Indonesia đẩy mạnh cải cách thị trường chứng khoán sau cú sốc liên quan đến MSCI

Các biện pháp bao gồm bổ sung các bên độc lập vào ủy ban phụ trách xác định những cổ phiếu có cơ cấu sở hữu tập trung. Động thái này diễn ra sau khi MSCI cảnh báo rằng Indonesia có thể bị hạ bậc thị trường do những lo ngại về hoạt động giao dịch thiếu minh bạch.

Trước đó, MSCI thông báo rằng có thể hạ bậc thị trường chứng khoán Indonesia xuống nhóm thị trường độc lập (standalone market), với lý do các nỗ lực ngăn chặn hành vi giao dịch phối hợp trên thị trường chứng khoán nước này vẫn chưa đủ hiệu quả.

Cảnh báo này nghiêm trọng hơn so với thông báo hồi tháng 1, khi MSCI cho biết có thể hạ bậc Indonesia xuống nhóm thị trường cận biên. Hiện tại, MSCI vẫn xếp Indonesia vào nhóm thị trường mới nổi.

Jeffrey Hendrik, lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia (IDX) cho biết rằng IDX dự định mở rộng thành phần ủy ban chuyên xác định các cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu tập trung cao. Trước đây, các thành viên trong ủy ban này đều là quan chức từ các cơ quan quản lý thị trường vốn.

Hasan Fawzi, giám sát viên thị trường vốn thuộc Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia cho biết: “Chúng tôi khuyến khích IDX tăng cường cơ chế và phương pháp giám sát giao dịch, bao gồm nâng cao năng lực nhận diện các mô hình giao dịch bất thường, phát hiện các hành vi giao dịch phối hợp, đồng thời củng cố cơ chế ứng phó với những sự việc như vậy”.

Tuần trước, IDX cho biết sẽ loại khỏi chỉ số chính Jakarta Composite Index những cổ phiếu có mức độ tập trung sở hữu cao.

Cảnh báo hạ bậc từ MSCI đã châm ngòi cho đợt bán tháo cổ phiếu mạnh nhất từ ​​trước đến nay tại Indonesia trong hai ngày 16/10 và 19/10, đẩy chỉ số chính xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020. Kể từ đó, thị trường đã có sự phục hồi.

Ông Hendrik cho biết, IDX cũng có kế hoạch triển khai điều tra khi phát hiện các dấu hiệu giao dịch phối hợp nhằm thao túng giá cổ phiếu, đồng thời sẽ phong tỏa các tài khoản nhà đầu tư bị nghi ngờ.

Biện pháp mới dự kiến ​​có hiệu lực từ tháng 11 đã thể hiện cách tiếp cận chủ động hơn so với các phản ứng trước đây của IDX. Trước đây, IDX thường chỉ đưa ra cảnh báo cho công chúng về những biến động bất thường trên thị trường khi giá cổ phiếu thay đổi đột ngột, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp liên quan giải trình. Quy trình này đôi khi cũng dẫn đến việc tạm dừng giao dịch đối với cổ phiếu đó.

Ông Hasan cho biết chính sách cho phép doanh nghiệp mua lại cổ phiếu mà không cần được đại hội đồng cổ đông thông qua đã được gia hạn đến tháng 6/2027. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi đợt mua lại cổ phiếu đều phải tuân thủ các quy định về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng tối thiểu.

Ông Hasan chia sẻ rằng Indonesia đã và đang trao đổi với MSCI cùng các đơn vị cung cấp chỉ số toàn cầu khác như FTSE Russell, nhằm khẳng định cam kết của các cơ quan quản lý nước này đối với công cuộc cải cách thị trường.

Theo ông Hasan, thị trường đã cho thấy khả năng chống chịu tốt sau thông báo gần đây từ MSCI. Ông đánh giá các nhà đầu tư trong nước là những người trưởng thành và sáng suốt khi lựa chọn mua cổ phiếu của các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc.

Kể từ khi MSCI đưa ra cảnh báo vào tháng 1, Indonesia đã triển khai hàng loạt cải cách, bao gồm công khai chi tiết hơn về các tài khoản nhà đầu tư và cơ cấu sở hữu, nâng tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do tối thiểu, cũng như áp dụng các mức phạt kỷ lục đối với những bên thực hiện thao túng thị trường.