Sân bay Long Thành bước vào giai đoạn then chốt
Sân bay Quốc tế Long Thành đang tiến gần hơn tới thời điểm vận hành, mở ra một chu kỳ phát triển mới đối với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV). Với doanh nghiệp đang quản lý và khai thác 22 sân bay trên cả nước như ACV, sân bay Long Thành không chỉ là dự án bổ sung công suất cho hệ thống hàng không phía Nam, mà còn là tài sản hạ tầng có khả năng định hình lại triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp trong nhiều năm tới.
Tuy nhiên, câu chuyện sân bay Long Thành với ACV không chỉ nằm ở quy mô dự án hay thời điểm sân bay đi vào khai thác, mà còn là những áp lực trong giai đoạn đầu vận hành.
Đây cũng là lý do Chứng khoán HSC cho rằng, dù vẫn giữ quan điểm tích cực với triển vọng dài hạn của ACV, các thách thức ngắn hạn có thể làm mờ nhạt câu chuyện tăng trưởng của ACV trong giai đoạn 2026–2027. Áp lực chủ yếu đến từ chi phí khấu hao, chi phí lãi vay tăng cao khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, cùng với việc ACV không còn một số nguồn đóng góp như trước.
Chính phủ đặt mục tiêu đưa Sân bay Quốc tế Long Thành vào vận hành cuối năm 2026. Đây là mốc thời gian quan trọng đối với ACV, bởi dự án sẽ bổ sung công suất khai thác đáng kể cho khu vực phía Nam, nơi nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn còn dư địa tăng trưởng.
Dù vậy, giai đoạn đầu khai thác của Long Thành có thể chưa diễn ra trong điều kiện hoàn toàn thuận lợi. Một số hạ tầng kết nối trọng điểm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Trong đó, tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây mở rộng, trục kết nối chính giữa TP.HCM và khu vực Long Thành được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2027, muộn hơn thời điểm dự kiến đưa sân bay vào vận hành.
Độ vênh về tiến độ này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm di chuyển trong giai đoạn đầu. Khi thời gian kết nối từ TP.HCM đến Long Thành còn tương đối dài, quá trình chuyển dịch một phần hoạt động khai thác từ Tân Sơn Nhất sang sân bay mới sẽ không chỉ phụ thuộc vào năng lực vận hành của Long Thành, mà còn gắn với mức độ hoàn thiện của hệ thống giao thông xung quanh.
Bên cạnh hạ tầng kết nối, chính sách giá dịch vụ hành khách cũng là biến số đáng chú ý. ACV đang chuẩn bị phương án giá để trình Bộ Tài chính. Trong năm đầu vận hành, mức giá phục vụ hành khách tại Long Thành dự kiến khoảng 20 USD/hành khách, tương đương mức đang áp dụng tại Tân Sơn Nhất nhằm hạn chế áp lực lên giá vé máy bay.
Chi phí đến trước, hiệu quả cần thêm thời gian
Với ACV, sân bay Long Thành không đơn thuần là một sân bay mới được đưa vào vận hành. Dự án này còn kéo theo sự thay đổi lớn về quy mô tài sản, chi phí khấu hao và chi phí tài chính.
Khi tài sản bắt đầu đi vào khai thác, chi phí khấu hao sẽ được ghi nhận đều đặn vào kết quả kinh doanh. Đồng thời, chi phí lãi vay cũng phản ánh rõ hơn khi dự án chuyển từ giai đoạn đầu tư sang vận hành. Đây là đặc điểm thường thấy ở các dự án hạ tầng quy mô lớn, nhất là khi tổng mức đầu tư cao và thời gian khai thác kéo dài.
Trong khi đó, doanh thu của một sân bay mới thường không thể tăng ngay theo quy mô đầu tư. Sản lượng hành khách cần thời gian để tích lũy, phụ thuộc vào kế hoạch phân bổ đường bay, quyết định của các hãng hàng không, thói quen di chuyển của hành khách và mức độ thuận tiện của hạ tầng kết nối.
Vì vậy, Long Thành có thể tạo ra một khoảng trễ tài chính đối với ACV. Chi phí được ghi nhận ngay khi tài sản vận hành, trong khi phần đóng góp từ doanh thu và lợi nhuận cần thêm thời gian để rõ nét hơn. Khoảng trễ này không làm giảm vai trò dài hạn của dự án, nhưng cho thấy giai đoạn đầu khai thác có thể là thời điểm doanh nghiệp chịu áp lực lớn hơn về biên lợi nhuận.
Thực tế, kết quả quý I/2026 của ACV đã phần nào phản ánh tác động của chu kỳ đầu tư mới. Doanh thu thuần đạt 6.840 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận thuần đạt 2.575 tỷ đồng, giảm 3%. Nếu loại trừ các khoản không thường xuyên, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cốt lõi giảm 17%.
Nguyên nhân không chỉ đến từ việc ACV không còn đóng góp từ sân bay Phú Quốc và mảng dịch vụ an ninh, mà còn do chi phí khấu hao tăng mạnh sau khi Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất và Nhà ga T2 mở rộng Nội Bài đi vào hoạt động. Với Long Thành, áp lực chi phí được dự báo lớn hơn do quy mô tài sản đầu tư cao hơn đáng kể.
Đây là điểm HSC nhấn mạnh khi điều chỉnh dự báo cho ACV. Theo công ty chứng khoán này, lợi nhuận giai đoạn 2026–2027 của ACV sẽ chịu tác động rõ từ chi phí khấu hao và chi phí lãi vay của Long Thành. Tuy nhiên, từ năm 2028, khi sản lượng hành khách tại sân bay mới cải thiện, tỷ lệ lấp đầy tăng và giá dịch vụ hành khách được điều chỉnh lên mức cao hơn, lợi nhuận có thể phục hồi mạnh hơn.
Ngoài giai đoạn 1, các cấu phần như giai đoạn 2 của Long Thành, trung tâm logistics hàng không tích hợp và khu phi thuế quan cũng là những yếu tố cần tiếp tục theo dõi. HSC cho biết các nội dung này hiện chưa được phản ánh vào mô hình định giá do chưa có đầy đủ thông tin chi tiết. Điều này đồng nghĩa, tác động dài hạn của hệ sinh thái quanh Long Thành vẫn còn phụ thuộc vào tiến độ và quy mô triển khai trong các giai đoạn sau.
Dự báo thận trọng hơn trong ngắn hạn
Trong kịch bản cập nhật, HSC gần như giữ nguyên dự báo lợi nhuận của ACV cho năm 2026 và 2028, nhưng giảm 17% dự báo năm 2027. Nguyên nhân chính đến từ việc điều chỉnh giả định giá phục vụ hành khách tại Long Thành xuống 20 USD/hành khách trong năm đầu vận hành, thay vì mức 25 USD/hành khách như trước.
Cụ thể, HSC dự báo lợi nhuận thuần của ACV năm 2026 đạt 9.539 tỷ đồng, giảm 12% so với cùng kỳ. Sang năm 2027, lợi nhuận thuần được dự báo giảm mạnh 64%, còn 3.457 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí khấu hao và chi phí lãi vay tăng cao khi Long Thành bước vào vận hành.
Đến năm 2028, lợi nhuận thuần của ACV được kỳ vọng phục hồi lên 7.164 tỷ đồng, tăng 107%, nhờ sản lượng hành khách cải thiện, tỷ lệ lấp đầy cao hơn và giá dịch vụ hành khách tại Long Thành có thể tăng lên 25 USD/hành khách.
Về định giá, HSC duy trì khuyến nghị “Nắm giữ” đối với cổ phiếu ACV, đồng thời giảm 11% giá mục tiêu xuống 43.500 đồng/cổ phiếu. Công ty chứng khoán này cho rằng dù cổ phiếu đã giảm 17% trong 3 tháng và đang giao dịch với EV/EBITDA dự phóng thấp hơn bình quân 3 năm, mức định giá hiện tại vẫn chưa đủ hấp dẫn do triển vọng lợi nhuận giai đoạn 2026–2027 còn yếu.
Ngoài ra, môi trường khai thác sân bay có thể thay đổi khi khu vực tư nhân tham gia một số dự án mới. Theo HSC, việc ACV không còn duy trì vị thế độc quyền như trước là một trong những yếu tố khiến cổ phiếu được nhìn nhận thận trọng hơn trong bối cảnh hiện tại.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/san-bay-long-thanh-sap-van-hanh-acv-doi-mat-bai-toan-loi-nhuan-ngan-han-1448862.html
