Cổ phiếu RCC bị hạn chế giao dịch khi CTCP Tổng công ty Công trình đường sắt đang đối mặt áp lực lớn từ dòng tiền suy yếu và sự phụ thuộc vào vốn vay. Cùng với đó, những biến động ở thượng tầng quản trị đang làm dấy lên kỳ vọng về một cuộc tái cấu trúc doanh nghiệp.
RCC đang trải qua giai đoạn kinh doanh nhiều thách thức trong bối cảnh ngành xây dựng hạ tầng chịu áp lực chi phí đầu vào và tiến độ thanh toán từ các chủ đầu tư.
Gánh nặng vốn vay và bài toán dòng tiền
Theo báo cáo tự lập, năm 2025, RCC ghi nhận doanh thu khoảng 655 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt vỏn vẹn 2,6 tỷ đồng. Đáng chú ý, phần lớn lợi nhuận này đến từ khoản doanh thu tài chính tăng đột biến thay vì hoạt động kinh doanh cốt lõi, cho thấy hiệu quả vận hành vẫn còn hạn chế.
Bước sang quý I/2026, tình hình tiếp tục xấu đi khi doanh thu thuần chỉ đạt 66 tỷ đồng, giảm 7% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, giá vốn hàng bán lên tới 74 tỷ đồng, vượt doanh thu gần 8 tỷ đồng khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng lỗ gộp.
Theo giải trình của RCC, biến động giá xăng dầu làm chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng mạnh, kéo theo đơn giá vốn xây lắp gia tăng. Đồng thời, chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tiếp tục chịu áp lực từ chi phí nhân công và vận hành.
Đặc biệt, chi phí lãi vay lên tới 10,1 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cho biết nguyên nhân chủ yếu là một số công trình bị đọng vốn, chưa được chủ đầu tư thanh toán đúng tiến độ, buộc công ty phải tăng cường sử dụng vốn vay để duy trì hoạt động thi công.
Áp lực kép từ giá vốn và chi phí tài chính khiến RCC ghi nhận khoản lỗ gần 28 tỷ đồng trong quý I/2026, cao hơn mức lỗ khoảng 22 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.
Bức tranh dòng tiền cũng chưa có dấu hiệu cải thiện. Tính đến cuối quý I/2026, tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn khoảng 6,5 tỷ đồng, giảm tới 88% so với đầu năm. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 26,8 tỷ đồng, kéo dòng tiền thuần trong kỳ xuống mức âm 45,8 tỷ đồng.
Tổng tài sản của doanh nghiệp đạt khoảng 1.080 tỷ đồng, giảm 8% so với đầu năm, trong đó các khoản phải thu ngắn hạn lên tới 676,1 tỷ đồng, chiếm khoảng 63% tổng tài sản. Điều này cho thấy lượng vốn lớn vẫn đang bị chiếm dụng tại các dự án, tạo áp lực lên nhu cầu vốn lưu động.
Dù dư nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đã giảm còn khoảng 399 tỷ đồng vào cuối quý I/2026, RCC vẫn được đánh giá là phụ thuộc đáng kể vào vốn vay để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, cổ phiếu RCC vừa bị HNX đưa vào diện hạn chế giao dịch từ ngày 1/6, chỉ được giao dịch vào phiên thứ Sáu hằng tuần do doanh nghiệp đã chậm nộp BCTC năm 2025 đã được kiểm toán quá 45 ngày kể từ ngày kết thúc thời hạn phải công bố thông tin theo quy định. Điều này càng làm giảm tính thanh khoản và phần nào phản ánh những khó khăn mà doanh nghiệp đang phải đối mặt, đồng thời làm gia tăng rủi ro đối với những nhà đầu tư có nhu cầu mua bán ngắn hạn.
Trong quá khứ, với vai trò là công ty con trực thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, các gói thầu xây lắp cải tạo và đảm bảo vận hành tuyến đường giao thông cho các hoạt động của đường sắt Việt Nam từ Bắc vào Nam giúp RCC ghi nhận giai đoạn tăng trưởng ổn định trong nhiều năm.
Việc mất đi “đặc quyền” từ tổng công ty mẹ sau cổ phần hóa dẫn tới thiếu vắng các dự án nâng cấp quy mô lớn (như giai đoạn 2011 – 2016) khiến nguồn việc của RCC trở nên bấp bênh.
Giai đoạn 2017 – 2019, RCC báo lỗ ba năm liên tiếp với đỉnh điểm lỗ lên tới hơn 110 tỷ đồng năm 2018, trước khi hồi phục nhẹ và có lãi trong giai đoạn 2020 – 2023, nhờ vào thanh lý nợ tồn đọng và tận dụng gói hạ tầng 7.000 tỷ đồng cho đường sắt (giai đoạn 2020 – 2021) để nâng cấp, cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội – TP.HCM. Tuy vậy, áp lực công nghệ kém liên tục trượt thầu trong năm 2024 đã tạo ra thách thức cho RCC khiến lợi nhuận rớt xuống chỉ còn 3,7 tỷ đồng trong năm 2024 so với con số 30 tỷ đồng năm trước đó.
“Thay máu” thượng tầng và kỳ vọng đón sóng đầu tư đường sắt
Trái ngược với bức tranh tài chính còn nhiều áp lực, RCC đang chứng kiến những thay đổi đáng kể về cơ cấu cổ đông và bộ máy quản trị.
Tính đến cuối năm 2025, ông Nguyễn Đức Giang là cổ đông lớn nhất khi nắm giữ 13,02% vốn điều lệ. Theo sau là Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) với tỷ lệ sở hữu 9,69%. Các cổ đông cá nhân đáng chú ý khác gồm ông Trương Minh Ngọc (11,84%), ông Nguyễn Duy Kiên (10,1%), ông Nguyễn Hải Duy (8,54%) và ông Nguyễn Xuân Cường (5,55%).
Tháng 12/2025, ông Nguyễn Đức Giang đề cử ông Nguyễn Gia Long tham gia HĐQT, trong khi nhóm cổ đông của ông Nguyễn Xuân Cường và ông Nguyễn Hải Duy đề cử ông Vũ Anh Minh. Cả hai đều trúng cử thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Đáng chú ý, ông Vũ Anh Minh là gương mặt có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt khi từng giữ chức Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp thuộc Bộ Giao thông vận tải (cũ) giai đoạn 2014 – 2017, sau đó đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam từ năm 2017 đến năm 2022.
Tuy nhiên, trong năm 2020, ông Minh từng bị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo về mặt Đảng do có vi phạm liên quan đến việc tham mưu cho Bộ Giao thông vận tải các chủ trương phê duyệt phương án cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc bộ.
Bên cạnh ông Minh, ông Nguyễn Duy Kiên – nhà sáng lập KITA Group cũng là nhân vật nhận được nhiều sự chú ý. KITA Group hiện là doanh nghiệp bất động sản sở hữu nhiều dự án quy mô lớn tại Hà Nội, TP.HCM và một số địa phương khác.
Một gương mặt khác là ông Vũ Đức Tiến, người từng giữ chức Tổng giám đốc SHS trong suốt 10 năm – giai đoạn công ty chứng khoán này phát triển mạnh mẽ trên thị trường vốn.
Việc xuất hiện những nhân sự mới diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang chuẩn bị triển khai nhiều dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị với tổng mức đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD. Đây được xem là cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng như RCC nếu đáp ứng được yêu cầu về năng lực và tài chính.
Thực tế, năng lực tài chính hiện tại là “vùng xám” cản trở lớn nhất của RCC. Việc ghi nhận lỗ nặng trong quý I/2026 và dòng tiền kinh doanh âm khiến doanh nghiệp chưa đủ sức đóng vai trò nhà thầu dẫn dắt (độc lập) mà buộc phải tham gia dưới dạng liên danh.
Được biết, RCC hiện định hướng tham gia sâu vào chuỗi dự án đường sắt tốc độ cao thông qua liên danh quốc tế và chuẩn bị nguồn lực kỹ thuật, bất chấp áp lực tài chính ngắn hạn.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam quy mô 67,34 tỷ USD đang mở ra cơ hội lịch sử. Dù vậy, khả năng RCC tham gia sâu vào các dự án đường sắt cao tốc vẫn còn là dấu hỏi khi tiến độ triển khai phụ thuộc vào quyết định của cơ quan quản lý cũng như năng lực nội tại của doanh nghiệp.
Châu Giang
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/rcc-co-phieu-rcc-bi-han-che-giao-dich-doanh-nghiep-doi-mat-ap-luc-dong-tien-va-no-vay/40479008
