Làn sóng AI thúc đẩy IPO doanh nghiệp năng lượng trên toàn cầu

Theo công ty dữ liệu Dealogic, các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của các công ty năng lượng đã huy động được 12,6 tỷ USD trong nửa đầu năm nay, đánh dấu mức cao nhất trong nửa năm kể từ đỉnh điểm của bong bóng dotcom vào cuối năm 1999 và là mức cao nhất được ghi nhận trong nửa đầu năm, cao hơn nhiều so với tổng số 4,3 tỷ USD của cả năm 2025.

Sự bùng nổ trong hoạt động huy động vốn diễn ra khi việc tiếp cận lượng năng lượng khổng lồ cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu nổi lên như một nút thắt quan trọng trong sự bùng nổ đầu tư vào AI trị giá hàng nghìn tỷ đô la.

Hoạt động IPO của các công ty năng lượng tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026

Một trung tâm dữ liệu điển hình tập trung vào AI sử dụng khoảng 876.000 megawatt giờ mỗi năm. Theo công ty tư vấn ICF, nhu cầu điện năng của Mỹ dự kiến ​​sẽ tăng 39% từ năm 2026 đến năm 2035, phần lớn là do nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu.

Các nhà đầu tư đã thu được lợi nhuận khổng lồ nhờ đặt cược vào cổ phiếu chip, khi gần đây đã đẩy thị trường chứng khoán Mỹ lên một loạt mức cao kỷ lục, và dòng tiền đang dần chuyển sang các công ty xây dựng cơ sở hạ tầng cho sự bùng nổ AI.

“Mở rộng công suất điện, tái định cư sản xuất tại Mỹ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng liên quan đến AI…vẫn là những phân bổ chiến lược trọng tâm của chúng tôi”, Manish Kabra, Trưởng chiến lược cổ phiếu Mỹ tại Société Générale cho biết.

Bill Smith, Giám đốc đơn vị cung cấp dữ liệu IPO Renaissance Capital cho rằng thị trường IPO năm 2026 sẽ được ghi nhớ không chỉ bởi thương vụ SpaceX, mà còn là “năm huy động vốn cho hạ tầng của cuộc cách mạng AI”.

Theo các nhà phân tích, các công ty đã huy động vốn thành công trên thị trường chứng khoán bao gồm những công ty tham gia vào các dự án phức tạp, đòi hỏi vốn đầu tư lớn như nhà máy điện hạt nhân và địa nhiệt, trong khi các nhà đầu tư cũng sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp đang cố gắng phát triển các công nghệ mới.

“Đây là thời điểm mà các dự án mang tính đầu cơ đang được tài trợ và bảo lãnh”, Julien Dumoulin-Smith, nhà phân tích nghiên cứu của Jefferies chuyên về điện lực, tiện ích và năng lượng sạch cho biết.

Các nhà đầu tư cũng bị thu hút bởi mức định giá tương đối thấp mà các công ty năng lượng thường giao dịch, với tỷ lệ P/E của ngành năng lượng là 18 lần, so với 40 lần của ngành công nghệ thông tin theo dữ liệu của Bloomberg.

Sự quan tâm của nhà đầu tư đối với các đợt IPO này xuất hiện trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về việc liệu các công ty điện toán đám mây quy mô lớn có thể chuyển đổi khoản chi tiêu khổng lồ thành lợi nhuận hay không. Nhiều nhà đầu tư thay vào đó đang bắt đầu tìm kiếm các công ty nhỏ hơn hoặc các công ty trong các lĩnh vực khác có khả năng hưởng lợi từ làn sóng đầu tư này.

Tuy nhiên, bất chấp nhu cầu năng lượng tăng vọt và sự quan tâm mạnh mẽ đến các thương vụ IPO, có những dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang mua vào các cổ phiếu nóng khi niêm yết, chỉ để bán ra ngay sau đó.

Theo Dealogic, gần 2/3 số doanh nghiệp năng lượng IPO trong hai năm qua hiện đang giao dịch dưới mức giá chào bán. Trong khi đó, tỷ lệ này ở toàn bộ các ngành chỉ dưới 40%.

X-energy – công ty phát triển các lò phản ứng hạt nhân mođun nhỏ và được Amazon hậu thuẫn – đã niêm yết cổ phiếu vào tháng 4 và hiện đang giao dịch thấp hơn 33% so với giá chào bán 23 USD. Erock – nhà sản xuất máy phát điện khí – đã giảm 42% giá trị vốn hoá thị trường kể từ khi IPO vào tháng 6, trong khi Fermi – công ty năng lượng trung tâm dữ liệu – đã giảm 68% kể từ khi niêm yết vào tháng 9/2025.

Brian Kessens, quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại công ty quản lý quỹ tập trung vào năng lượng Tortoise Capital cho biết một số nhà đầu tư đã mua vào các thương vụ IPO rồi nhanh chóng bán ra và chuyển sang thương vụ tiếp theo. Ông cho rằng các ngân hàng đầu tư cần đưa ra mức định giá hợp lý hơn khi thực hiện IPO, đồng thời thận trọng hơn trong việc phân bổ cổ phần cho những nhà đầu tư có xu hướng bán ra ngay sau khi cổ phiếu lên sàn để chốt lời.

“Khi thị trường tin chắc một thương vụ IPO sẽ bùng nổ, nhà đầu tư gần như có thể kiếm lời dễ dàng chỉ bằng cách mua ở giá chào bán rồi bán ra sau khi niêm yết”, nhà phân tích năng lượng sạch của RBC, Chris Dendrinos cho biết.