước đó.
Dù liên tục dùng cổ phiếu để trả nợ, bức tranh tài chính của doanh nghiệp vẫn chịu áp lực nặng nề. Tính đến hết quý I/2026, Xây dựng Hòa Bình ghi nhận lỗ lũy kế 2.043,8 tỷ đồng, chiếm 58,86% vốn điều lệ. Dư nợ vay neo ở mức 4.027,1 tỷ đồng, cao gấp hai lần vốn chủ sở hữu. Báo cáo kiểm toán năm 2025 do Công ty TNHH Kiểm toán AFC Việt Nam thực hiện tiếp tục đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với hàng loạt khoản mục trọng yếu. Đơn vị kiểm toán không thể thu thập đủ bằng chứng về tính hiện hữu của 1.418,3 tỷ đồng phải thu khách hàng, 533,3 tỷ đồng trả trước người bán, 671,6 tỷ đồng phải thu khác và 1.482,6 tỷ đồng phải trả người bán.
Nghịch lý sở hữu khối lượng công việc vạn tỷ nhưng khát thanh khoản
Hoạt động kinh doanh cốt lõi của Xây dựng Hòa Bình nhiều năm qua vẫn chưa thực sự phục hồi nếu loại trừ các khoản thu nhập bất thường. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính sau khi trừ chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp liên tục ghi nhận mức âm, ngoại trừ năm 2024 đạt mức dương 180,7 tỷ đồng. Những lần thoát lỗ của doanh nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào việc thanh lý tài sản hoặc hoàn nhập dự phòng. Các khoản mục này không tạo ra dòng tiền kinh doanh mới, khiến bài toán thanh khoản chưa được giải quyết triệt để, cản trở việc thực hiện các nghĩa vụ thanh toán với nhà thầu phụ và nhà cung cấp vật liệu.
Năm 2026, ban lãnh đạo doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt 10.000 tỷ đồng doanh thu và 250 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Khối lượng công việc đã ký kết hợp đồng nhưng chưa thực hiện (backlog) của Hòa Bình đến cuối năm 2025 cũng đạt hơn 10.000 tỷ đồng. Mặc dù sở hữu khối lượng công việc lớn, thách thức cốt lõi của doanh nghiệp là khả năng chuyển đổi các hợp đồng này thành dòng tiền thực tế trong quá trình thi công.
Cơ hội của ngành xây dựng trong năm 2026 được các công ty chứng khoán đánh giá khả quan. Theo SSI Research, vốn đầu tư công kế hoạch năm 2026 dự kiến tăng lên khoảng 1,08 triệu tỷ đồng, hỗ trợ nhu cầu thi công hạ tầng duy trì ở mức cao. Việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý cũng giúp thị trường bất động sản dân dụng có cơ hội phục hồi. Thế nhưng, Công ty Chứng khoán BIDV cũng chỉ ra rủi ro lớn từ biến động giá nguyên vật liệu và nguy cơ phát sinh nợ xấu từ các chủ đầu tư. Cơ hội tăng trưởng của toàn ngành không phân bổ đồng đều cho tất cả các nhà thầu. Đối với Xây dựng Hòa Bình, việc xử lý dứt điểm các tồn đọng tài chính, tìm kiếm dòng tiền mới để khôi phục năng lực thi công và lấy lại niềm tin của thị trường sẽ quyết định trực tiếp đến khả năng tận dụng chu kỳ phục hồi của ngành để quay lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường.
Khánh Phương
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/hbc-chat-vat-tim-dong-tien-huy-phuong-an-huy-dong-von-tiep-tuc-mang-co-phieu-gat-no/40590325
