Ngành thép khởi sắc nhưng vẫn đối mặt “ba gọng kìm”

Ngành thép khởi sắc nhưng vẫn đối mặt “ba gọng kìm”

Bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp thép trong quý 2/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau giai đoạn khó khăn kéo dài. Dù kết quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp vẫn có sự phân hóa, phần lớn đều cải thiện lợi nhuận nhờ nhu cầu nội địa phục hồi, giá thép tăng và biên lợi nhuận được cải thiện.

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng thép thô trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 14.8 triệu tấn, tăng 21.2% so với cùng kỳ, trong khi tiêu thụ thép đạt khoảng 17.9 triệu tấn, tăng 13.1%. Ngược lại, xuất khẩu chỉ đạt khoảng 1.79 triệu tấn, giảm 4.8%, phản ánh nhu cầu toàn cầu còn yếu và các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng tại nhiều thị trường.

Theo VCBS, thị trường nội địa tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của ngành. Trong 5 tháng đầu năm, tổng sản lượng tiêu thụ thép đạt 8.63 triệu tấn, tăng 15.3% so với cùng kỳ. Trong đó, tiêu thụ thép xây dựng tăng gần 20%, còn HRC tăng gần 30%, nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và hoạt động xây dựng dần phục hồi.

Nguồn: Báo cáo của CTCK VCBS

Thép xây dựng tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng

Ở nhóm thép xây dựng, Hòa Phát (HPG) tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi ghi nhận hơn 55.2 ngàn tỷ đồng doanh thu trong quý 2, tăng 54% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt 6.37 ngàn tỷ đồng, tăng 50%, tiếp tục đóng góp phần lớn lợi nhuận của toàn ngành.

Đà tăng trưởng của Hòa Phát đến từ sản lượng thép xây dựng và HRC tăng mạnh. Hòa Phát sản xuất gần 7 triệu tấn thép thô trong 6 tháng đầu năm, tăng 36% so với cùng kỳ. Sản lượng tiêu thụ thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, thép cuộn cán nóng (HRC) và phôi thép đạt 6.5 triệu tấn, tăng 32%. Trong đó, sản lượng HRC đạt 3.4 triệu tấn, tăng 57%.

Đối với các sản phẩm hạ nguồn, Hòa Phát bán ra 453,000 tấn ống thép, tăng 13%, trong khi sản lượng tôn mạ đạt 189,000 tấn, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel, UPCoM: TVN) ghi nhận doanh thu tăng 4% lên 11.1 ngàn tỷ đồng, trong khi lợi nhuận ròng tăng 69%, đạt 433 tỷ đồng.

Theo ông Phạm Công Thảo, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel), triển vọng năm 2026 vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu nội địa duy trì tích cực. Doanh nghiệp đang tập trung phát triển các dòng thép chất lượng cao nhằm từng bước thay thế hàng nhập khẩu, đặc biệt ở các lĩnh vực quốc phòng, an ninh và các ngành công nghiệp chiến lược, đồng thời tiếp tục đầu tư nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả hoạt động để củng cố năng lực cạnh tranh.

Ở chiều ngược lại, Gang thép Thái Nguyên (TIS) vẫn gặp nhiều khó khăn khi doanh thu giảm nhẹ xuống 3.26 ngàn tỷ đồng, còn lợi nhuận ròng giảm 43%, xuống hơn 8 tỷ đồng.

Kết quả kinh doanh quý 2/2026 của các doanh nghiệp thép

Đvt: Tỷ đồng

Nguồn: VietstockFinance. *HSG có NĐTC khác

Nhóm tôn mạ hưởng lợi từ giá HRC phục hồi

Đối với nhóm tôn mạ, kết quả kinh doanh cải thiện chủ yếu nhờ giá HRC – nguyên liệu đầu vào chính – phục hồi trong quý 2.

Theo VCBS, giá HRC tăng giúp các doanh nghiệp cải thiện giá bán và hưởng lợi từ lượng hàng tồn kho có giá vốn thấp, qua đó hỗ trợ đáng kể biên lợi nhuận. Tuy nhiên, triển vọng của nhóm này vẫn thận trọng hơn thép xây dựng khi xuất khẩu tiếp tục chịu áp lực từ các biện pháp phòng vệ thương mại.

Trong bối cảnh đó, Hoa Sen (HSG) ghi nhận gần 10 ngàn tỷ đồng doanh thu, tăng 5% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng đạt 382 tỷ đồng, tăng 39%. Thép Nam Kim (NKG) đạt 4.15 ngàn tỷ đồng doanh thu, tăng 9%, lợi nhuận ròng đạt 103 tỷ đồng, đảo chiều so với mức lỗ cùng kỳ.

Trong khi đó, Tôn Đông Á (GDA) có doanh thu giảm 28% xuống 3.07 ngàn tỷ đồng nhưng lợi nhuận vẫn tăng 6%, đạt 93 tỷ đồng..

Bên cạnh các doanh nghiệp đầu ngành, kết quả kinh doanh của nhóm thép quy mô nhỏ vẫn khá phân hóa.

Đáng chú ý, SMC chuyển từ lỗ sang lãi gần 25 tỷ đồng sau quá trình tái cơ cấu, dù doanh thu giảm hơn 30% do thu hẹp các mảng kém hiệu quả. CBI và BCA cũng đảo chiều từ thua lỗ sang có lãi, trong khi VGS, TLH, HSV và một số doanh nghiệp khác ghi nhận lợi nhuận cải thiện từ nền thấp.

Nội địa là bệ đỡ, nhưng ngành vẫn chịu “ba gọng kìm”

Theo VCBS, triển vọng ngành thép trong 6 tháng cuối năm vẫn nghiêng về hướng tích cực khi nhu cầu trong nước tiếp tục được hỗ trợ bởi đầu tư công.

Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, các tuyến vành đai và nhiều công trình giao thông lớn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Cùng với đó, thị trường bất động sản được kỳ vọng cải thiện khi nhiều dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý, qua đó hỗ trợ nhu cầu tiêu thụ thép xây dựng.

Tuy nhiên, triển vọng của ngành vẫn chịu sức ép từ nhiều phía. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp thép Việt Nam hiện phải đối mặt với ba “gọng kìm” gồm các rào cản thương mại gia tăng, yêu cầu chuyển đổi sang sản xuất thép xanh và biến động của thị trường nguyên liệu toàn cầu.

Trên thị trường xuất khẩu, tình trạng dư cung thép tiếp tục khiến nhiều quốc gia tăng cường các biện pháp bảo hộ. Mỹ đã nâng thuế theo Điều 232 đối với một số sản phẩm thép, trong khi nhiều thị trường liên tục điều tra chống bán phá giá, chống lẩn tránh thuế và siết chặt quy định về xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều này khiến doanh nghiệp Việt Nam không chỉ chịu áp lực về thị phần mà còn phải đầu tư nhiều hơn cho truy xuất nguồn gốc và quản trị chuỗi cung ứng.

Trong khi đó, ông Nghiêm Xuân Đa, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), cho rằng, bên cạnh việc mở rộng thị trường, ngành thép cần tăng cường bảo vệ thị trường nội địa trước thép giá rẻ và cạnh tranh không lành mạnh. Theo ông, cần siết chặt hơn các quy định về chất lượng đối với thép nhập khẩu, yêu cầu sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn Việt Nam trước khi lưu thông để tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp trong nước.

Ông Đa cũng nhấn mạnh, các doanh nghiệp cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, tối ưu sử dụng tài nguyên và giảm phát thải. Đồng thời, việc tuân thủ chặt chẽ quy định về xuất xứ hàng hóa, nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị điều tra chống lẩn tránh thuế và củng cố vị thế tại các thị trường xuất khẩu.

Dù còn nhiều thách thức, VSA vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng cả năm. Hiệp hội dự báo sản lượng thép thô của Việt Nam năm 2026 có thể đạt khoảng 27 triệu tấn, tăng khoảng 10% so với năm trước; sản lượng thép thành phẩm đạt khoảng 33 triệu tấn, trong khi tiêu thụ nội địa dự kiến đạt 28 triệu tấn. Nhập khẩu thép được kỳ vọng tiếp tục giảm nhờ năng lực sản xuất trong nước được nâng lên và các biện pháp phòng vệ thương mại phát huy hiệu quả.

Vũ Hạo

FILI

– 08:18 12/08/2026