Đằng sau những phiên giao dịch trị giá hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi ngày là hệ thống hạ tầng vận hành liên tục, chính xác và an toàn do VSDC xây dựng suốt 20 năm qua. Từ lưu ký, thanh toán đến bù trừ, những “tuyến đường cao tốc” của dòng vốn đang tiếp tục được mở rộng với mục tiêu hoàn thiện CCP và nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ngày 11/7 tại Hà Nội, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động (07/7/2006 – 07/7/2026), với sự tham dự của nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cùng đại diện nhiều cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, thành viên thị trường trong và ngoài nước.
Từ trung tâm lưu ký đến thiết chế hạ tầng trọng yếu của thị trường
Được thành lập năm 2005 và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 7/7/2006 với tiền thân là Trung tâm Lưu ký Chứng khoán, VSDC ra đời trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam mới ở giai đoạn đầu phát triển, hệ thống hạ tầng sau giao dịch còn đang từng bước hoàn thiện.
Trong 20 năm qua, cùng với sự phát triển của thị trường, VSDC liên tục mở rộng quy mô hoạt động, hoàn thiện mô hình tổ chức và nâng cao năng lực quản trị. Năm 2009, đơn vị chuyển sang mô hình doanh nghiệp 100% vốn nhà nước. Đến đầu năm 2023, VSDC chính thức chuyển đổi thành Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, đánh dấu bước phát triển mới của hạ tầng sau giao dịch, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về an toàn và ổn định của thị trường.
Nếu thời điểm mới thành lập, VSDC chỉ quản lý 44 tổ chức đăng ký chứng khoán, khoảng 3,2 tỷ chứng khoán đăng ký lưu ký và tổng giá trị thanh toán hơn 60 nghìn tỷ đồng thì đến ngày 30/6/2026, đơn vị đã quản lý 106 thành viên lưu ký, phục vụ 19 tổ chức mở tài khoản lưu ký trực tiếp, quản lý 2.110 tổ chức đăng ký chứng khoán với tổng khối lượng 327 tỷ chứng khoán đăng ký tập trung. Đáng chú ý, tổng giá trị thanh toán giao dịch chứng khoán qua hệ thống VSDC trong 20 năm đạt khoảng 66 triệu tỷ đồng, trong khi số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt 13 triệu tài khoản.
Liên tục hiện đại hóa hạ tầng, tháo gỡ nút thắt nâng hạng
Bên cạnh sự tăng trưởng về quy mô, VSDC cũng ghi dấu ấn trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng sau giao dịch. Từ năm 2012 đến năm 2022, đơn vị đã ba lần rút ngắn chu kỳ thanh toán, từ chiều ngày T+3 xuống sáng ngày T+2, góp phần tăng vòng quay vốn, cải thiện thanh khoản và đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Ngoài thị trường cổ phiếu, VSDC còn tham gia xây dựng hạ tầng cho nhiều phân khúc quan trọng như trái phiếu Chính phủ, thị trường chứng khoán phái sinh, thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp, chứng quyền có bảo đảm, quỹ ETF và tài khoản hưu trí cá nhân. Đặc biệt, từ ngày 29/6/2026, đơn vị cũng đảm nhiệm vai trò cung cấp dịch vụ lưu ký và thanh toán giao dịch cho sàn giao dịch các-bon trong nước, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình phát triển thị trường tài chính xanh tại Việt Nam.
Theo VSDC, dưới sự chỉ đạo của cơ quan quản lý, đơn vị cũng là một trong những đầu mối tham gia tháo gỡ các nút thắt kỹ thuật và pháp lý phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán. Các giải pháp như cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài (Non Pre-Funding), phương án kết nối thẳng giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký (STP) cùng nhiều đề xuất hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần giúp thị trường đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của các tổ chức quốc tế.
Hướng tới vận hành CCP trong quý I/2027
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn khẳng định, sau hai thập kỷ phát triển, VSDC đã giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Lãnh đạo Bộ Tài chính kỳ vọng VSDC tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để cùng các tổ chức thị trường xây dựng thị trường chứng khoán phát triển bền vững.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương đánh giá cao những đóng góp của VSDC đối với thành công của quá trình nâng hạng thị trường thời gian qua, đồng thời bày tỏ tin tưởng VSDC sẽ tiếp tục phát huy vai trò là thiết chế hạ tầng trọng yếu, góp phần xây dựng thị trường chứng khoán hiện đại, minh bạch, an toàn và hội nhập sâu rộng.
Thay mặt lãnh đạo VSDC, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên, cho biết thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực quản trị và phòng ngừa rủi ro hệ thống; đồng thời hoàn thiện mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường cơ sở, bảo đảm đưa vào vận hành chính thức trong quý I/2027. Bên cạnh đó, VSDC sẽ chủ động nghiên cứu các sản phẩm, dịch vụ mới và phối hợp với các cơ quan quản lý, sở giao dịch và thành viên thị trường nhằm triển khai hiệu quả lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 20 năm hoạt động, tập thể VSDC và Chủ tịch Hội đồng thành viên đã được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba vì những thành tích xuất sắc trong quá trình xây dựng, phát triển và những đóng góp quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhiều tập thể, cá nhân của VSDC cũng được Bộ Tài chính trao tặng các danh hiệu thi đua, khen thưởng.
Thái Hà
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/nhin-lai-hai-thap-ky-xay-duong-cao-toc-cho-dong-von-cua-vsdc/40862276
