Mảng cho vay trở thành trụ cột lợi nhuận của ngành chứng khoán

Mảng cho vay trở thành trụ cột lợi nhuận của ngành chứng khoán

Trước biến động thị trường và áp lực cạnh tranh lớn, mảng môi giới đang đánh mất vai trò sinh lời chính. Các công ty chứng khoán (CTCK) buộc phải kiếm lời bằng trụ cột khác.

Cho vay margin trở thành “cứu cánh”

Nhóm CTCK chứng kiến sự bứt phá lợi nhuận quý 2/2026 với tổng lợi nhuận sau thuế đạt gần 12.4 ngàn tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước và tăng vọt 60% so với quý 1/2026. Kết quả kinh doanh của toàn nhóm đang thể hiện sự chuyển dịch rõ rệt giữa các mảng kinh doanh chính. Mảng cho vay trở thành trụ đỡ lợi nhuận và động lực tăng trưởng.

Cụ thể, doanh thu từ cho vay và phải thu (chủ yếu là lãi cho vay margin) đạt 12.2 ngàn tỷ đồng, tăng mạnh từ mức 7.4 ngàn tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái và vượt mức 11.2 ngàn tỷ đồng của quý trước. Thành tích quý 2 khẳng định vai trò động cơ tăng trưởng chính của mảng cho vay.

Mảng tự doanh quý 2 cũng ghi nhận sự cải thiện sau quý 1 ảm đạm. Lợi nhuận từ tự doanh đạt gần 5.3 ngàn tỷ đồng, tăng tới 48% so với quý 1/2026. Thị trường chứng khoán có xu hướng tăng trong nửa đầu quý 2 đã đem lại hiệu quả cho hoạt động đầu tư của các CTCK. Dù vậy, kết quả ở mảng tự doanh không quá đột biến khi quy mô lãi thấp hơn cùng kỳ năm trước.

Mảng môi giới gắn liền với danh tiếng của CTCK lại trở thành “nốt trầm” trong bức tranh kinh doanh quý này. Doanh thu mảng này chỉ đạt 3.7 ngàn tỷ đồng, giảm 25% so với quý trước và cũng thấp hơn mức 3.8 ngàn tỷ đồng ở cùng kỳ năm 2025. Điều kiện thanh khoản thị trường đi xuống trong quý 2 khiến môi trường kinh doanh của mảng môi giới trở nên tiêu cực. Quý 2, giao dịch bình quân ở 2 sàn niêm yết chỉ đạt hơn 23.3 ngàn tỷ đồng, giảm tới 30% so với quý trước. Bên cạnh đó, xu hướng Zero-fee kéo giảm phí giao dịch đang bào mòn nguồn thu từ mảng truyền thống này.

Top lợi nhuận đổi ngôi

Bảng xếp hạng lợi nhuận quý 2/2026 ghi nhận sự áp đảo của nhóm công ty top đầu với những con số kỷ lục.

Chứng khoán VPBank (VPX) và Chứng khoán Kỹ Thương (TCX) dẫn đầu toàn nhóm với cuộc đua song mã ngàn tỷ. VPX giữ vị trí quán quân với 1.73 ngàn tỷ đồng lợi nhuận, tăng trưởng đến 298% so với quý trước. Đây là lần đầu VPX về nhất trên bảng xếp hạng lợi nhuận CTCK. Ngay sát nút là TCX với gần 1.7 ngàn tỷ đồng, duy trì phong độ ổn định với mức tăng 47% so với quý trước.

Ở các vị trí liền sau là các công ty với lợi nhuận ngàn tỷ gồm Chứng khoán SSI lãi 1,231.2 tỷ đồng và Chứng khoán VPS (VCK) lãi 1,104.3 tỷ đồng), dù cả hai đều ghi nhận lợi nhuận sụt giảm nhẹ so với quý 1/2026 (lần lượt giảm 4% và 11%).

Dù toàn ngành tăng trưởng, áp lực thua lỗ vẫn hiện hữu ở nhóm công ty nhỏ. Chứng khoán Quốc Gia (NSI) là đơn vị ghi nhận mức lỗ nặng nhất với 98.1 tỷ đồng – đảo chiều tiêu cực so với khoản lãi ở cả quý 2/2025 và quý 1/2026. Một số cái tên khác cũng chật vật trong vùng thua lỗ là Chứng khoán CV (lỗ 31.3 tỷ đồng), Chứng khoán Asam (lỗ 5.6 tỷ đồng) và Chứng khoán Đại Việt (lỗ 5.5 tỷ đồng).

Áp lực lớn dần từ chi phí tài chính

Bức tranh hoạt động của nhóm CTCK đang ghi nhận một mẫu hình chung: Chi phí tài chính tăng cao tạo áp lực lên lợi nhuận. Tình trạng này một phần do xu hướng huy động vốn của CTCK. Nguồn vốn vay ngắn hạn đang đóng vai trò quan trọng. Tới cuối tháng 6/2026, dư nợ đi vay ngắn hạn của nhóm CTCK ở mức gần 484 ngàn tỷ đồng, tương đương 48.5% tổng nguồn vốn. Số tiền đi vay này hầu hết sẽ được dùng cho hoạt động cho vay khi tổng dư nợ cho vay ở mức 454 ngàn tỷ đồng, tương đương 45.5% nguồn vốn.

Một yếu tố khác tạo thêm áp lực cho chi phí lãi vay là mặt bằng lãi suất gia tăng trong thời gian qua, kéo chi phí lãi vay gia tăng. Với vai trò trụ cột chính hiện tại của mảng cho vay, hoạt động huy động vốn từ nguồn đi vay trở thành nhu cầu tất yếu của CTCK, từ đó đặt ra yêu cầu thích nghi với xu hướng chi phí lãi vay dần tăng. Đây là bài toán CTCK cần giải nếu không muốn lợi nhuận kiếm được sẽ bị bào mòn do lãi vay.

Chí Kiên

FILI

– 08:00 04/08/2026