Tiền gửi Kho bạc được tính lại, VCB, BID và CTG có thêm dư địa
Theo báo cáo ngành ngân hàng của MBS Research, Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN được đánh giá sẽ có tác động tích cực hơn đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, trong bối cảnh thanh khoản hệ thống đang chịu áp lực do tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn.
Điểm thay đổi đáng chú ý của Thông tư 08 nằm ở cách tính tỷ lệ cho vay so với tổng tiền gửi, thường được gọi là LDR. Theo quy định mới, các ngân hàng thương mại được tính thêm 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ này.
Trước đó, theo lộ trình tại Thông tư 26/2022, tiền gửi Kho bạc Nhà nước đã bị loại hoàn toàn khỏi mẫu số LDR kể từ ngày 1/1/2026. Việc cho phép tính trở lại một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vì vậy được MBS nhìn nhận là thay đổi mang tính kỹ thuật, nhưng có thể giúp một số ngân hàng giảm bớt áp lực đối với chỉ tiêu an toàn thanh khoản.
Tuy vậy, tác động này được đánh giá không chia đều cho toàn ngành. Theo MBS, nhóm ngân hàng quốc doanh là bên được hưởng lợi rõ hơn do đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước trong hệ thống. Đây cũng là lý do các ngân hàng như Vietcombank, BIDV và VietinBank có nhiều điều kiện hơn để cải thiện mẫu số khi tính LDR, trong khi phần lớn ngân hàng thương mại cổ phần gần như không có tác động đáng kể.
MBS ước tính, việc được tính thêm 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi có thể giúp LDR của nhóm ngân hàng quốc doanh giảm khoảng 1,2% đến 1,5%. Riêng ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm VCB, BID và CTG, mức giảm LDR có thể vào khoảng 1,1% đến 1,5% so với trước khi có thay đổi.
Sự khác biệt nằm ở quy mô tiền gửi Kho bạc mà mỗi nhóm ngân hàng đang nắm giữ. Tại cuối quý I/2026, tiền gửi Kho bạc Nhà nước tương đương 9,1% tổng huy động của Vietcombank, 6,5% tại BIDV và 7,6% tại VietinBank. Trong khi đó, tỷ lệ này ở nhiều ngân hàng thương mại cổ phần chỉ quanh 0% đến 0,1%, khiến tác động của Thông tư 08 đối với nhóm này không đáng kể.
Nói cách khác, cùng một thay đổi về cách tính LDR, nhưng mức độ tác động phụ thuộc lớn vào cơ cấu nguồn vốn của từng ngân hàng. Với nhóm ngân hàng quốc doanh, lượng tiền gửi Kho bạc lớn hơn giúp tác động kỹ thuật của Thông tư 08 trở nên rõ nét hơn. Còn với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, do tỷ trọng tiền gửi Kho bạc rất thấp, dư địa cải thiện LDR từ quy định mới gần như không đáng kể.
Áp lực thanh khoản làm nổi bật lợi thế của nhóm ngân hàng quốc doanh
Việc Thông tư 08 có hiệu lực diễn ra trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang đối mặt với sức ép cân đối nguồn vốn. Theo MBS, đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn, một phần do dòng tiền có xu hướng phân bổ sang các kênh đầu tư thay thế.
Sự lệch pha giữa tín dụng và huy động khiến khoảng cách giữa hai chỉ tiêu này tiếp tục mở rộng. Chênh lệch giữa tổng tín dụng và huy động của hệ thống tăng từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng, tương đương 6,97% dư nợ vào tháng 3/2025, lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 7,22% dư nợ vào tháng 4/2026. Diễn biến này khiến LDR của các ngân hàng tăng lên, phản ánh áp lực lớn hơn trong việc cân đối nguồn vốn cho hoạt động cho vay.
Đến cuối quý I/2026, MBS ước tính LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đạt 100%, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Dù tỷ lệ này chưa vượt trần theo quy định, mặt bằng LDR đã cao hơn giai đoạn trước. Điều đó cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định.
Trong bối cảnh này, việc cho phép tính thêm một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi giúp mẫu số khi tính LDR tăng lên. Về mặt kỹ thuật, điều này làm tỷ lệ LDR giảm xuống, qua đó tạo thêm dư địa cho vay đối với những ngân hàng có quy mô tiền gửi Kho bạc lớn.
Ở quy mô toàn hệ thống, MBS ước tính thay đổi này có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3% đến 0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại. Mức tác động không quá lớn nếu nhìn trên toàn ngành, nhưng có ý nghĩa rõ hơn với nhóm ngân hàng quốc doanh, nơi tập trung phần lớn lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước.
Bên cạnh Thông tư 08, từ đầu năm 2026, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém cũng được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Chính sách này góp phần tạo thêm dư địa cho vay và hỗ trợ chi phí vốn, dù MBS đánh giá tác động lên toàn hệ thống ở mức vừa phải.
Với Vietcombank, BIDV và VietinBank, quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn hơn giúp tác động của Thông tư 08 thể hiện rõ hơn ở chỉ tiêu LDR, nhất là trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Đây cũng là điểm tạo ra sự khác biệt giữa nhóm ngân hàng quốc doanh và phần lớn ngân hàng thương mại cổ phần khi quy định mới bắt đầu được áp dụng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/mot-thay-doi-co-the-se-giup-3-ngan-hang-lon-co-them-loi-the-1447883.html
