Nhu cầu tiêu thụ phục hồi trên nền thấp, yếu tố mùa vụ đóng vai trò hỗ trợ
Ngành bia Việt Nam bước vào năm 2026 với những tín hiệu cải thiện về sản lượng sau giai đoạn chịu tác động mạnh từ các quy định kiểm soát nồng độ cồn. Theo ước tính của Chứng khoán Rồng Việt, sản lượng tiêu thụ bia trong năm có thể tăng khoảng 6–7% so với nền thấp của năm 2025. Dữ liệu sản xuất cho thấy lượng bia chuẩn bị cho dịp Tết Nguyên đán 2026 đã tăng khoảng 6% so với cùng kỳ trước đó.
Trước đó, thị trường bia trong nước từng duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 5–7%/năm trong giai đoạn trước 2020. Tuy nhiên, từ sau năm 2020, nhu cầu tiêu dùng chưa quay lại mức trước dịch, ngoại trừ giai đoạn phục hồi trong năm 2022. Năm 2025 ghi nhận mức độ ảnh hưởng rõ rệt từ các quy định liên quan đến kiểm soát nồng độ cồn, khiến hành vi tiêu dùng thay đổi trong năm đầu áp dụng.
Một số yếu tố mùa vụ được ghi nhận có thể hỗ trợ tiêu thụ trong năm 2026. Thời điểm Tết âm lịch rơi muộn hơn, kéo cao điểm doanh thu sang quý I thay vì quý IV như thông lệ. Bên cạnh đó, các sự kiện giải trí lớn trong năm, trong đó có World Cup diễn ra vào mùa hè, được đề cập như yếu tố mùa vụ thuận lợi hơn cho tiêu thụ.
Hành vi tiêu dùng thay đổi, bia không cồn chưa tạo được thị phần
Song song với sự cải thiện về sản lượng, cấu trúc tiêu dùng bia ghi nhận những thay đổi đáng chú ý. Tỷ lệ người tiêu dùng lựa chọn sử dụng bia tại nhà đạt khoảng 67%, tăng so với mức khoảng 45% vào năm 2019. Tần suất tiêu dùng vẫn duy trì ở mức tương đối cao, với 67% người được khảo sát cho biết sử dụng bia theo chu kỳ hàng tuần.
Theo quan sát của Chứng khoán Rồng Việt, xu hướng tiêu dùng tại nhà (take-away) đang được các doanh nghiệp đẩy mạnh thông qua mở rộng kênh phân phối và các chính sách bán hàng, thay vì phụ thuộc nhiều vào kênh nhà hàng, quán bia như trước đây.
Ở chiều ngược lại, các sản phẩm bia không cồn chưa ghi nhận mức độ thâm nhập đáng kể. Thị phần của phân khúc này hiện dưới 1%, trong khi 82% người tiêu dùng được khảo sát cho rằng sản phẩm không đáp ứng được đặc tính tiêu dùng vốn có của bia. Điều này cho thấy mức độ chấp nhận đối với dòng sản phẩm thay thế vẫn còn hạn chế.
Giá bán điều chỉnh và áp lực chi phí đầu vào tạo phân hóa trong ngành
Trong bối cảnh nhu cầu chưa hoàn toàn phục hồi, các doanh nghiệp sản xuất bia đã có điều chỉnh về giá bán. Từ nửa sau năm 2025, giá bán lẻ của một số dòng sản phẩm tăng trong khoảng 5–7% nhằm bù đắp sự sụt giảm trước đó, đồng thời chuẩn bị cho lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt dự kiến từ năm 2027.
Dữ liệu so sánh tại thời điểm Tết 2025 và Tết 2026 cho thấy mức tăng có sự khác biệt giữa các nhóm sản phẩm. Nhóm sản phẩm của Sabeco như Bia Saigon Special, Saigon Lager, Saigon Export và Saigon Chill ghi nhận mức tăng từ khoảng 6,7% đến 9,4%, trong khi các sản phẩm thuộc Heineken và Tiger có mức điều chỉnh thấp hơn, dao động từ 3,8% đến 5,6%.
Theo Chứng khoán Rồng Việt, việc điều chỉnh giá không diễn ra đồng loạt do doanh nghiệp phải cân nhắc đồng thời sức mua, đặc điểm phân khúc và phản ứng cạnh tranh trên thị trường. Điều này khiến mặt bằng giá có xu hướng tăng nhưng phân hóa giữa các thương hiệu và dòng sản phẩm.
Ở phía chi phí, giá nguyên vật liệu đầu vào ghi nhận diễn biến trái chiều. Trong đó, giá nhôm là nguyên liệu chính trong sản xuất bao bì bia tăng khoảng 28% so với cùng kỳ, trong khi giá mạch nha giảm khoảng 6,3% nhờ nguồn cung dồi dào. Theo đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt, xu hướng này giúp kìm hãm phần nào mức tăng của tổng chi phí sản xuất toàn ngành, dù áp lực từ bao bì vẫn hiện hữu.
Trong bối cảnh đó, sự khác biệt về năng lực vận hành và vị thế thị trường giữa các doanh nghiệp bắt đầu thể hiện rõ hơn. Theo Chứng khoán Rồng Việt, các doanh nghiệp dẫn đầu như Sabeco, Habeco và Heineken Việt Nam có lợi thế nhờ mức độ nhận diện thương hiệu cao và khả năng thích ứng với thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Trong bối cảnh xu hướng cao cấp hóa, Sabeco vẫn duy trì mức độ được lựa chọn nhờ cân bằng giữa thương hiệu nội địa, giá bán và khả năng tiếp cận của người tiêu dùng.
Bên cạnh yếu tố thương hiệu, chiến lược kênh phân phối cũng ghi nhận sự điều chỉnh. Các doanh nghiệp lớn có xu hướng đẩy mạnh kênh bán lẻ truyền thống và hiện đại phục vụ tiêu dùng tại nhà, thay vì phụ thuộc nhiều vào kênh nhà hàng, quán bia như trước đây, phản ánh xu hướng tiêu dùng tại nhà gia tăng trong những năm gần đây.
Ở góc độ chi phí, một số doanh nghiệp đã chủ động kiểm soát đầu vào từ sớm. Trường hợp của Sabeco cho thấy doanh nghiệp đã chốt giá hợp đồng nhôm cho toàn bộ năm 2026 từ năm 2025, qua đó giảm thiểu tác động từ biến động giá nguyên liệu. Theo Chứng khoán Rồng Việt, động thái này hỗ trợ duy trì biên lợi nhuận trong năm, trong bối cảnh chi phí bao bì tăng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/sabeco-habeco-heineken-ai-giu-loi-the-khi-thi-truong-bia-phuc-hoi-1442021.html
