Nhà khai thác cảng Portek sắp đổi chủ, thương vụ VICT của SOWATCO thêm biến số

Nhà khai thác cảng Portek sắp đổi chủ, thương vụ VICT của SOWATCO thêm biến số

A.P. Moller Capital vừa ký thỏa thuận mua toàn bộ Portek International từ Mitsui & Co. Theo đó, quỹ của Đan Mạch sẽ gián tiếp góp mặt tại liên doanh vận hành cảng container quốc tế Việt Nam (VICT). Trong khi đó, đối tác Việt Nam tại liên doanh là SOWATCO đã đàm phán 6 năm để mua lại phần vốn của phía nước ngoài nhưng chưa thành.

Ngày 15/10, A.P. Moller Capital công bố mua 100% vốn Portek International Pte. Ltd. qua Quỹ Hạ tầng Thị trường mới nổi II (EMIF II). Giá trị thương vụ không được công bố. Giao dịch chỉ hoàn tất sau khi có chấp thuận của cơ quan quản lý và các bên thứ ba.

A.P. Moller Capital là đơn vị quản lý quỹ thuộc tập đoàn A.P. Moller, công ty mẹ của hãng tàu Maersk. Quỹ thành lập năm 2017 và đang quản lý khoảng 2 tỷ USD tài sản.

Portek là doanh nghiệp khai thác cảng và kỹ thuật cảng có trụ sở tại Singapore, thành lập năm 1988. Công ty có lợi ích tại 7 bến cảng ở Algeria, Gabon, Indonesia, Latvia, Malta và Việt Nam. Mỗi năm, hệ thống này xử lý khoảng 7 triệu tấn hàng rời, 700,000 container và 90,000 ô tô, với khoảng 1,400 nhân sự. Mitsui nắm toàn bộ Portek từ năm 2011, sau khi thắng đối thủ ICTSI của Philippines trong cuộc đua thâu tóm.

Theo The Maritime Executive, Portek là cổ đông gián tiếp của chủ đầu tư kiêm đơn vị khai thác VICT. Cụ thể, Portek sở hữu 49% vốn Mitorient. Đơn vị vận hành VICT là Công ty Liên doanh Phát triển Tiếp vận số 1 (FLDC), liên doanh giữa Mitorient Enterprise Pte. Ltd. (Singapore) và Tổng CTCP Đường sông Miền Nam (SOWATCO, UPCoM: SWC).

Theo Nghị quyết HĐQT SWC ngày 13/03/2026, Mitorient nắm phần vốn góp trị giá 190.8 tỷ đồng, tương đương 63% vốn điều lệ FLDC; SOWATCO nắm 37% còn lại. Tính gián tiếp, lợi ích của Portek tại FLDC vào khoảng 30.9%.

VICT là dự án cảng container chuyên dụng đầu tiên của Việt Nam. Liên doanh được cấp phép ngày 22/9/1994 với thời hạn 40 năm và đưa cảng vào khai thác từ ngày 20/11/1998. Cảng nằm sát khu chế xuất Tân Thuận, TPHCM, tổng diện tích 20ha.

Thương vụ Portek diễn ra trong lúc SOWATCO đang muốn giành quyền chi phối VICT. Ngày 13/03/2026, HĐQT SWC thông qua chủ trương mua từ Mitorient phần vốn góp trị giá gần 100 tỷ đồng, tương đương 33% vốn FLDC. Nếu hoàn tất, SOWATCO sẽ nâng sở hữu lên 70% và FLDC trở thành công ty con. Nghị quyết không nêu giá mua. Hai bên sẽ thương thảo tổng giá trị giao dịch, với điều kiện con số này không vượt quá 10% tổng tài sản trên BCTC riêng của SWC tại ngày 30/06/2025. Nếu vượt ngưỡng, giao dịch phải được ĐHĐCĐ thông qua.

Hơn nửa năm sau, đến nay, giao dịch vẫn chưa diễn ra. Tại ĐHĐCĐ thường niên ngày 22/04/2026, lãnh đạo SWC cho biết công ty đã đàm phán giao dịch tại VICT trong suốt 6 năm. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, bên bán chưa chấp thuận phương án của bên mua vì chưa nhận được chấp thuận nội bộ. Do đó, kế hoạch kinh doanh năm 2026 của SWC không tính đến việc hợp nhất VICT.

Báo cáo quản trị 6 tháng đầu năm 2026 vẫn xếp FLDC là công ty liên doanh, liên kết. BCTC soát xét bán niên, giá gốc khoản đầu tư vào các công ty liên doanh, liên kết của SWC vẫn giữ nguyên 452.5 tỷ đồng so với đầu năm.

Năm 2025, cổ tức từ Cảng Đồng Nai và VICT cùng lãi tiền gửi mang về cho SWC 78 tỷ đồng. Trong nửa đầu năm 2026, SWC cung cấp dịch vụ cho FLDC trị giá gần 24.7 tỷ đồng.

Khi Portek đổi chủ, SWC sẽ phải đàm phán với một quỹ hạ tầng đang tích cực gom tài sản cảng biển.

Portek là thương vụ cảng biển thứ ba của A.P. Moller Capital kể từ tháng 8. Tháng 9, quỹ đồng ý mua 53.35% Thaumas, công ty mẹ của Euroports, đơn vị vận hành hơn 50 bến cảng tại châu Âu và Trung Quốc. Trước đó, quỹ ký mua cổ phần chi phối Globex Investissement (Morocco). Danh mục của quỹ còn có AC Logistics (Philippines) và Bergé Logistics (Tây Ban Nha, Mỹ Latinh).

SWC hiện có vốn điều lệ 671 tỷ đồng, công ty mẹ là Công ty TNHH MTV Đầu tư Hạ tầng Sotrans. ĐHĐCĐ năm nay đã thông qua tờ trình hủy tư cách công ty đại chúng và hủy đăng ký giao dịch cổ phiếu SWC trên HNX vì doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng. Tại đại hội, đại diện công ty mẹ Sotrans cho biết cổ đông lớn muốn giữ cổ phiếu trên sàn. Doanh nghiệp còn 12 tháng để cân nhắc các phương án, trong đó có khả năng mua lại phần cổ phần của cổ đông nhỏ.

Thu Minh

FILI

– 17:54 19/10/2026