Những đại hội đồng cổ đông gian nan nhất sàn

Mùa đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 ghi nhận nhiều doanh nghiệp có hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn cổ đông nhưng vẫn phải họp lại vì thiếu người tham dự.

Nhiều doanh nghiệp trên sàn phải triệu tập ĐHĐCĐ thường niên 2026 từ hai đến ba lần do lượng cổ phần hiện diện không đạt ngưỡng luật định. Có trường hợp danh sách chốt quyền gồm hàng ngàn người nhưng cuộc họp đầu tiên không có bất kỳ cổ đông nào xuất hiện.

Quốc Tế Holding (UPCoM: LMH) là một trường hợp như vậy. Doanh nghiệp có 1,847 cổ đông sở hữu hơn 25.6 triệu cp, nhưng tại cuộc họp lần đầu ngày 22/06, số người trực tiếp tham dự hoặc ủy quyền là 0. Một tháng sau, LMH tổ chức thành công ở lần hai với 7 cổ đông, gồm 6 người trực tiếp tham dự và một người được ủy quyền. Nhóm này đại diện gần 8.76 triệu cp, tương đương 34.17% quyền biểu quyết, vừa đủ vượt ngưỡng yêu cầu.

Việc phải gửi thư mời nhiều lần đã kéo dài tại LMH trong ba mùa gần nhất. Năm 2025, cả ba cuộc họp đều chỉ có 9 cổ đông và người được ủy quyền, đại diện 0.085% quyền biểu quyết. Đại hội chỉ có thể mở ở lần cuối, khi cuộc họp không còn phụ thuộc vào tỷ lệ cổ phần hiện diện. Một năm trước đó, LMH cũng phải triệu tập ba lần; từ 9 người đại diện 0.085% vốn ở lần đầu lên 11 người, tương đương chưa tới 2% vốn, tại lần cuối.

Khai thác và Chế biến Khoáng sản Lào Cai (UPCoM: LCM) có gần 2,600 cổ đông trong danh sách chốt quyền. Thế nhưng, qua hai lần tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 đều chỉ có 6 cổ đông và người được ủy quyền xuất hiện. Ở lần đầu, nhóm này đại diện 28.4% quyền biểu quyết. Sang lần hai, số người không đổi nhưng lượng cổ phần nắm giữ và được ủy quyền giảm còn 20.5%, buộc LCM tiếp tục gửi thư mời lần ba.

Theo quy định, cuộc họp lần đầu cần người tham dự đại diện trên một nửa tổng quyền biểu quyết. Nếu không đạt, ngưỡng ở lần hai giảm còn 33%. Đến lần ba, đại hội được tiến hành không phụ thuộc tỷ lệ cổ phần hiện diện. Với LCM, việc bất thành hai vòng đầu không phải chuyện mới. Từ 2019 đến nay, Công ty chưa lần nào hoàn tất đại hội ngay lần triệu tập đầu tiên. Năm 2025, doanh nghiệp khoáng sản phải chờ đến lần ba và khi đó vẫn chỉ có đúng 6 người tham dự.

Hàng ngàn cổ đông nhưng một số đại hội chỉ có vài người tham dự – Ảnh: ChatGPT

Hàng chục ngàn cổ đông vẫn không đủ túc số

LCM không phải trường hợp cá biệt. Khoảng cách giữa danh sách cổ đông và số người thực sự đi họp còn lớn hơn tại những doanh nghiệp quy mô hàng chục ngàn cổ đông. Tập đoàn C.E.O (HNX: CEO) có gần 66,000 cổ đông trong năm 2026, nhưng chỉ 162 người trực tiếp tham dự hoặc ủy quyền, đại diện 30.6% vốn, chưa đủ để cuộc họp đầu tiên được tiến hành.

Tại Tập đoàn F.I.T (HOSE: FIT), có 37 trong hơn 16,500 cổ đông tham gia đại hội trực tuyến, đại diện đạt trên 43% cổ phần, vẫn thấp hơn yêu cầu của lần triệu tập đầu tiên. Việc phải họp lại lần hai lần ba đã kéo dài tại FIT suốt 5 năm. Số người tham dự mỗi mùa chỉ quanh vài chục, tỷ lệ cổ phần chỉ dao động 38-47%. Khả năng lần đầu bất thành được tính đến ngay từ khâu chuẩn bị, khi Doanh nghiệp thường ghi sẵn lịch họp lần hai trong tài liệu gửi cổ đông.

Hai công ty chứng khoán ARTEX và SBS thường xuyên phải chờ đến vòng cuối. Chứng khoán ARTEX (UPCoM: ART), tiền thân là Chứng khoán BOS hay Chứng khoán FLC, năm nay mời hơn 12,500 cổ đông. Lần đầu có 31 người tham gia, lần hai còn 30; lượng cổ phần hiện diện chỉ quanh 10% vốn nên Công ty tiếp tục triệu tập lần ba.

Chứng khoán SBS (UPCoM: SBS) đã trải qua 5 năm liên tiếp như vậy. Năm 2026, Doanh nghiệp có gần 14,500 cổ đông nhưng đến vòng cuối, lượng cổ phần tham dự cũng chỉ tương đương 12% vốn. Năm 2022, dù danh sách chốt quyền vượt 28,000 người, tỷ lệ hiện diện chưa đến 9%.

Với một số doanh nghiệp, việc họp lại dường thành thông lệ. Xi măng Phú Thọ (UPCoM: PTE) từ 2019 đến nay đều không thể hoàn tất đại hội trong lần đầu. Năm nay, cuộc họp chỉ diễn ra ở vòng kế tiếp, khi 248 cổ đông và người được ủy quyền đại diện hơn 35% vốn.

Chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương (HNX: APS) năm nay vừa vượt qua ngưỡng tối thiểu ở lần hai. Hợp Nhất (UPCoM: AAH) phải họp lại trong hai năm liên tiếp; KVC, MPT và BVG cũng nhiều lần rơi vào tình trạng tương tự.

Dù danh sách cổ đông rất dài nhưng lượng vốn thực sự hiện diện lại thấp. Khi tình trạng này lặp lại qua nhiều năm, việc gửi thư mời lần hai, lần ba không còn là sự cố bất thường mà trở thành một phần quen thuộc trong mỗi mùa đại hội.

Khi doanh nghiệp dần mất sức hút

Đầu tư LDG (HOSE: LDG) cho thấy sự thay đổi rõ rệt qua hai giai đoạn. Năm 2020, Công ty tổ chức thành công đại hội ngay lần đầu với hơn 60% quyền biểu quyết tham dự. Khi đó, LDG công bố hàng loạt dự án và đặt tham vọng thu về hàng ngàn tỷ đồng lợi nhuận.

Tình thế sau đó đảo chiều. Nhiều dự án chậm tiến độ hoặc vướng pháp lý, hoạt động kinh doanh lao dốc, còn ông Nguyễn Khánh Hưng – cựu Chủ tịch HĐQT – bị khởi tố và bắt tạm giam. Cũng từ đó, việc tổ chức đại hội trở nên khó khăn hơn.

Trong 5 mùa gần nhất, LDG đều phải chờ đến lần triệu tập thứ ba. Năm nay, hơn 270 cổ đông và người được ủy quyền tham gia nhưng chỉ đại diện khoảng 16% vốn. Tỷ lệ này đã cải thiện so với hai năm trước, khi lượng cổ phần hiện diện có lúc chưa tới 10%. Sau hai năm lỗ nặng, LDG có lãi trong năm 2025 nhưng vẫn còn lỗ lũy kế 1.25 ngàn tỷ đồng. Công ty đồng thời có hàng trăm tỷ đồng nợ vay và lãi vay quá hạn, còn giá cổ phiếu mất hơn 90% so với vùng đỉnh năm 2022.

Kết quả kinh doanh sa sút cũng là lúc việc tổ chức đại hội của LDG diễn ra khó khăn hơn

Dịch vụ Nông nghiệp Bình Thuận (HOSE: ABS) cũng phải đi đến lần 3 trong hai năm liên tiếp. Năm 2026, chỉ 72 người trong danh sách gần 7,400 cổ đông tham dự, đại diện khoảng một phần năm vốn. Sự thưa vắng diễn ra cùng lúc hoạt động kinh doanh của ABS giảm mạnh. Doanh thu năm 2025 chỉ bằng khoảng một phần mười so với 3 năm trước, còn khoản trích lập dự phòng lớn khiến Công ty lỗ ròng hơn 500 tỷ đồng. Cổ phiếu từng giao dịch trên 70,000 đồng nay chỉ còn hơn 3,000 đồng/cp.

Ở nhóm đã rời sàn niêm yết, khoảng cách giữa danh sách cổ đông và phòng họp còn lớn hơn. Xuất nhập khẩu Quảng Bình (UPCoM: QBS) có hơn 5,100 cổ đông nhưng đại hội lần ba năm nay chỉ có 4 người xuất hiện. Hai năm trước đó cũng đúng 4 người; các năm 2022-2023 chỉ nhỉnh hơn đôi chút. QBS từng đạt doanh thu 3-4 ngàn tỷ đồng mỗi năm, song đến 2025 gần như không còn hoạt động bán hàng đáng kể. Công ty thua lỗ trong 7 năm gần nhất, lỗ lũy kế lên 480 tỷ đồng. Cổ phiếu sau khi bị hủy niêm yết khỏi HOSE hiện chỉ còn khoảng vài trăm đồng trên UPCoM.

Đầu tư Sao Thái Dương (UPCoM: SJF) có gần 6,700 cổ đông, nhưng lần họp cuối năm nay chỉ thu hút 19 người. Doanh thu từ trên 1 ngàn tỷ đồng giảm còn 32 tỷ đồng, Công ty liên tục thua lỗ và cổ phiếu bị đình chỉ giao dịch.

Tập đoàn Khoáng sản Á Cường (UPCoM: ACM) trải qua 6 mùa liên tiếp phải triệu tập đủ ba lần. Năm nay, chỉ có 6 trong hơn 4,500 cổ đông dự vòng cuối, đại diện 1.33% vốn. Doanh thu gần như không có, lỗ lũy kế lên tới hàng trăm tỷ đồng, còn cổ phiếu dừng ở 500 đồng/cp.

Tình trạng tương tự xuất hiện tại Ntaco (UPCoM: ATA). Doanh nghiệp từng đạt doanh thu 600-700 tỷ đồng mỗi năm, nay chỉ còn vài tỷ đồng và lỗ lũy kế hơn 600 tỷ đồng. Cổ phiếu bị hủy niêm yết khỏi HOSE, chuyển xuống UPCoM và thuộc diện hạn chế giao dịch.

Việc phải triệu tập ĐHĐCĐ đến lần ba đã trở thành “chuyện thường niên” tại một số doanh nghiệp trên sàn – Ảnh: ChatGPT

Kết quả kinh doanh đi xuống hay cổ phiếu mất giá chưa phải là tất cả nguyên nhân khiến cổ đông không dự họp. Cơ cấu sở hữu cũng là một phần của bức tranh. Cuối năm 2025, nhà đầu tư cá nhân nắm 99.8% vốn ATA, 99.7% tại QBS và ABS, 99.6% ở SJF, hơn 98% tại KVC, gần 98% ở ACM và trên 95% tại LCM.

Tỷ lệ sở hữu cá nhân cao khiến cổ phần bị phân tán. Khi thiếu những cổ đông lớn làm đầu mối tập hợp quyền biểu quyết, việc phần đông nhà đầu tư nhỏ không tham dự hoặc ủy quyền khiến đại hội khó vượt qua hai vòng đầu.

Sức hút suy giảm còn thể hiện trên thị trường. LHM, ATA, LCM, ACM, KVC, QBS và SJF đều từng niêm yết trên HOSE hoặc HNX nhưng sau đó lần lượt bị hủy niêm yết. SJF hiện bị đình chỉ giao dịch; LCM, ACM, QBS, BVG và ATA thuộc diện hạn chế giao dịch trên UPCoM. Thị giá mỗi cổ phiếu của LHM, ATA, ACM, LCM, QBS hay MPT chỉ còn vài trăm đồng. KVC, ART, SJF và BVG cũng chỉ dao động từ khoảng 1,000 đến chưa đầy 3,000 đồng/cp, đi kèm thanh khoản thấp.

Kinh doanh sa sút hay cổ phiếu mất giá không đồng nghĩa đại hội sẽ bất thành. Khó khăn chủ yếu phát sinh khi quyền biểu quyết nằm rải rác, trong khi phần lớn cổ đông không còn tham gia hoặc ủy quyền. Nếu tình trạng này kéo dài, danh sách dù có hàng ngàn người vẫn chỉ còn vài người xuất hiện ở lần triệu tập cuối cùng.